بايتاق نارىقتى باعىندىرۋ – مىندەتىمىز

تاياۋدا ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق ينتەگراتسيانىڭ تيىمدىلىگى مەن تارتىمدىلىعى تۋرالى «ازيا اۆتو» اق پرەزيدەنتى ەرىك ساعىمباەۆپەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك. كاسىپورىن جەتەكشىسى وتاندىق ونەركاسىپتەردىڭ ءوز ءوندىرىسىن ورىستەتۋى ءۇشىن اتالعان ەكونوميكالىق قۇرىلىمنىڭ پايداسى تۋرالى ءسوز قوزعادى. – ەرىك ەرلەس ۇلى, ءسىز جەتەكشىلىك ەتىپ وتىرعان «ازيا اۆتو» اق رەسەيمەن بىرلەسكەن كاسىپورىن رەتىندە قۇرىلعانى بەلگىلى. وسى ۋاقىتقا دەيىن كاسىپورىن كەدەن وداعى شەڭبەرىندە جۇمىس ىستەدى. الداعى ۋاقىتتا ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا جالعاساتىن بۇل قۇرىلىم كاسىپورىننىڭ كەڭەيە تۇسۋىنە قانشالىقتى ىقپال ەتتى؟ – 2010 جىلى كەدەن وداعىنىڭ قۇرىلۋى قازاقستاندىق اۆتوونەركاسىپ­تىڭ دامۋىنا ۇلكەن ىقپالىن تيگىزدى. ايتالىق, ءبىرىنشى كەزەكتە, اۆتو­نارىقتاعى باعانى رەتتەۋ جۇيەسىندە ۇيلەسىمدىلىك پايدا بولدى. «ازيا اۆتو» كاسىپورنى قازاقستاندىق زاۋىت­تاردىڭ ىشىندە العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ, رەسەي فەدەراتسياسى مەن بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ تەرريتورياسىنا كەدەندىك الىمدارسىز ەركىن كىرۋگە مۇمكىندىك الدى. اتالعان ەلدەر اراسىنداعى ارىپتەستىكتىڭ كەدەن وداعىنان ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق فورماتىنا كوشۋى – تمد كەڭىس­تىگىندەگى قۋاتتى اۆتوونەركاسىپ ءوندىرىسى جۇيەسىن قايتا جانداندىرىپ, زاۋىتتارىمىزعا تىڭ ينتەگراتسيالىق مۇمكىندىكتەر بەرەدى دەپ ويلايمىن. 2013 جىلى ءبىز ءونىم ءوندىرۋدى 88 پايىزعا, بيىل العاشقى توقساندا تورتتەن ءبىر بولىگىنە ۇلعايتتىق. ەندىگى ۋاقىتتا ەلىمىزدىڭ ىشكى تۇتىنۋىنا ارنالعان ءوندىرىس كولەمىن ءوسىرۋدى جالعاستىراتىن بولامىز. الايدا, ءوندىرىس ۇدەرىسىن جەتىلدىرە ءتۇسۋ جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ونىمدەرىمىزدى كەدەن وداعى ەلدەرىنىڭ نارىعىنا شىعارۋىمىز كەرەك. ونسىز العا قاراي باسۋ مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان, وتاندىق اۆتوونەركاسىپتەگى بارلىق جوبالارىمىز ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە بولاتىن ەلدەردىڭ ساۋدا نارىعىن باعىندىرۋعا نەگىزدەلەتىن بولادى. وسىعان وراي رەسەيلىك ارىپتەس­تەرىمىزبەن بىرگە جىلىنا 120 مىڭ اۆتوكولىك شىعارۋ قۋاتىنا يە جاڭا اۆتوزاۋىت قۇرىلىسى جوباسىن جۇزەگە اسىرىپ جاتىرمىز. بۇل زاۋىتتا شىعارىلاتىن اۆتوكولىكتەردىڭ كوپتىگى سونشالىق, بىزگە بۇل ءونىمدى وتكىزۋ ءۇشىن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق ينتەگراتسيا كەڭىستىگىمەن بىرگە تمد ەلدەرىنىڭ نارىعىن دا يگەرۋ كەرەك بولادى. سول سەبەپتى, كەز كەلگەن ەكونوميكالىق ينتەگراتسيالىق قۇرىلىم وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەر ءۇشىن پايدالى بولاتىنىنا سەنەمىز. جاڭا زاۋىت 2017 جىلى پايدالانۋعا بەرىلەدى. بۇل ۋاقىتقا دەيىن «ازيا اۆتو» زاۋىتى وندىرىستىك قۋاتىن جىلىنا 60 مىڭ كولىككە دەيىن ۇلعايتۋدى كوزدەپ وتىر. – وسكەمەندە شىعارىلىپ جاتقان كولىكتەر بۇگىندە رەسەي نارىعىنا شىعارىلىپ جاتىر ما؟ زاۋىت وندىرە­تىن ونىمدەردىڭ ىشىندە رەسەيلىك كولىك ماركالارى عانا ەمەس, شەتەلدىك كولىك تۇرلەرى دە بار. ولاردىڭ ساپاسى مەن باعاسىندا قانداي دا ءبىر ايىرماشىلىق بار ما؟ – وتكەن جىلى ءبىزدىڭ زاۋىت رەسەيلىك نارىقتاعى كولىك تۇرلەرى جۇيەسىن ماقۇلداۋ ۇدەرىستەرىنەن ءوتتى. ءبىز رەسەيلىك تۇتىنۋشىلارعا اۆتوكولىكتەردىڭ العاشقى بۋىنىن ساتىمەن جونەلتتىك. وسىمەن رەسەيلىك تەرريتورياعا قازاقستاندىق اۆتوونەركاسىپ ونىمدەرىن تاسىمالداۋ توقتادى. قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ كۇش سالۋىمەن رەسەيگە تۇراقتى كولىك تاسىمالداۋعا قويىلعان كەدەرگىلەر ماسەلەسىن الۋ تۋرالى وڭ شەشىمگە قول جەتكىزىلەدى دەپ ويلايمىن.  قازىر ءبىزدىڭ اۆتوكولىكتەرگە جەكەلەگەن جانە شەكارالىق اۋدانداردىڭ تۇتىنۋشىلارى اراسىندا تۇراقتى سۇرانىس بار. «ازيا اۆتو» اق ءوز وندىرىسىندە ءتۇرلى مودەلدەردى كەڭىنەن شىعارۋىمەن تانىمال دەسەك بولادى. قازاقستاندا رەسەيمەن سالىستىرعاندا, كوپتەگەن كولىك تۇرلەرىن شىعارۋ الدەقاشان جولعا قويىلعان. ءبىزدىڭ زاۋىتتا شىعارىلعان كەيبىر مودەلدەر كورشى نارىقتا تانىستىرىلىپ ۇلگەرگەن جوق. لوگيستيكا مەن وندىرىستەگى شىعىنداردى وڭتايلاندىرۋ ناتيجەسىندە مۇمكىن بولىپ وتىرعان جوعارى ساپا مەن وڭتايلى باعا ونىمدەرىمىزدىڭ رەسەيدەگى وتىمدىلىگىنە الداعى ۋاقىتتا جول اشادى دەپ ويلايمىز. – زاۋىتتىڭ جىلدىق تاۋار اينالىمى قانشا؟ قازاقستاندىق اۆتو­كولىك­­تەرگە وزگە ەلدەردە سۇرانىس قانشالىقتى؟ – «ازيا اۆتو» كاسىپورنىنىڭ ۇلەسىنە قازاقستاندا شىعارىلاتىن اۆتوكولىكتەردىڭ 80 پايىزى تيەسىلى. بىلتىر 31 مىڭ اۆتوكولىك شىعاردىق. بارلىعى ىشكى نارىقتا ساتىلىپ كەتتى. ال ءوندىرىستىڭ جىلدىق كولەمىن اقشاعا سالىپ ەسەپتەسەك, 100 ميلليارد تەڭگەدەن اسادى. بۇل – الەمنىڭ ەڭ ۇزدىك جۇزدىگىنە ەنۋگە, سونداي-اق, قازاقستانداعى ماشينا قۇراستىرۋ كومپانيالارىنىڭ ۇزدىك ۇشتىگىنىڭ قاتارىنان تابىلۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. – زاۋىتتا قانشا ادام جۇمىس ىستەيدى جانە ولاردىڭ ورتاشا ەڭبەكاقىسى تۋرالى ايتساڭىز؟ – قازىرگى ۋاقىتتا زاۋىتتىڭ وسكەمەن­دەگى وندىرىستىك الاڭىندا مىڭعا جۋىق ادام جۇمىسپەن قامتىلعان. ولاردىڭ ورتاشا جالاقىسى 150 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. بۇل – ءوڭىر بويىنشا عانا ەمەس, رەسپۋبليكا بويىنشا ورتاشا ەڭبەكاقى كولەمىنەن جوعارى. ودان وزگە, قازاقستاننىڭ ءىرى جانە شاعىن قالا­لارىندا اۆتوكولىكتەردى ساتۋ ورتا­لىق­تارى جۇمىس ىستەيدى. وندا دا بىرقاتار ادامدار جۇمىسپەن قامتىلىپ وتىر. اڭگىمەلەسكەن  دۋمان اناش, «ەگەمەن قازاقستان». وسكەمەن.