ۇزاق جولدىڭ باستاۋى

جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەس قورىتىندىسىنا ارنالعان پانەلدى سەسسيا دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىسىمەن جالعاستى. وعان م.ۆ.لومونوسوۆ اتىنداعى ممۋ-ءدىڭ پوست­كەڭ­ەستىك كەڭىستىكتە قوعامدىق-ساياسي ۇدەرىستەردى زەرت­تەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى سەرگەي راكە­دا ­مەن «حالىقارالىق ەنەرگيا ساياساتى» ورتا­لى­عىنىڭ جەتەكشىسى يۋري سولوزوبوۆ قاتىستى. بۇل كۇندەرى الەمنىڭ ايگىلى باق-تارى استاناعا كوزىن قاداپ, قول قويىلعان تاريحي قۇجاتتىڭ ءمان-ماعىناسىن تالداۋ ۇستىندە. سونىڭ ايعاعىنداي, استاناعا اتباسىن ادەيى تىرەپ, وسىندا بولىپ جاتقان ايتۋلى وقيعادان رەپورتاجدار ازىرلەۋگە جان-جاقتان جۋرناليستەر اعىلدى. جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەس قورىتىندىسىنا ارنالعان پانەلدى سەسسيا دا جۋرناليستەر نازارىنان تىس قالمادى. ەاەو تۋرالى شارتقا قول قويىل­عاننان كەيىنگى قازاق­ستاندىق جانە شەتەلدىك ساراپ­شىلاردىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن پانەلدى پىكىرتالاس بارىسىندا م.ۆ.لومونوسوۆ اتىنداعى ممۋ-ءدىڭ پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتە قوعامدىق-ساياسي ۇردىستەردى زەرتتەۋ جونىندەگى اقپاراتتىق-تالداۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى سەرگەي راكەدا ءوز پىكىرىمەن ءبولىستى. ول شارتقا قول قويىلعاننان كەيىنگى الدا تۇرعان مىندەت ەاەو ءيميدجىن قالىپتاستىرۋ مەن اتقاراتىن مىندەتىن تۇسىندىرۋدە جاتقاندىعىن ايتىپ ءوتتى. «مەنىڭ كوزقاراسىم بويىنشا, بۇگىنگى شارت بەلگىلى ءبىر كەزەڭنىڭ اياقتالۋى عانا ەمەس, جاڭا ۇزاق جولدىڭ باستالۋى دا. وسىعان وراي, العاشقى قادام جاسالدى. ەندىگى جەردە ءبىزدى جاڭا ىستەرمەن قاتار, ورتاق شەشەتىن ماسەلەلەر دە كۇتەدى», دەدى ول. ونىڭ ايتۋىنشا, ەۋرازيالىق ينتەگراتسيانىڭ دامۋىن باعالاۋ ىشكى ىلگەرىلەۋدىڭ كورسەتكىشىمەن عانا ولشەنبەيدى, سىرتتان بەرىلگەن باعا دا وسى جاۋاپكەرشىلىكتى ارقالايدى. «بۇل جەردە ايتا كەتەر باستى ماسەلە, بۇگىنگى ەۋرازيالىق ينتەگراتسيانىڭ قانداي سيپاتتا ەكەندىگىن تۇسىنبەۋشىلىك پەن اقپاراتتىڭ جەتىسپەۋشىلىگى ورىن الۋدا. بۇل, اسىرەسە, باتىس, ەۋروپا ەلدەرىنە, سونداي-اق, ساياسي-ساراپتامالىق قاۋىمداستىقتارعا ءتان. سوندىقتان بىزگە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ قانداي سيپاتتا ەكەندىگىن تۇسىندىرەتىن يميدج قالىپتاستىرىپ, ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋىمىز قاجەت دەپ ويلايمىن», دەدى س.راكەدا. دوڭگەلەك ۇستەل باسىندا ءوز ويىن ورتاعا سالعان «حا­لىق­ارالىق ەنەرگيا ساياساتى» ورتا­لىعىنىڭ جەتەكشىسى يۋري سولوزوبوۆ: «شارتقا قول قويۋ – بارلىعىمىزدىڭ ۇلكەن جەڭىسىمىز, بۇل – ناقتى سالىستىرا تەكسەرىلگەن ينتەگراتسيالىق قادام ەكەندىگىن ايتقىم كەلەدى. ءبىز كوپتەن كۇتكەن وداققا بىرىكتىك. ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىن, ەۋروپالىق وداق بۇعان 40 جىلدىڭ ىشىندە جەتتى, ال ءبىز بىرنەشە ەسە جىلدام ۋاقىتتا قول جەتكىزدىك», دەدى. ساراپشى, سونداي-اق, قۇرىلىپ وتىرعان وداقتىڭ ەۋرووداق پەن قىتاي سىندى الىپتار اراسىنداعى ءىرى قۇرىلىم بولىپ وتىرعانىنا توقتالا كەلىپ, الىپ قۇرلىقتا ەندەي جاتقان ەاەو-نىڭ ەۋروپا مەن شىعىستىڭ اراسىن جالعاستىرۋداعى ترانزيتتىك مۇمكىندىكتەرىن جوعارى باعالادى. سونىمەن قاتار, ول جاڭا قۇ­رى­لىمدا ونى قولدانۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالعانىن اتاپ كورسەتتى. «ەاەو-نىڭ تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى – شيكىزاتقا تاۋەلدىلىكتەن ارىلۋ, شيكىزاتتىق ەمەس يندۋستريالى جانە ەكونوميكانىڭ جاڭا سەكتورلارىن قۇرۋ», دەدى يۋ.سولوزوبوۆ. ول ساراپشىلار توبىنىڭ ءۇش ەلدىڭ باسشىلارىمەن تاۋەلسىزدىك سارايى جيىنىنىڭ سىرتىندا سويلەسە العانىن دا ايتىپ ءوتتى. «جيىن سىرتىندا ءبىز ءۇش ەلدىڭ پرەزيدەنتتەرىمەن سويلەستىك. ۇشەۋى دە ريزا. پرەزيدەنتتەر پارىزدارىن ورىنداپ, ماقتانىش سەزىمدە شىقتى. ولاردىڭ ساياسي كورەگەندىلىگى, تاباندىلىعى مەن سالماقتى اقىلىنسىز بۇگىنگى مەرەكە بولماس ەدى. پرەزيدەنتتەر ءبىزدىڭ وداق تەك ەكونوميكالىق ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. ەكونوميكالىق شەكارامەن شەكتەلۋ قادامى وتە دۇرىس. ايتپەسە, ءبىز ءوزىمىزدىڭ ەكونوميكالىق پروبلەمالارىمىزعا «تۇنشىعار» ەدىك», دەپ وي تۇيىندەدى ساراپشى. انار تولەۋحانقىزى, «ەگەمەن قازاقستان».