ايماقتار • 20 قازان, 2022

ارحيۆ: اۋقىمدى ىستەر ارناسى

342 رەت
كورسەتىلدى
14 مين
وقۋ ءۇشىن

ءارحيۆسىز تاريح, تاريحسىز مەملەكەت بولمايدى. ارحيۆ – ادامزاتتىڭ ءبىلىمى مەن عاسىرلار ەنشىسىندەگى تاجىريبەسى, جازبا تاريحىنىڭ دايەكتى دالەلدەرى ساقتالاتىن قويماسى رەتىندەگى قىزمەت شەڭبەرىن ۋاقىتپەن بىرگە كەڭەيتىپ كەلەدى. ارحيۆكە مەملەكەتتىك تۇرعىدان قولداۋ جاساپ, ونداعى ۇلتتىق ارحيۆ قورىنا كىرەتىن قۇندى ارحيۆتىك قۇجاتتاردى قورعاۋ جانە جيناقتاۋ, ەسەپكە الۋ, ولاردىڭ ساقتالۋى مەن پايدالانىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ, زامان تالابىنا سايكەس ءارحيۆتى ساندىق ترانسفورماتسيالاۋ مەن ارحيۆ سالاسىنداعى عىلىمي, ادىستەمەلىك باعىتتارىن جاڭعىرتۋ – الەمدەگى بارلىق ەل ءۇشىن ورتاق ماسەلە.

ارحيۆ: اۋقىمدى ىستەر ارناسى

ەلىمىزدەگى قولعا الىنىپ جات­قان جا­ڭا رەفورمالارعا ساي­كەس قازاقستان رەس­پۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ ءارحيۆى سالا­لىق تا­قىرىپتاردى قامتيتىن نە­گىزگى باستامالار كوتەرۋدە ەرەكشە تاسىل­دەردى ۇسىنىپ وتىر. سونىڭ ءبىرى ءارحيۆتىڭ – حالىقارالىق ارحيۆتەر كەڭەسىمەن بىرلەسە وتىرىپ, 19-21 قازان ارالىعىندا ال­ماتى قالاسىندا «اشىق قوعامعا – اشىق ارحيۆ» تاقىرىبىمەن I حالىقارالىق ارحيۆشىلەر كون­گرەسىن وتكىزگەنىن ايتۋعا بولادى. حا­لىقارالىق ارحيۆتەر كەڭەسى الەمنىڭ 200 ەلىنىڭ ارحيۆ­شىلەرىن بىرىكتىرەتىن يۋنەسكو ۇيى­مىنىڭ ەڭ ابىرويلى قۇرىلىمىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. جيىننىڭ ءبىز­دىڭ ەلىمىز ءۇشىن باسىمدىعى سول – قازاقستان وسى تەكتەس فورماتتا حالىقارالىق ارحيۆتەر كەڭەسىنىڭ تىكەلەي اتسالىسىپ قاتىسۋىمەن ءىس-شارا وتكىزگەن تمد ەل­دە­رىن­دەگى العاشقى مەملەكەت بولىپ وتىر.

قر پرەزيدەنتىنىڭ ءارحيۆى حا­لىق­ارالىق ارحيۆتەر كەڭەسىمەن بىرلەسىپ دامىعان ارحيۆ رەتىندە وسى كونگرەستى ۇيىمداستىرۋ ارقىلى شەتەلدىك ارىپ­تەس­تەرىمەن تاجىريبە الماسىپ, ورتاق كەلىس­سوزدەر الا­ڭىن قۇرۋدى مۇرات تۇتا­دى. الما­تىداعى دوستىق ءۇيىنىڭ دوڭ­گەلەك زالىندا وتكەن جيىنعا قازاق­ستان, اقش, يوردانيا, رەسەي فە­دە­راتسياسى, پولشا, يران, تۇر­كيا, فرانتسيا, كانادا, وڭتۇستىك كورەيا, قىتاي, تۇركىمەنستان, قىر­عىزستان, وزبەكستان سەكىلدى 15 ەلدىڭ مەملەكەتتىك ارحيۆتىك ۇيىم­دارىنىڭ دەلەگاتسياسى جانە بۇۇ, يۋنەسكو, حالىقارالىق ارحيۆتەر كەڭەسى ۇيىمدارىنىڭ باسشىلارى مەن ساراپشى ماماندارى قاتىستى. ارحيۆ قىزمەتىنە ءجيى جۇگىنەتىن, ىرگەلى عىلىمي مەكەمەلەردە تاريح سالاسىنىڭ جۇمىسىن ىلگەرىلەتىپ جۇرگەن وتاندىق عالىمدار دا وسى الاڭنان تابىلدى. الماتىنىڭ تو­­رىندەگى بۇل القالى جيىندا ماماندار الەمدەگى جەتەكشى ارحيۆ­تەردىڭ يننوۆاتسيالىق دا­مۋ جولدارىن تالقىعا سالدى. كون­گرەسس جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋ قازاق­ستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنت اكىمشىلىگى, مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى, سىرتقى ىستەر مي­نيسترلىگى, اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى, الماتى قالا­سى­نىڭ اكىمدىگى تاراپىنان دا قولداۋ تاپتى. پرەزيدەنت اكىمشىلىگى جال­پى ءبولىم مەڭگەرۋشىسى نۇرداۋ­لەت تولەەۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى كىتاپحا­ناسىنىڭ ديرەكتورى باقىت­جان تەمىربولات كونگرەسس قاتىسۋ­شىلارىنىڭ جۇمىسىنا تابىس تىلەپ, حالىقارالىق جيىننىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.

حالىقارالىق ماڭىزى بار شاراعا قۇرمەت بىلدىرگەن قازاق­ستان رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ پرەزي­دەنتى ق.توقاەۆ كون­گرەستىڭ ۇيىم­داستىرۋشىلارى مەن قاتى­سۋ­­شى­لارىنا قۇتتىقتاۋ حات جولداپ, قولداۋ ءبىلدىردى. ول ءوز سوزىندە «قازاقستان ءوز دامۋىنىڭ جاڭا كە­زەڭىنە قادام باستى. كەڭ اۋقىمدى جاڭعىرۋ ءىس جۇزىندە بارلىق سالالار مەن باعىتتاردى, ونىڭ ىشىندە ارحيۆ ءىسىن دە قامتۋدا. باسقارۋدىڭ بارىنشا دەموكراتيالىق قاعيداتتارىن, وزىق تا­جى­ريبە مەن تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ادەتتەگى ءداستۇرلى كونسەرۆاتيۆتى سالاعا قۋاتتى سەرپىن بەرىپ, زاماناۋي ارحيۆ ۇلگىسىن جاڭعىرتۋدىڭ ساپالى جاڭا دەڭگەيىنە شىعاردى. ءى كونگرەستىڭ تولىمدى كۇن ءتارتىبى مەن قاتىسۋشىلارىنىڭ بەدەلدى قۇرامى ارحيۆتەردى باسقارۋ, ساق­تاۋ جانە پايدالانۋدىڭ وزەكتى ماسە­لەلەرى بويىنشا مازمۇندى پىكىرتا­لاستار ورىن الاتىن سۇح­بات الاڭىنىڭ قاجەتتىلىگىن ايعاق­تايدى» دەپ, كونگرەسس جۇمى­سى­نىڭ الداعى ۋاقىتتا ءداستۇرلى شا­راعا اينالاتىنىنا سەنىم ءبىل­دىردى. حالىقارالىق ارحيۆ ءىسى­نىڭ كاسىبي قوعام­داستىعىنىڭ ىنتى­ماقتاستىعى مەن بىلىكتىلىگى ۇدەمەلى جانە سەرپىندى دامۋى ءۇشىن وسىنداي كەلىسسوزدەر الاڭى قاجەت ەكەنىن تىلگە تيەك ەتكەن مەملەكەت باسشىسى كونگرەستىڭ جۇمىسىنا دە­مەۋ جاساپ, قاتىسۋشىلارىنا عيز­زات تانىت­قانى ارحيۆشىلەردى جىگەرلەندىرىپ, ىجداعاتتىلىقپەن ەڭبەك ەتۋىنە سەرپىن بەرەرى ءسوزسىز.

