تەاتر • 06 قازان, 2022

كورەي تەاترىنىڭ تورقالى تويى

481 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

1932 جىلى كەڭەس وكىمەتىنىڭ قاۋلىسىمەن ۆلاديۆوستوكتا قيىر شىعىس ولكەلىك كورەي تەاترى بولىپ ىرگەسى قالانعان الماتىداعى رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك اكادەميالىق كورەي تەاترى 90 جىلدىق مەرەيتويىن ءسان-سالتاناتىمەن اتاپ ءوتتى. كلۋب ۇيىرمەلەرىنىڭ نەگىزىندە قۇرىلعان سول تەاتر قازاق جەرىندە ۋىعىن قاداپ, تورقالى توقسان جاسىنا دەيىن ءتۇرلى قيىندىقتاردى باستان كەشسە دە, ەسىگىنە قارا ق ۇلىپ سالعان كەزى جوق, ءبىر كۇن دە ەڭسەسىن تۇسىرمەي, ەرتەڭگى كۇنىنىڭ جارقىن بەتتەرىن جاسامپاز ەڭبەگىمەن جازىپ كەلەدى.

كورەي تەاترىنىڭ تورقالى تويى

عاسىرعا جۋىق جوڭكىلگەن ۋاقىتتىڭ سەكسەن بەس جىلى جان-جۇرەگىن ايقارا اشىپ, باۋىرىنا باسقان قازاق ەلىنە تيەسىلى. قۇرىلعان كۇنىنەن باستاپ كورەي حالقىنىڭ ومىرىمەن تىعىز بايلانىستى تىرشىلىك كەشىپ كەلە جاتقان ­تەاتر قازاقستاندا ءومىر سۇرەتىن بار­لىق كورەيلەردىڭ باسىن قوسىپ, ءتىلى مەن ءدىلىن ۇمىتتىرماي, ونەرى مەن ءداستۇرىن ۇيىستىراتىن ءىرى ورتالىق رەتىندە وتا­نى­مىزدىڭ كوپۇلتتى مادەنيەتىنىڭ بو­لىنبەس ءبىر بولشەگىنە اينالىپ كەتكەن.

رەسپۋبليكاداعى ەڭ وزىق شىعارما­شىلىق ۇجىمداردىڭ ورتاسىندا ءوز ورنى بار مەملەكەتتىك اكادەميالىق كورەي مۋزىكالىق تەاترىنىڭ سالتانات­تى جيىنى ءۇش تىلدە – قازاق, كورەي جانە ورىس تىلدەرىندە جۇرگىزىلگەنى, اسى­رەسە جۇرگىزۋشىلەر مەن شاقىرىلعان قوناق­تاردىڭ قازاق جانە كورەي تىلدەرىنە با­سىم­دىق بەرە سويلەگەنى تەاتردىڭ مەم­لە­كەتتىك ءتىل ساياساتىن دامىتۋعا نەم­قۇرايدى قارامايتىنىن, قازاق ءتىلىن شىنايى قادىر تۇتاتىنىن بايقاتادى. تەاتر ارتىستەرى­نىڭ دەنى مەملەكەتتىك ءتىلدى ەركىن مەڭگەر­گەن, ال جۇرگىزۋشى سەرگەيدىڭ ءتىلى ءتىپتى جاتىق. تەاتردى مەرەيتويىمەن قۇتتىقتاپ كەلگەن قوناقتار دا اق تىلەگىن مۇمكىندىگىنشە قازاق تىلىندە اقتارىپ, كورەي مەن قازاق ەلىنىڭ تۋىستىعىن وسى ورىستەن تاۋىپ, تارقاتىپ جاتتى.

مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى مادەنيەت كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى دانيار اليەۆ تەاتردىڭ تورقا­لى توقسان جىلدىق تويىنا تارتۋ رەتىندە بىرقاتار ارتىستەر مەن قىزمەتكەرلەر­دى توس­بەلگىمەن ماراپاتتادى. مادەنيەت سالا­سىنىڭ دامۋىنا ەرەكشە ۇلەس قوسقان ەڭبەگى ءۇشىن «مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇز­دىگى» توسبەلگىسىمەن سەرگەي كيم, ال قۇر­مەت گرا­ماتوسىمەن PhD, حالىق­ارالىق باي­قاۋلاردىڭ لاۋرەاتى اننا تسوي, رو­مان تسوي, اناستاسيا تسوي, Super star KZ باي­قاۋىنىڭ قاتى­­سۋشىسى, I m singer Kazakstan باي­قاۋىنىڭ جەڭىمپازى رومان كيم, تەاتر­دىڭ جەتەكشى ءارتىسى ناتاليا لي ماراپات­تالسا, مينيسترلىكتىڭ العىس حاتى تەاتر­دىڭ باس بالەتمەيستەرى لاريسا كيم, قا­زاق­ستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى زويا كيم, تەاتر ارتىستەرى ەڭلىك ءاشىموۆا, كون­­­ستان­تين پاك, ەۆگەنيا يۋنعا تاپسىرىلدى.

