ساياسات • 06 قازان، 2022

الاشتىڭ اق جولى ارداقتالدى

141 رەت كورسەتىلدى

ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ قاراعاندى وبلىسىنا كەلگەن ساپارىندا ءاليحاننىڭ 150 جىلدىعىن­دا، قارقارالى پەتيتسياسىنىڭ 115 جىلدىعىندا دا قوزعالماعان ارقا جەرىندەگى الاشتىڭ تاريحى تۋرالى دايەكتى وي ايتتى.

ارقانىڭ تەك ماتەريالدىق بايلىقتى وندىرەتىن ولكە عانا ەمەس، رۋحاني ءھام ازاتتىق قوزعالىسى­نىڭ بەسىگى بولعاندىعىن ەلدىڭ ەسىنە سالىپ ءوتتى. الاشتىڭ اتاقتى ءۇش ارىسى – ءالي­حان، جاقىپ، ءالىمحاندى ايتۋى ار­قىلى ديپ­لوماتيالىق تۇرعىدا وزەكتى ماسە­لەلەردى قوزعاپ، جەرگىلىكتى بيلىككە جول كارتاسىن سىزىپ بەردى. ونى ودان ءارى ىسكە اسىرۋ – جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ مىندەتى.

الاش زيالىلارىنىڭ ءىزى قالعان قاسيەتتى قارقارالىنىڭ جولىنا قاتىستى تاپسىرماسى كوڭىلگە زور قۋانىش ۇيالاتتى. بارشاعا ءمالىم، الدا قارقارالىنىڭ 200 جىلدىعى كەلە جاتىر. الاش زيالىلارى قارقارالىنىڭ قادىرىن-قاسيەتىن سايا­سي بيلىكتىڭ ەڭ بيىك تۇعىرى رەتىندە تۇسىنگەن. پرەزيدەنت ءاليحان بوكەيحان ازاتتىق قوزعالىسىنىڭ كوسەمى بولسا، ونىڭ قاسىندا جۇرگەن، كونستيتۋتسيانىڭ نە ەكەنىن حح عاسىر باسىندا تۇسىندىرگەن جاقىپ اقباەۆتىڭ ءرولى، الاشتىڭ سوڭعى تۇياعى ءالىمحان ەرمەكوۆتىڭ ۇلت تاريحىن­داعى ورنى تۋرالى كونتسەپتۋالدى تۇر­دە ايتتى. ورىستار سانكت-پەتەربۋرگتى رەۆوليۋتسيانىڭ بەسىگى دەپ باعالايدى. ال ءبىز وسى كۇنگە دەيىن قارقارالى ازات­تىقتىڭ بەسىگى دەپ باعا بەرمەدىك. بۇل قارقارالىنىڭ الداعى تاريحي مەجەلەرىندە ايتىلادى دەپ ۇمىتتەنەمىن.

قارقارالى – ازاتتىعىمىزدىڭ باس قۇ­جاتىندا جازىلعان مەكەن. ونىڭ ۇستىنە ءاليحان وقىعان، احمەتتىڭ مەكتەبى بار رۋحاني-مادەني ورتالىق. وسىناۋ ورتالىقتا ساپالى كۇرە جولدىڭ جوقتىعىنا پرەزيدەنت نازار اۋداردى. ەندى قارقارالىعا جەتكىزەر جولدى جوندەۋ ارقىلى بۇل قاستەرلى مەكەننىڭ مارتەبەسى دە كوتەرىلە تۇسەرىنە كۇمان جوق.

ال جەرگىلىكتى بيلىك قاراقارالىمەن عانا شەكتەلىپ قالماي، ودان ءارى احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ مەكتەبى بار اقتەرەك جولىن دا جوندەۋدى جالعاستىرۋعا ءتيىس.

ۇلت زيالىلارىن ۇيىستىرعان، قازاقتىڭ نارىق تاريحىن جاڭعىرتقان قارقارالى جولىنىڭ جىلدار بويى جوندەلمەۋى ۇيات. مۇنى دا پرەزيدەنت جەرگىلىكتى بيلىككە ناقتى جەتكىزدى. وسى تۇرعىدان كەلگەندە الاشتانۋشى رەتىندە پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا جوعارى باعا بەرەمىن.

ەكىنشى ماسەلە – ۇلىتاۋ وبلىسىنا باراتىن 500 شاقىرىم جولدىڭ ماڭىز­دىلىعى. قازاقتىڭ مەملەكەتتىگىنىڭ باس­تاۋى بولعان، قازاق حاندارىنىڭ باسىن قوسقان، مەملەكەتتىلىگىمىزدى ساقتاۋداعى ۇلى جيىندار وتكەن ۇلىتاۋدى پرەزيدەنت جاقسى بىلەدى. سول سەبەپتى قاراعاندى –جەزقازعان كۇرە جولىن جوندەۋ ماسە­لەسىن دە قاداپ ايتتى. ويتكەنى قازاق­تىڭ تاريحى، قانىش ساتباەۆتىڭ ەسىمى جەزقازعانمەن تىعىز بايلانىستى. ياعني بىزدە ەكى ءىرى ورتالىق بار. ءبىرى – ساياسي ورتالىق قارقارالى، ەكىنشىسى – ۇلت ۇياسى ۇلىتاۋ. بۇل ەكەۋىندە دە اسا زور مانگە يە كۇرە جول.

پرەزيدەنت ءوزىنىڭ وسى ساپارىندا ءوڭىر جۇرتشىلىعىنا ستراتەگيالىق باع­دارلاماسىن انىق كورسەتتى. ساياسي رە­فور­مالاردىڭ تۇپكى كوزدەگەنى قازاق ەلىن ساقتاۋ ەكەندىگىن جەتكىزدى. ال ول ءۇشىن نە قاجەت؟ ەڭ الدىمەن، ايماقتاردى دامىتۋ كەرەك. وسى ورايدا قاراعاندى وبلىسى دا ەلىمىزدىڭ ايماقتاردى جاڭاشا دامىتۋ جوسپارىنىڭ ءبىر باعىتى بولىپ اتالعانىنا قۋانامىن.

ءيا، وبلىس تەك يندۋستريالدى ورتالىق قانا ەمەس، زيالى قاۋىم شوعىرلانعان ايماق. وڭىردە عىلىمي ورتالىق جانە ەلگە جانى اشيتىن قوعام بەلسەندىلەرى بار ءوڭىر. سوندىقتان پرەزيدەنت ءاربىر ءىرى ەكونوميكالىق، الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشەردە ارقا جۇرتشىلىعىمەن اقىلداسۋدىڭ ماڭىز­دىلىعىنا نازار اۋداردى.

پرەزيدەنتتىڭ ءبىزدىڭ وبلىسقا كەلۋى ءوڭى­رى­مىزدىڭ بارلىق جاعىنان دامۋىنا كۇشتى سەر­پىلىس بەرەدى. مىقتى وڭىرلەر ار­قىلى ەلىمىزدىڭ العا دامۋىنىڭ جاڭا باعىت­تارىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپارىن كور­سەتىپ بەردى. ەندى ناقتى جوسپاردىڭ ىسكە اسۋىنا ارقايسىسىمىز ءوز ۇلەسىمىزدى قوسا­يىق!

 

نۇرساحان بەيسەنبەكوۆا،

تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى

 

قاراعاندى وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

بۇگىنگى ۆاليۋتا باعامى

قارجى • بۇگىن، 09:55

ۇقساس جاڭالىقتار