كونگرەستىڭ اشىلۋىندا سوي­لەگەن مادەنيەت جانە سپورت ۆي­تسە-ءمينيسترى نۇرعيسا داۋەشوۆ قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ ارحيۆكە ۇلكەن نازار اۋدارىپ, قولداۋ جاساپ كەلە جاتقانىن, «ارحيۆ-2025» جوبا­سىنىڭ 2020-2025 جىلدارعا ارنال­عان كەشەندى ءىس-شارالار جوسپارى ارحيۆ ءىسىنىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق بازاسىن جەتىلدىرۋدى كوزدەپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. بۇل جوبا مەملەكەتتىك ارحيۆتەردى ماتە­ريالدىق-تەحنيكالىق جابدىق­تارمەن قامتاماسىز ەتۋدى, كادر الەۋەتىن, سونداي-اق وتاندىق جانە شەتەلدىك ارحيۆتەر, مۋزەيلەر, كىتاپحانالار مەن عىلىمي ورتا­لىقتاردان, كەڭەيتىلگەن حالىق­ارا­لىق ىنتىماقتاستىقتىڭ شەڭبە­رىندە قازاقستان تاريحى جونىندەگى قۇ­جات­تارمەن ۇلتتىق ارحيۆ قورىن تو­لىقتىرۋدى ماقسات ەتەدى.

جاڭا فورماتتاعى ارحيۆ

حالىقارالىق كونگرەستىڭ مودەراتورى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى ءارحيۆىنىڭ ديرەكتورى ءاليا مۇستافينا جاڭا فورمات­تا­عى ارحيۆ جۇمىسىن جانداندىرۋ بارىسىنداعى وزگەرىستەردەن حابار­دار ەتتى. قازاقستان رەسپۋب­ليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 2022 جىل­عى 9 اقپانداعى «قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى ءارحي­ۆىنىڭ كەيبىر ماسەلەلەرى تۋرالى» جارلىعىمەن قازاقستان رەس­پۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ ءارحيۆى قايتا قۇرىلىپ, ونىڭ جاڭا ەرەجەسى مەن قۇرىلىمى بەكىتىلگەن بولاتىن. جاڭا مارتەبەدە مەكەمە قىزمەتىنىڭ ماقساتتارى مەن مىندەتتەرى بۇرىنعىدان دا كەڭەي­تىلدى. وسى جىلدىڭ ماۋسىمىندا ارحيۆ 2035 جىلعا دەيىنگى دامۋ تۇجىرىمداماسى مەن سترا­تەگيالىق جوسپارىن ازىرلەپ, بەكىت­تى. تۇجىرىمدامادا ءارحيۆتىڭ سترا­تەگيالىق دامۋ باعىتتارى, ماق­ساتقا جەتۋ قاعيداتتارى, مىن­دەت­تەرى, سونداي-اق, ولاردى ىسكە اسىرۋ كەزەڭدەرى ايقىندالعان. اي­تىلعان جاڭا باستامالار ارحيۆ ءىسىن قۇجاتتاردى ساقتاۋدىڭ توڭىرەگىنەن مەملەكەتتى دامىتۋدىڭ جاڭارعان باعىتتارىنداعى ومىر­لىك ماڭىزى بار دەڭگەيگە الىپ شىقتى. مەملەكەتتىڭ بۇگىنگى ۇستا­نىمىنداعى بۇل جاڭارۋ قۇبى­لىستارى قازىرگى ۋاقىتتا تەك ارحيۆ سالاسىندا عانا ەمەس, قوعامداعى بارلىق سالالاردا كورىنىس تابۋدا. جالپىۇلتتىق دەڭگەيدە جاھان­دانۋعا بەت العان كوشپەن بىرگە تۇبەگەيلى وزگەرىستەردى ەڭسەرە باس­تاعان پرەزيدەنت ءارحيۆىن وزگە دە قوعامدىق ينستيتۋتتارداعىداي جاڭا سىن-تاۋەكەلدەر سىناققا الىپ وتىر. بۇعان ارحيۆ ۇجىمى جاڭا تاسىلدەرمەن جاۋاپ قاتا باستادى.