الماتى قالالىق مادەنيەت باسقار­ماسىنىڭ وكىلى ماقسات جايىقوۆ, قازاق­ستان حالقى اسسامبلەياسى سەكرەتارياتى ەتنوسارالىق قاتىناستاردى دامىتۋ ءبو­لى­مىنىڭ جانە الماتى قالاسى قو­عام­دىق دامۋ باسقارماسىنىڭ باسشى­سى نازار بالعىمباەۆ قۇتتىقتاپ, قازاق­ستان ما­دە­نيەتىن بايىتىپ, ونەرىن تۇر­لەن­دىرۋ جولىندا ولشەۋسىز ەڭبەك ءسىڭى­رىپ كەلە جات­قان كورەي تەاترىنىڭ وسى سا­لا­داعى جا­ڭاشىلدىق پەن زاماناۋي ىزدە­نىس جو­­لىنداعى ماقساتىن جان-جاق­تى اتاپ ءوتتى. قازاقستانداعى كورەي قاۋىم­داس­تىعىنىڭ توراعاسى يۋري شين تەاتر ارتىستەرى انگەلينا يۋگاي مەن باق­تيار­ رازيەۆكە كيم دين اتىنداعى سىي­اقى­نى تابىس­تادى. سونداي-اق سالتاناتتى جيىن­عا كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنداعى باس كون­سۋ­لى­ پاك نە چحون ارنايى كەلىپ قا­تىستى. «قا­زاقستانداعى كورەي مەملە­كەت­تىك اكا­دەميالىق دراما تەاترى تاري­حي وتانى­نان جىراقتا ءومىر سۇرەتىن كو­رەي­لەردىڭ ءتىلىن, تاريحىن, ءداستۇرىن ساق­تاۋ جولىندا اۋقىم­دى ءىس اتقارىپ وتىر­عان كۇللى الەم­دەگى بىرەگەي ماڭىزى بار تەاتر. توق­سان جىلدىق تاريحىندا تەاتر ءوز ەلى­نىڭ, الىس-جاقىن پوستكەڭەس­تىك­ ەلدەردىڭ كورەر­مەن­دەرىنە كاسىبي شە­بەر­­لىكتىڭ ۇلگىسىن كور­سەتىپ قويماي, حالىق­ارالىق ونەر الاڭ­دارىنىڭ بيىك باعاسى مەن اۋقىمدى بايگە­لەردىڭ ماراپاتىنا يە بولدى. وسى تەاتر­دىڭ ارقاسىندا قازاقستانداعى جانە ورتالىق ازياداعى كورەيلەر ۇلت­تىق بى­رە­گەيلىگى مەن بەت-بەينەسىن ساقتاي الدى. كورەي تەاترىنىڭ دامۋى ءۇشىن ۇزدىك­سىز قولداۋ كورسەتىپ كەلە جاتقان قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتىنە العىس بىل­دىرەمىن», دەدى باس كونسۋل پاك نە چحون.

ر

تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدا­رىن­دا تەاتر مەن ساحنانى ساقتاۋ جولىن­دا­عى تاۋقىمەتكە توتەپ بەرىپ, كورەي تەاترى­نىڭ وركەندەۋى ءۇشىن ايانباي تەر توگىپ, وتىز جىلعا جۋىق ديرەكتور بول­عان ليۋبوۆ ني ۇزاق جىلدار بويى قازاقستانداعى كورەي مادەنيەتىنىڭ دامۋى ءۇشىن ونەر وشا­عىنا دەمەۋشىلىك جاساپ, قولداپ كەلگەن دياسپورا وكىلدەرىنە, زيالى قاۋىمعا, كاسىپكەرلەر مەن جاي عانا قاراپايىم جاناشىر ازاماتتارعا العىسىن ءبىلدىر­دى. سالتاناتتى جيىننىڭ رەسمي ءبولىمى اياقتالعان سوڭ مەرەيتوي مەيماندارى مەن كورەرمەندەر «بىزگە 90!» سپەكتاكل-كونتسەرتىن تاماشالادى. باستى كەيىپكەر فلەيتاشى تەاتر جاي­لى, ونىڭ قىزىقتى دا قيىن ۇزاق تاري­حى تۋرالى سىر شەرتىپ, تەاتر قىزمەت­كەر­لەرىنىڭ, ­كورەي ­تەاترىن­دا اتى قالعان بەلگىلى تۇل­عا­لاردىڭ ءومىر جولى مەن جەتىستىگى جاي­لى باياندادى.

تاريحي وتانىنان باسقا الەمنىڭ بىر­دە-ءبىر ەلىندە بالاماسى جوق, تەك قازاق جەرىندە كوكتەپ, وركەن جايىپ, جەكە وتاۋ بولىپ وتىرعان كورەي تەاترى – ءوز حال­قى­نىڭ قىمبات قازىناسى, ماق­تانىشى جانە ۇلتىنىڭ بايلىعى. كورنەكتى تەاتر قايراتكەرلەرىنىڭ شى­عار­ما­شىلىق شە­بەر­لىگىنىڭ نەگىزىندە شىڭ­دالىپ, كەيىن­گى بىرنەشە بۋىن تالانتتى شاكىرتتەردىڭ ونە­رىمەن ءوز ورنىن ايشىق­تاعان تەاتردىڭ تاريحى قازاقستان كورەي­لەرىنىڭ ومىرى­مەن بىتە قايناسىپ, ءبىر­تۇتاس تاريح پاراقتارىن تولىقتىرا بەرمەك.

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار