فەستيۆالگە 155 ەل, 500 ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ستۋدەنتتەرىن قوسقاندا باس-اياعى 500 مىڭنان استام كورەرمەن قاتىساتىنىن ەسكەرسەك, Nobel Fest-ءتىڭ ميسسياسى ايقىن ەكەنىن اڭعارامىز. كەيىنگى جىلدارى فەستياۆالعا قاتىسۋعا نيەتتى جاستاردىڭ شوعىرى قالىپتاسقانداي. ويتكەنى فەستيۆالدە جىل سايىن نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتتارى, عىلىمي باعىتتا وسكار سىيلىعىنا ۇسىنىلعان عالىمدار جانە الەمدەگى تانىمال يننوۆاتورلار ءدارىس وقىپ, ومىرلىك تاجىريبەدە تۇيگەنىمەن بولىسەدى. بىلگەنىن ايتىپ شەكتەلمەي, تالاپتى جاستارمەن ەركىن فورماتتا پىكىرلەسەدى. فەستيۆالدىڭ العاشقى كۇنى سپيكەرلەر ەلورداداعى بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايىنان تاشكەنت قالاسىنا تەلەكوپىر رەجىمىندە قوسىلدى. سونداي-اق لۋگاندا, بانگلادەش, وزبەكستان سىندى بىرنەشە ەلدىڭ ازاماتتارى فەستيۆالدى تىكەلەي ەفيردە تاماشالاۋعا مۇمكىندىك الدى. سونىمەن ءبىلىم-عىلىمنىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتۋگە ۇلەس قوسقان تۇلعالاردىڭ باسىن قوسقان فەستيۆالدە اۋەلى Nobel Fest-ءتىڭ قۇرىلتايشىسى ماقسات قۇربەنوۆ فەستيۆالدىڭ ميسسياسى تۋرالى ايتىپ بەردى.
– مەنىڭ ارمانىم ءبىر قاراعاندا قارپايىم كورىنگەنىمەن, ونى ۇيلەسىمدى ۇيىمداستىرۋ اسا ماڭىزدى دەپ بىلەمىن. ءبىر ءسات وتكەنگە ورالايىقشى. ءبىزدىڭ بالالىق شاعىمىزدا قانشا العا ۇمتىلىپ, تالپىنسا دا جولى بولماعان دوستارىمىز بار ەدى عوي. سول دوستار, بالكىم, اقىلدى, تالاپتى بولعانمەن ءبىلىمىن ارتتىرىپ, ءوزىن كورسەتەتىن مۇمكىندىككە قولى جەتپەگەن شىعار. ويلانايىقشى, بىزدە, كورشىلەس وزبەكستان, ازەربايجان, پاكىستان جانە باسقا دا ەلدەردە الەمدىك دەڭگەيدەگى ءبىلىمدى يگەرۋگە مۇمكىندىگى جوق بالالار قانشاما؟ مىنە, نوبەل فەستيۆالىنىڭ ميسسياسى – الەمدىك ءبىلىم مەن عىلىمدى بارلىق ەلدە قولجەتىمدى ەتۋ دەگەن ءتۇيىن وسىدان شىقتى. ءبىزدى قولداپ وتىرعان سەرىكتەستەرگە العىس ايتامىن. ويتكەنى ءبىز وسى ميسسيانى بىرلەسىپ ىسكە اسىرا الامىز. قاراپ وتىرساق, نەبارى ەكى جىلدا مەملەكەتتىڭ قارجىسىنسىز نوبەل فەستيۆالىن قۇردىق. وعان 500 مىڭ كورەرمەن ونلاين قاتىسادى. وسى ۋاقىتقا دەيىن نوبەل سىيلىعىنىڭ 18 لاۋرەاتى, 18 عىلىم سالاسىندا وسكار سىيلىعىن العاندار شاقىرىلدى. ناتيجە جاقسى. كەزەكتى فەستيۆالدە جاستار كوكەيگە كوپ نارسە تۇيەدى دەگەن سەنىمدەمىن, بارشاڭىزعا تابىس تىلەيمىن, – دەدى ماقسات قۇربەنوۆ.
نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى راە كۆون چۋنگ تاشكەنتتەگى Nobel Fest الاڭىندا قوعام مەن قورشاعان ورتا, كليماتتىڭ وزگەرۋى جانە ءبىلىم-عىلىم تۋراسىندا وي ءبولىستى.
– Nobel fest – جاستارعا ۇلكەن ولجا. سونىقتان ساپالى ءبىلىم تۋرالى ايتقىم كەلەدى. ويتكەنى ءبىلىم ارقىلى وركەنيەت قالىپتاستىرۋعا بولادى. ءبىلىم جايلى ايتقاندا ءبىز بۇرىن-سوڭدى قوزعاماعان ءتۇرلى كەدەرگىگە تاپ بولامىز. مىسالى, بىزگە ءداستۇرلى ءبىلىمدى قولداي وتىرىپ, قازىرگى احۋالدى وڭدايمىز دەپ ايتۋ قيىن. دەمەك ءبىز ەسكىنى ۇمىتىپ, جاڭاشا باعىتقا ۇمتىلۋىمىز قاجەت. مەن ۇزاق جىل جاسىل ەكونوميكانى جانداندىرۋ باعىتىندا ەڭبەكتەنىپ كەلەمىن, – دەگەن عالىمنىڭ جاسىل ەكونوميكا تۋرالى پايىمى دا كوپتى ءتانتى ەتتى.