بۇگىنگى تاڭدا ارحيۆتە بۇرىنعى پارتيا ءارحيۆىنىڭ قۇجاتتارىنان باستاپ, تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ساياسي تاريحى جونىندەگى ماتەريالدارى, سونداي-اق, قازاقستاننىڭ كورنەكتى ساياسي, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرىنىڭ جەكە تەك­تىك ارحيۆتەرى بار. ۇلتتىڭ تاريحي-مادەني مۇراسىنىڭ ساقتالۋىنا امانات ارقالاعان ارحيۆتەردىڭ باستى ماقساتى – مەملەكەتتىگىمىزدىڭ تاريحىن قاستەرلەۋ باعىتىنداعى جۇمىستارىنىڭ دەڭگەيىن دامىتىپ, وعان قاتىستى قۇجاتتاردى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋ بولىپ تابىلادى. قر پرەزيدەنتى ءارحيۆىنىڭ مۇنداعى ۇستانىمى دا ەرەكشە بولىپ وتىر. حح عاسىر مەن تاۋەلسىزدىك كەزەڭىنىڭ الەۋمەتتىك-ساياسي تاريحى قۇجاتتارىنىڭ ەلدەگى ەڭ ءىرى ساقتاۋشىسى رەتىندە ارحيۆ بۇل جاۋاپكەرشىلىكتى ۋاقتىلى سەزىنىپ, وتاندىق ارحيۆ ءىسىن دامىتۋدا تالىمگەرلىك ينستيتۋت مار­تەبەسىنە اينالۋعا باعىت العان. ار­حيۆتە قۇجاتتاردى تسيفرلاندىرۋ ماقساتىندا ۇلتتىق ارحيۆ قورى­نىڭ قۇجاتتارىن قالىپتاستىرۋ, ازا­ماتتاردىڭ قۇجات كوزدەرىنە قول جەتكىزۋ پروتسەسىن جەدەلدەتۋ, جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ سۇرانىمدارى بويىنشا قىزمەتتەر كورسەتۋدى وڭتايلاندىرۋ ماسەلەلەرى بۇگىنگى تاڭدا تولىق شەشىمىن تاۋىپ وتىر.

ءارحيۆتىڭ ىنتىماقتاستىق اۋقىمى

ءارحيۆتىڭ وزگەشەلىگى – ونىڭ قۇجات­تارىنىڭ ساپالىق قۇنى مەن ماڭىز­دىلىعىندا. الەمدەگى ءار مەملەكەتتىڭ سايا­سي تاريحى تۋرالى تۇسىنىكتەرى قۇجات­تىق نەگىزدە قالىپتاسقان. ەل دەربەستىگىن دارا­لاپ, مەملەكەتتىلىكتى ماقتان ەتىپ, وتاندىق جانە شەتەلدىك ارحيۆ­تەردەگى تاريحي دەرەكتەرمەن جۇ­مىس باعىتى قانشالىقتى قولعا الىنعان دەگەن سا­ۋال كۇن تارتىبىنەن تۇسكەن ەمەس. بۇل ءوز كەزەگىندە تەك وتاندىق ەمەس, شەتەلدىك ارحيۆ­تەردەگى زەرتتەۋشىلەردىڭ كوپجاق­تى ىرگەلى زەرتتەۋلەرىمەن, مەم­لەكەتتىڭ تىكەلەي قولداۋىمەن عانا جۇزەگە اسىرىلاتىن جۇمىس. قر پرەزيدەنتىنىڭ ءارحيۆى ءوزىنىڭ قۇقىقتىق بازاسى مەن عىلىمي-ادىس­تەمەلىك دەڭگەيىن دامىتۋ باعى­تىندا ارىپتەستىكتىڭ جاڭا داۋىرىنە وتكەن.

