تەاتر • 09 قازان, 2022

كوپتىڭ كوڭىلىنەن شىققان كۇلبيكە

374 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

قۋانىشپەن اياقتالاتىن ەرتەگىنى كىم جاقسى كورمەيدى؟ بالالىق شاققا قايتا ورالتىپ, قيال-عاجايىپ الەمنىڭ قىزىعىنا بويلاتاتىن تۋىندىلاردىڭ قاي كەزدە دە كورەرمەنىنىڭ كوڭىل تورىنەن ورىن الارى ءسوزسىز. كۇنى كەشە «استانا وپەرا» تەاترىندا تۇساۋى كەسىلگەن «كۇلبيكە» («زولۋشكا») بالەتتىك سپەكتاكلىنىڭ ءدال وسى ساناتتان تابىلعانىنا كۇمان جوق.

كوپتىڭ كوڭىلىنەن شىققان كۇلبيكە

سەبەبى كلاسسيكالىق تۋىندىنىڭ كور­كەم­دىك دەڭگەي كوكجيەگىنەن بولەك, ايتۋلى بالەت­تىڭ قويىلىمىنا الەمدىك دەڭگەيدەگى كىل مىق­تىلاردىڭ جۇمىلدىرىلۋى دا تا­ما­شا تۋىندىنىڭ دەڭگەيىنە كوتەرىپ تۇر­عا­نى انىق. رەسەيدىڭ حالىق ءارتىسى التى­ناي اسىلمۇراتوۆانىڭ كوركەمدىك جەتەك­شى­لىگى­مەن قولعا الىنعان سپەكتاكلگە ءوز ءىسى­نىڭ ناعىز كاسىبي شەبەرلەرى اتسالىستى. اتاپ ايتساق, قويۋشى حورەوگراف – رايمون­دو رەبەك (گەرمانيا), ستسەنوگراف – يوكو سەياما (جاپونيا), ارلەۋشى كومپوزيتور – دەۆيد­سون دجاكونەللو, قويۋشى ديريجەر – قازاق­ستان­نىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ابزال مۇحيت­دين, جارىق بويىنشا سۋرەتشى – تيم ۆاتسلا­ۆەك, پروەكتسيالار بويىنشا سۋرەتشى – سەرد­جيو مەتاللي, كوستيۋمدەر بويىنشا سۋرەت­شى فرانسۋا-نوەل شەرپين باستاعان شىن تا­لانتتار عاجايىپ ەرتەگىنىڭ ءسانىن كىرگىزدى.

سونىڭ ناتيجەسىندە سۋ جاڭا بالەتتىڭ كورەر­مەندەرى مەيىرىمسىز وگەي شەشەسى ءۇي قىز­مەتشىسىنە اينالدىرعان بويجەتكەننىڭ ءداستۇرلى حيكاياسىنا ەمەس, مۇلدەم جاڭاشا تۇرلەنگەن زاماناۋي ەرتەگىنىڭ تىڭ ينتەرپرەتاتسياسىنا كۋا بولدى. ياعني قويىلىم توبىنىڭ شەشىمىمەن مۇندا باستى كەيىپ­كەر فەشن-ديزاينەردىڭ كەيپىنە ەنسە, ال حانزادا دي-دجەي بەينەسىندە كورەرمەنىن تاڭعالدىردى. سونداي-اق تۋفلي تۇرىندەگى كۇلبيكە كۇيمەسى, گيروسكۋتەر ۇستىندەگى ارتىس­تەر ءبيى دە ەرتەگىسۇيەر كو­رەرمەندى بەيجاي قالدىرماعانى انىق. اسىرەسە كىشكەنتاي كو­رەرمەندەر ءۇشىن ساحنا ماماندارىنىڭ بۇل ەڭبەگى تاماشا تارتۋ بولعانى ءسوزسىز.