ىزىنشە عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك عىلىم-ءبىلىمدى وركەندەتۋگە مينيسترلىك ەرەكشە دەن قويىپ وتىرعانىن جەتكىزدى.
– فەستيۆالدىڭ قۇرىلتايشىسى ماقسات قۇربەنوۆ بارشا ەلدەگى تالاپتى جاقسارتىپ, جاستاردىڭ ساپالى ءبىلىم الۋىنا مۇمكىندىك بەرگىسى كەلەدى. ءبىر جيىندا ماقسات كىل مىقتى سپيكەرلەر سويلەپ جاتقاندا ءتاپ-ءتاۋىر لەكتسيانى تىڭدايتىن اۋديتوريا از ەكەنىن ايتقان. كەيىن سول عالىمداردىڭ پىكىرىن بارشاعا ناسيحاتتاۋدى ويلاستىردى. ەركىن فورماتتا ءدارىس وتكىزۋ – زامان اعىمىنا ساي وزگەرىس دەر ەدىم. ءبىر جاعى ءبىلىم سالاسىنداعى جاڭاشىلدىقتار مەن ءبىلىم ساپاسىن ءتۇسىرىپ الماۋ كەرەك. ءبىز تىڭ جاڭالىقتى وقۋعا, پىكىر قالدىرۋعا, ايتۋعا شەبەرمىز. بىراق جاڭالىقتى ويلاپ تابۋعا, تولىقتىرۋعا كەلگەندە اقسايمىز. بىزگە مينيسترلىكتەن باستاپ, پروفەسسور, ستۋدەنتتەرگە شەڭبەردەن شىعۋدى ۇيرەنۋ كەرەك. ويتكەنى تەحنولوگيا داۋىرىنە سەرپىلىس جاساۋ ءۇشىن بىزگە ءونىم ويلاپ تابۋدى مەڭگەرگەن ءلازىم. بۇل – وتە قيىن شارۋا. ءبىز جاقسى ءدارىس وقيمىز, جازامىز, ساۋاتتىمىز. بىراق ءبىزدىڭ عالىمدار جاڭاشىلدىققا ۇمتىلۋى قاجەت. ءبىلىم سالاسىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋدى كوزدەپ وتىرمىز. سوندىقتان قوعامنىڭ قولداۋى قاجەت, – دەدى مينيستر.
بۇل كۇنى وزبەكستان جاستار ءىسى جونىندەگى اگەنتتىگىنىڭ ديرەكتورى اليشەر سادۋللاەۆ تۇراقتىلىقتى ساقتاي وتىرىپ, بولاشاقتىڭ دامۋى تۋرالى تۇيگەنىن ورتاعا سالسا, تەلەجۇرگىزۋشى دينارا ءساتجان جاستارمەن «ارماندا جانە ىسكە اسىر» تاقىرىبىندا ەركىن اڭگىمەلەستى. قازاقستان بلوكچەين تەحنولوگيالار قاۋىمداستىعى تورالقاسىنىڭ توراعاسى يسلامبەك سالجانوۆ تسيفرلى تەحنولوگيالاردىڭ جەتىستىگى جونىندە كەڭەس بەرىپ, جاستاردىڭ سۇراعىنا جاۋاپ بەردى. بۇدان سوڭ عالىم ارتەم وگانوۆ كۇن جۇيەسىندەگى پلانەتالار تۋرالى اڭگىمە وربىتسە, استروفيزيك كيرك بورن جاساندى ينتەللەكت تۋرالى جاڭالىقتارعا كەڭىنەن توقتالدى. وسىلايشا, فەستيۆالدىڭ ءبىرىنشى كۇنىنەن-اق جاستار عىلىم-ءبىلىم سالاسىندا ەكىنىڭ ءبىرى ايتا بەرمەيتىن جاڭالىقتاردى كوكەيگە ءتۇيدى.
بيىل مەديتسينا باعىتىندا نوبەل سىيلىعىن العان ايگىلى سۆانتە پابو ەڭبەگى «ادام ەۆاليۋتسياسى» تۋراسىندا بولسا, V نوبەل فەستيۆالىندە تەحنولوگيالاردىڭ ەۆوليۋتسياسى, ياعني جاڭعىرۋى كەڭىنەن قاۋزالدى. سونىمەن Nobel Fest فەستيۆالىندە سپيكەرلەر ءۇش كۇن تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ, جاسىل ەكونوميكا, جاساندى ينتەللەكت, روبوت, عىلىم جانە جاسىل تەحنولوگيالاردىڭ جەتىستىگى جونىندە ماڭىزدى ماسەلەلەردى قاۋزايدى. ايتا كەتەرلىگى, باعىتى بولەك, بەرەرى مول كەزدەسۋ وسىمەن شەكتەلمەي, 31 قازان مەن 4 قاراشاعا دەيىن وتەتىن نوبەل فەستيۆالىنىڭ اپتالىعىنا ۇلاسادى.
ساندىبەك پىرەنوۆ