باسقوسۋعا ارنايى شاقىرۋمەن كەلگەن حالىقارالىق ارحيۆتەر كە­ڭەسىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى كارلوس سەررانو ۆاسكەز قاتىسۋشىلاردى قۇتتىقتاپ, بايانداما جاسادى. ول ءوز سوزىندە حا­لىق­ارالىق ارحيۆشىلەر كونگرەسىن ۇيىمداستىرىپ وتىر­عان قازاقستانعا, ىنتىماقتاستىق جولىندا جيىرما ءتورت جىلدى ەڭسەرگەن سەنىمدى سەرىكتەسى قر پرەزيدەنتى ارحيۆىنە العىس ايتتى. سونداي-اق ول «حالىقارالىق ارحيۆتەر كەڭەسىنىڭ ماقساتى – ارحيۆ ءىسى مەن قۇجاتتاردى باس­قارۋدىڭ كاسىبي ماسە­لەلەرى بويىن­شا تاجىريبەلەر, زەرت­تەۋلەر جانە يدەيالارمەن الماسۋ ارقىلى قۇجاتتار مەن ارحيۆتەردى باسقارۋعا ءارى پايدالانۋعا, سونداي-اق بۇكىل الەم بويىنشا ادامزاتتىڭ ارحيۆتىك مۇراسىن ساقتاۋعا جاردەمدەسۋ» دەيدى. بۇل جۇمىستاردى يگەرۋ ءۇشىن قازىر ءار ەلدىڭ ارحيۆتەرىنە زەرتتەۋلەر ۇيىمداستىرۋمەن شەكتەلمەي, زاماناۋي ادىستەر مەن قۇرالداردى مەڭگەرۋ جولدارىن قاراستىرۋ قاجەت. ول كونگرەستىڭ وتۋىنە اتسالىسىپ قاتىسۋىنىڭ دا سەبەبىن ءتۇسىندىردى. قازاقستاننىڭ جانە ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىندەگى ارحيۆ ءىسىن جاقىنىراق ءبىلىپ, كەڭەس­تىڭ جۇمىستارىمەن, ەرەكشەلىگى­مەن تانىسا ءتۇسۋ نيەتىن ءبىلدىردى. «ار­حيۆتىك قۇجاتتار – بۇل كەرەمەت رەسۋرستار, ولار وتكەن وقيعالاردىڭ قۇجاتتىق دالەلى, بىراق ولار نازىك ءارى وسال بولىپ كەلەدى. ولارعا قۇرمەت تانىتۋ كەرەك. قۇندى قۇجاتتاردى ساقتاپ, ونىڭ ومىرشەڭدىگىنە جاعداي جاساپ وتىرعان ارحيۆتەردىڭ باس­تى ءرولى – ادامدار مەن مەملەكەتتەردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ, سونداي-اق ارحيۆ مۇراسىنا جۇرتشىلىقتىڭ بارىنشا كەڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ بولىپ تابىلا­دى. وسى جاۋاپتى قىزمەتتە بار­لىق قاتىسۋشىلاردى بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە شاقىرامىن. ءبىز حالىقارالىق ارحيۆتەر كەڭەسى وسى تەكتەس فورماتتاعى كەلىسسوزدەر الاڭىن قۇرۋدا ارقاشان ارىپتەستىك تانىتۋعا دايىنبىز» دەپ توقتالدى.