– بارشامىزعا بەلگىلى, ەرتەگىلەر ادام بالاسىن جاقسىلىق پەن ومىرلىك قۇندىلىقتارعا ۇيرەتەدى. مەن كوپشىلىككە تانىس حيكايانىڭ جاڭا پسيحولوگيالىق اسپەكتىسىن كورسەتكىم كەلدى. ول بىزدە ءوز-وزىڭە, عاجايىپقا, ءومىردىڭ قۇدىرەتىنە دەگەن سەنىم جايلى بولادى. كۇلبيكە – وگەي شەشەسىنىڭ ۇيىندە ءوز اتەلەسى بار فەشن-ديزاينەر. تاعدىردىڭ بارلىق تاۋقىمەتىنە قاراماستان, ول ءوز ارمانىنا ۇمتىلادى. حانزاداعا كەلسەك, ونىڭ بەينەسىن سومداۋداعى وسى كۇنگە دەيىنگى بىردەي ساراپتاۋ كورەرمەنىن قاتتى جالىقتىرىپ جىبەردى. سوندىقتان ءبىزدىڭ حيكايادا ونىڭ سۇيىكتى ءىسى پايدا بولادى – ول مۋزىكا شىعارۋمەن اينالىسادى. سەبەبى حانزادا ەسكى قوعامنىڭ زاڭدارى مەن ەرەجەلەرىنە باعىنعىسى كەل­مەيدى, ەسكىلىكتىڭ قامىتىن شەشىپ, تىڭ دۇنيە جاساۋعا قۇشتار. سونىمەن كۇلبيكە مەن حان­زادا مۋزىكالىق تاقىرىپتارى ارقىلى ءبىز كەزەڭدەر اراسىندا «سەكىرىپ» جۇرەمىز, ياعني ءساندى كوستيۋمدەرمەن روكوكو داۋىرىنەن وسى زامانعا وتەمىز, سوسىن تاعى كەرى ورالامىز, دەپ شىعارماشىلىق شەبەرحاناسىنا سىر اش­قان قويۋشى حورەوگراف رايموندو رەبەك: – تاريحي كەزەڭدە كەيبىر ەلەمەنتتەر زاماناۋي بولسا قايتەدى؟ ماسەلەن, سول زاماندا بۋمبوكس, پولارويدتىق كامەرا نەمەسە قۇلاققاپ قالاي كورىنەر ەدى؟ ءدال وسى دۇنيەلەر جاڭا قادامدار, جاعدايلار جاساۋعا كومەكتەسەدى. ونىڭ ۇستىنە بۇل بالەتتىڭ تاعى ءبىر جاڭالىعى – قويىلىم حورەوگرافياسى پوپ-بي جانە برەيك-دانس ەلەمەنتتەرى بار نەوكلاسسيكا ستي­لىندە ساراپتالدى. توقەتەرىن ايتقاندا, قى­زىقتى ستسەنوگرافيا, كوستيۋمدەر, مۋزىكا مەن ارتىست­ەردىڭ شەبەرلىگى ناتيجەسىندە ءبارى وتە ادەمى بولاتىنىنا سەنىمدىمىن, – دەپ ءسوزىن ساباقتادى.

الايدا جاڭا قويىلىمدا زاماناۋي ەلە­مەنت­تەردىڭ قوسىلعانىنا قاراماستان, رومان­تيكالىق ەرتەگى سپەكتاكلىنىڭ داستۇرلەرى دە بارىنشا ساقتالعان. ۆارياتسيالار, بەينەلى كورنەكى ساتتەردى كورسەتەتىن ۆالسكە قۇرىلعان ديۆەرتيسمەنت پەن اپوفەوزدار مول. سەرگەي پروكوفەۆتىڭ دياپوزونى كەڭ, ەڭ جارقىن ءارى سالتاناتتى, كوپشىلىك ءسۇيىپ تىڭدايتىن ءھام سۇيسىنە بيلەيتىن ۆالستەرىنىڭ ءبىرى «ۇلكەن ءۆالسى» دە سول قالپىندا ۇيلەسىمدى ۇندەستىك تاپقان.

جوعارىدا اتاپ وتكەنىمىزدەي, بالەتتىڭ نەگىزگى بولىگى سەرگەي پروكوفەۆتىڭ مۋزىكاسىنا ورىندالادى جانە كورەرمەندەردىڭ تاڭدانىسىنا وراي مۇندا دجيممي ديۋرانت, بيللي رەي سايرۋس, دجەيمس براۋن, لۋي ارمسترونگتىڭ اۋەندەرى دە اۋەلەيدى.

مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن وتكەن بەينەلى بالەتتىڭ جوعارى دەڭگەيدە شىعۋىنا, سونداي-اق قويىلىم­دا جارقىن ونەر كورسەتكەن ارتىستەردىڭ – كۇلبيكە – قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرلەرى ءمادينا باسباەۆا, ايگەرىم بەكەتاەۆا جانە حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ لاۋرەاتى شۇعىلا ادەپحان, حانزادانىڭ پارتياسىندا جارقىراعان – قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى باقتيار ادامجان, دالەر زاپاروۆ, ايبار توقتاردىڭ, سونىمەن قاتار پاتشا – بەيبارىس اقارىس, بوستان قوجابەكوۆ, سانجار اۋباكىروۆ, وگەي شەشە – اسەل شايكەنوۆا, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى گاۋحار ۋسينا, اناستاسيا زاكلينسكايا, وگەي اپكەلەر: تۇشكىرگىش – ءمولدىر شاكىموۆا, ادەلينا تولەپوۆا, سوفيا ءادىلحانوۆا, تاتتىقۇمار – انەل ەسقاليەۆا, جۇلدىز جۇماجانوۆا, ديانا ەسقاليەۆا, مەيىرىمدى پەرىشتە – سۇلتانبەك عۇمار, ارمان ۋرازوۆ, سەرىك ناقىسپەكوۆ جانە تاعى دا باسقا ساحناگەرلەردىڭ سىڭىرگەن ەڭبەگى زور.

ت

– بۇل «كۇلبيكەدە» ءبارى باسقاشا. ەرتەگى­دەگى قاتىپ قالعان سيۋجەت ەمەس, بالەتكە كوپ­تەگەن زاماناۋي وزگەرىس ەنگىزىلدى. كوركەمدىك تۇرعىسىنان دا, يدەيالىق مازمۇن جاعىنان دا. قويىلىم قازىرگى تاڭداعى ومىرىمىزگە بارىنشا بەيىمدەلدى. بالەتتە گەندەرلىك ماسەلە وتە جاقسى قويىلعان, دۇرىس جاعىنان كوتەرىلگەن. سوندىقتان «كۇلبيكەگە» كەلگەن كورەرمەن, اسىرەسە جاستار قاۋىمى تەپە-تەڭدىك, ەر ادام مەن ايەل ادامنىڭ قارىم-قاتىناسى جايىندا, جاڭا زامان كوزقاراسىنداعى قۇندىلىق­تار تۋراسىنداعى سۇراقتارىنا تۇشىمدى جاۋاپ الادى دەپ ويلايمىن. ماسەلەن, مەن كەيىپتەيتىن حانزادا قانشا باي بولسا دا, كۇلبيكەنىڭ تاڭداۋىن اياقاستى ەتپەيدى. ونىڭ دا قالاۋىنا, ارمانىنا قۇلاق تۇرەدى. تۇلعا رەتىندە قارىم-قاتىناستارىندا تاماشا ءبىر ۇندەستىك, تۇسىنىستىك بار. مەنىڭشە, قويۋشى حورەوگراف رايموندو رەبەك ءاۋ باستان-اق قويىلىم وزەگىنە وسى تاقىرىپتى ءدان رەتىندە سالعان, قازىرگى تاڭدا بۇل ۇلكەن اعاش بولىپ, ماۋەسىن جايدى. ەندى تەاترعا كەلگەن ءار كورەرمەنگە ءوز جەمىسىن بەرۋگە تولىق دايىن دەپ سەنىممەن ايتا الامىن. ساحناگەر رەتىندە ماعان دا بۇل بالەت ۇلكەن وي سالدى جانە كاسىبي تۇرعىدان تاماشا تاجىريبە بولدى. بۇل ەرتەگىدە مەن تەك قانا حورەوگرافيالىق تەحنيكالاردى ءمىنسىز ورىنداۋ جاعىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار اكتەرلىك شەبەرلىگىمدى دە شىڭداۋعا بارىنشا كۇش سالدىم, دەپ دايىندىق بارىسىنداعى اسەرىمەن ءبولىستى حانزادا پارتياسىن تابىستى ورىنداعان تەاتردىڭ جەتەكشى ءسوليسى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى باقتيار ادامجان.

ءالى ەستە, وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن «اس­تانا وپەرا» تەاترى بالەت ترۋپپاسىنىڭ كور­­كەمدىك جەتەكشىسى, رەسەيدىڭ حالىق ءارتىسى ال­تى­ناي اسىلمۇراتوۆا: «بۇل تەاتر مەن ءۇشىن ەڭ قىمبات اشەكەي بۇيىمدارىن سالا­تىن باعالى قوبديشا سياقتى. قولىمنان كەل­­گەن­­شە وسى قوبديشانى الەم بالەتىنىڭ جا­قۇت-جاۋ­ھارىمەن تولتىرسام دەگەن ارمانىم بار» دەپ ەدى بىزگە بەرگەن ءبىر سۇحباتىندا. را­سى­مەن دە, سول ارمانىنا شىن بەرىلگەن ونەر يەسى كۇنى بۇگىنگە دەيىن «استانا وپەرا­نىڭ» رە­پەر­­تۋارىن دۇنيە ءجۇزىنىڭ ۇزدىك قويى­لىم­دارى­مەن بايىتىپ كەلەدى. ءبىز تامسانا تاما­شا­­لاعان «كۇلبيكە» دە ءسوزسىز وسى قاتارعا قوسى­­لىپ, كوركەمدىك جەتەكشى ايتقان باعالى قوب­دي­شا­نىڭ قۇنىن ودان ءارى ارتتىرا تۇسكەنى انىق.

سوڭعى جاڭالىقتار

يۋنەسكو ماراپاتتاعان مانسۇروۆ

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 08:10

العاشقى PhD

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 08:00

ەلەكتر ستانساسى سالىنادى

ايماقتار • بۇگىن, 07:48

گاللي جاپونياعا ەكسپورتتالادى

ەكسپورت • بۇگىن, 07:45

نوبەلدى 2 رەت العان عالىم

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 07:43

ۇلىلار ءدام تاتقان تاباق

جادىگەر • بۇگىن, 07:37