كونگرەسس جۇمىسىنا ارنايى قا­تىسۋعا كەلگەن وزبەكستاندىق دەلە­گاتسيا­نىڭ باسشىسى, «ۋزارحيۆ» اگەنتتىگى ديرەك­تورىنىڭ ورىنباسارى حۋسان يساەۆ باۋىر­لاس ەلدىڭ ۇلتتىق ارحيۆتەرىنىڭ دامۋ جولدارىن تىزبەكتەپ شىقتى. مارتەبەلى مەيماننىڭ پىكىرىنشە, كون­گرەسس – ءاردايىم سىندارلى ديالوگتى قامتاماسىز ەتەتىن, حالىقارالىق جانە جەرگىلىكتى دەڭگەيدە ارحيۆ ءىسىن سەرپىندى دامىتۋ جونىندە شەشىم قابىلداۋ جولىندا تۋىنداعان مۇددەلەر مەن ماسە­لەلەردى تالقىلايتىن, بارلىق قا­تى­سۋ­شىنىڭ ءوزارا تىعىز قارىم-قاتىناس جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ءىس-شارا ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

قر پرەزيدەنتى ءارحيۆىنىڭ سالا­لىق سەرىك­تەستەرى قر ورتالىق مەملەكەت­تىك ءارحيۆى مەن الماتى قالاسىنىڭ مەم­لە­كەتتىك ءارحيۆىنىڭ قوسقان ۇلەسى زور. اتالعان ارحيۆتەر شاراعا قولعا­بىس جاساپ, وزدەرىنىڭ تىكەلەي ۇيىم­داستىرۋلارىمەن زاماناۋي ارحيۆتەگى تەوريالىق جانە تاجىريبەلىك سىن-قا­تەر­لەردى يگەرۋ تاقىرىپتارىندا دوڭ­گەلەك ۇستەلدەر وتكىزدى. سونىمەن قاتار الماتىنىڭ بىرنەشە مەتروپو­ليتەنىندە كون­گرەسس جۇمىسىنا باعىت­تال­عان تاري­حي-قۇجاتتىق كورمەلەر ۇيىم­داستىردى. سەرىكتەستەرمەن بىرلەسىپ ۇسىنعان بۇل فورماتتاعى كورمەلەر قالالىقتار مەن قوناقتاردىڭ كوڭىلىنەن شىعىپ, وڭ باعاسىن العان بولاتىن.

ناتيجەسىندە, وسىنداي حالىق­ارالىق كاسىبي ارحيۆ ءىسىنىڭ ماماندارى مەن ۇيىمدارىنىڭ ىمىراسىن جاراستىرعان القالى جيىن ىنتىماقتاستىقتىڭ كوك­جيەگىن كە­ڭەيتىپ, ەلىمىزدىڭ بۇرىن-سوڭدى بەل­گىسىز بولعان باعالى قۇجاتتاردى ەن­شىلەۋىنە قول جەتكىزۋى ابدەن مۇمكىن.

حالىقارالىق كونگرەستىڭ الەۋەتى

حالىقارالىق كونگرەستى كە­شەندى تۇردە ۇيىمداستىرۋعا باس­شى­لىق جاساعان قر پرەزيدەنتى ءارحيۆىنىڭ ديرەكتورى ءا.مۇستافينا, تەك تمد ەلدەرىنىڭ شەڭبەرىندەگى ءداستۇرلى ۇردىسپەن شەكتەلمەي, الىس-جاقىن شەتەلدىك ارحيۆتىك ۇيىمدارمەن ىنتىماقتاستىق ورناتۋ ءارحيۆتىڭ و باستاعى الدىعا قويعان ماقساتى ەدى, دەيدى. كون­گرەسس جۇمىسىندا ءارحيۆتى دامى­تۋ­دىڭ يننوۆاتسيالىق يدەيالارىن قالىپتاستىرۋ, جوبالاردى ىسكە اسىرۋ جانە ۇزدىك ارحيۆتىك تاجى­ريبەلەردى تيراجداۋ نەگىزگى تاقى­رىپقا اينالدى. بۇل جيىننىڭ اياسىندا مادەنيەت, ونەر, ادەبيەت, عىلىم جانە ءبىلىم ارقىلى قوعام ءۇشىن ارحيۆتىك قۇجاتتاردىڭ ءرولى مەن ماڭىزىن اشاتىن تاقىرىپ­تىق الاڭدار (ارحيۆتىك پىكىرتالاس كۋرستار) ۇيىمداستىرىلدى. ار­حيۆتىك لەكتوريلەر فورماتىندا شاقىرىلعان نەگىزگى سپيكەرلەر وتاندىق ارحيۆشىلەر جانە عا­لىمدارمەن بىرگە ەو, ازيا جانە تمد ەلدەرىنىڭ, سونداي-اق الىس-جاقىن شەتەلدىڭ, بۇۇ مەن يۋنەسكو, حالىقارالىق ارحيۆتەر كەڭەسى ۇيىمدارىنىڭ ساراپشىلارى جانە ماماندارى مەملەكەتتىك ساق­تاۋدىڭ ستراتەگيالىق دامۋ جوسپارلارى مەن ءىس-قيمىل اسپەكتىلەرىنىڭ ۇزاقمەرزىمدى پەرسپەكتيۆاداعى شەشىمدەرىن ورتاعا سالدى.

كاسىبي ماماندار كونگرەستىڭ جۇمى­سىنان قۇجاتتاردى باسقارۋ­دىڭ ناقتى تارتىپتەرى مەن ونى ساقتاۋداعى جاڭا رەگلامەنتتەرىن ءبىلىپ, ساندىق فورماتقا كوشىرۋدىڭ الەمدىك ءۇردىسىنىڭ قالاي جۇزەگە اساتىنىنا كۋا بولدى. سونداي-اق قاتىسۋشىلار قۇجاتتىق اقپا­راتتىڭ جاڭا تۇرلەرىمەن جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن قازىرگى زامانعى شەشىم­دەردى پايدالانىپ جۇرگەن تالىم­گەرلەرمەن تاجىريبە الماسىپ, جاڭا نورمالار مەن وزىق تەحنولوگيالىق جابدىقتارمەن تانىستى.

بۇل ءوز كەزەگىندە وتاندىق ارحيۆ­شىلەر ءۇشىن وڭىرلىك ارحيۆتەردە ءتيىستى ارحيۆتىك ادىستەمەلىك بازانى قالىپتاستىرۋدا, قۇجاتتاردى جيناقتاۋدا جانە ساقتاۋ بويىن­شا قۇرالداردى جەتىلدىرۋدە ۇلكەن جون­سىلتەر بولارى ءسوزسىز. كون­گرەس­تە ەلدەردىڭ ارحيۆ مەكەمەلەرى ارا­­سىنداعى بىرلەسكەن ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋدىڭ, الداعى جىلدارعا ارنالعان ءىس-قيمىل جوسپارلارى تالقى­لانىپ, حالىقارالىق ارحيۆ­شىلەر كونگرەسىن ءداستۇرلى تۇردە وتكىزىپ تۇرۋ ماسەلەسى كۇن تارتىبىندە قولداۋ تاپتى.

كونگرەسس اياسىندا فورۋمنىڭ قورى­تىندى قۇجاتىنىڭ جوباسى – ارحيۆتەردىڭ ىنتىماقتاستىعى تۋرالى دەكلاراتسيا تالقىلانىپ, قابىلداندى. كەلەسى «اشىق قوعامعا – اشىق ارحيۆ» حالىقارالىق ارحيۆشىلەرىنىڭ كونگرەسى ەكى جىلدان كەيىن 2024 جىلى قازاقستاندا بولاتىنى جوسپارعا الىندى.

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار