ۇكىمەت • 06 قازان، 2022

ءاليحان سمايىلوۆ «كاسپي بەستىگى» ەلدەرىن ەكولوگيالىق باعدارلامانى جاڭعىرتۋعا شاقىردى

31 رەت كورسەتىلدى

قازاقستان پرەمەر-ءمينيسترى ءاليحان سمايىلوۆ ماسكەۋدە ءوتىپ جاتقان ەكىنشى كاسپي ەكونوميكالىق فورۋمىنىڭ پلەنارلىق وتىرىسىندا ءسوز سويلەدى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz ۇكىمەتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.

ۇكىمەت باسشىسى كاسپي ءوڭىرىنىڭ تاريحى تەرەڭدە جاتقانىن، ونىڭ الۋان ءتۇرلى مادەنيەتى مەن مول تابيعي قورلارى بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار گەوگرافيالىق ورنالاسۋى جانە بىرەگەي ترانزيتتىك الەۋەتى جاعىنان كاسپي تەڭىزى حالىقارالىق ساۋدانى دامىتۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارادى.

«قازاقستاننىڭ سولتۇستىك-وڭتۇستىك جانە شىعىس-باتىس كولىك دالىزدەرىنىڭ الەۋەتىن ارتتىراتىن ترانسشەكارالىق حابتاردى قالىپتاستىرۋ بويىنشا ۇلكەن جوسپارلارى بار. بۇل – اقتاۋ جانە قۇرىق تەڭىز پورتتارى، «قورعاس» قۇرعاق پورتى، «ورتالىق ازيا» حالىقارالىق ونەركاسىپتىك كووپەراتسيا ورتالىعى جانە باسقالارى»، دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.

مۇنداي ينفراقۇرىلىمدىق توراپتار كاسپي ماڭىنداعى ەلدەرگە جانە حالىقارالىق نارىقتارعا ساۋدا تاسىمالدارىن كەڭەيتۋگە ىقپال ەتەتىنىن ەسكەرە وتىرىپ، پرەمەر-مينيستر مەملەكەت باسشىسىنىڭ كاسپي ماڭى ازىق-ت ۇلىك حابىن قۇرۋ تۋرالى باستاماسىنا نازار اۋداردى.

سونىمەن قاتار ۇكىمەت باسشىسى وڭىرارالىق ساۋدانىڭ الەۋەتىن تولىق اشۋ ءۇشىن ءوڭىردىڭ كولىك بايلانىسىن جاقسارتۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ماسەلەن، اقتاۋ پورتى ء«ۇندىستان – پارسى شىعاناعى ەلدەرى – يران – قازاقستان – رەسەي» باعىتى ءۇشىن توراپقا اينالۋى مۇمكىن.

وعان قوسا، ءاليحان سمايىلوۆ ەۋروپا، ورتالىق ازيا جانە قىتاي اراسىنداعى جۇك تاسىمالىن كەڭەيتۋ ءۇشىن ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك مارشرۋتىن ودان ءارى دامىتۋ جانە كەدەرگىلەردى بىرلەسىپ ەڭسەرۋ قاجەتتىگىن مالىمدەدى.

«بۇگىن ءبىز باستاما ۇسىندىق: ارىپتەستەرىمىزبەن بۇل جۇمىستى قازىردەن باستايمىز دەپ كەلىستىك. ءتيىستى جول كارتاسىن ازىرلەپ، ترانزيتتىك مارشرۋتتارىمىزدىڭ الەۋەتىن كەڭەيتۋگە كىرىسەمىز»، دەدى ول. 

پرەمەر-مينيستر ىنتىماقتاستىقتىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى قىرى رەتىندە ايماقتىق ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ەكەنىن ايتتى. بۇل باعىتتا مۇناي مەن گازدى تەرەڭ وڭدەۋ باسىمدىق بولىپ تابىلادى.

«بۇگىندە قازاقستان زاڭنامالىق بازانى جەتىلدىرىپ، جەر قويناۋىن پايدالانۋعا ينۆەستيتسيالار تارتۋ ءۇشىن نەعۇرلىم قولايلى جاعدايلار جاساپ جاتىر. جىل سوڭىنا دەيىن قۇرلىقتاعى جانە تەڭىزدەگى كۇردەلى مۇناي-گاز جوبالارى ءۇشىن فيسكالدىق جانە رەتتەۋشىلىك ارتىقشىلىقتاردى كوزدەيتىن جاقسارتىلعان مودەلدىك كەلىسىمشارت ەنگىزىلەتىن بولادى»، دەدى ءا.سمايىلوۆ.

سونىمەن قاتار ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا، مۇناي-گاز حيمياسىنداعى كەلەشەگى بار جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قولايلى جاعدايلار جاسالعان. اتاپ ايتقاندا، اتىراۋ وبلىسىنداعى ارنايى ەكونوميكالىق ايماق اياسىندا مەملەكەتتىك قولداۋ مەن ايتارلىقتاي ارتىقشىلىقتار كوزدەلگەن.

پرەمەر-ءمينيستردىڭ پىكىرىنشە، ەكولوگيا سالاسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىل دا ماڭىزدى ءرول اتقارادى، ويتكەنى كاسپي جاعالاۋىندا 15 ملن-نان استام ادام تۇرادى.

«ەكولوگيالىق تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋ – مەملەكەتتەرىمىز ءۇشىن ماڭىزدى مىندەت. تەڭىز پروبلەمالارى ونىڭ بيولوگيالىق رەسۋرستارىنىڭ سارقىلۋىمەن، شيكىزات ءوندىرۋ جانە جۇكتەردى تاسىمالداۋ سالدارىنان قاتتى لاستانۋىمەن بايلانىستى. وسىعان وراي، كاسپي ەكولوگيالىق باعدارلاماسىنىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋدى قولداۋعا شاقىرامىز»، دەدى ول.

سوڭىندا ءاليحان سمايىلوۆ ءوڭىر ەلدەرىن تۋريزم سالاسىندا بىرلەسىپ، بەلسەندى تۇردە ارەكەت ەتۋگە شاقىردى: ارالاس تۋرلاردى ىسكە قوسۋ، كرۋيز ءتۋريزمىن دامىتۋ، ۆيزالىق جانە كوشى-قون رەجيمدەرىن ىرىقتاندىرۋ جونىندە شارالار قابىلداۋ كەرەك.

«سونىمەن قاتار قازاقستان ۇكىمەتى كاسپي جاعالاۋىندا تۋريستەرگە قولايلى جاعداي جاساۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر. اتاپ ايتقاندا، 2025 جىلعا دەيىن 360 ميلليون دوللاردان استام سوماعا 15 ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر»، دەدى ول. 

پرەمەر-مينيستر وڭىرلىك ءتۋريزمدى دامىتۋدىڭ نەگىزگى قادامى كاسپي تەڭىزى جاعالاۋىنداعى ەلدەر اراسىندا ءتيىستى كەلىسىم ازىرلەۋ ەكەنىن ايتتى.

«وعان تەزىرەك قول قويۋ ءۇشىن جۇمىستى كۇشەيتۋدى ۇسىنامىز»، دەپ تۇيىندەدى ءاليحان سمايىلوۆ. 

ايتا كەتەيىك، كاسپي ەكونوميكالىق فورۋمى (كەف) – كاسپي ءوڭىرى ەلدەرى ىنتىماقتاستىعىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلاۋعا ارنالعان ءىرى الاڭ، وندا كوتەرىلەتىن نەگىزگى ماسەلەلەر – ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستار مەن كولىك-لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ. فورۋم اياسىندا دوڭگەلەك ۇستەلدەر، پلەنارلىق وتىرىستار، كونفەرەنتسيالار جانە باسقا دا ءىس-شارالار وتكىزىلەدى.

ەكىنشى كەف-كە «كاسپي بەستىگى» ەلدەرىنەن، سونداي-اق بەلارۋس، قىرعىزستان جانە وزبەكستاننان 1 000-نان استام دەلەگات قاتىسىپ جاتىر. دەلەگاتسيالاردى رەسەي ۇكىمەتىنىڭ توراعاسى م. ميشۋستين، ازەربايجان پرەمەر-ءمينيسترى ا. اسادوۆ، يراننىڭ ءبىرىنشى ۆيتسە-پرەزيدەنتى م. موحبەر جانە تۇرىكمەنستان مينيسترلەر كابينەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ح. گەلدىمۋرادوۆ باستاپ باردى.

سوڭعى جاڭالىقتار

قازاق بالۋانى ۇلىقتالدى

قوعام • بۇگىن، 14:36

6 جەلتوقسان - پروكۋراتۋرا كۇنى

قازاقستان • بۇگىن، 13:00

سقو-دا 50 جىلقى مۇز استىندا قالدى

ايماقتار • بۇگىن، 09:18

اشىقتىق – ماڭىزدى ۇستانىم

ساياسات • بۇگىن، 08:10

باعا بۇلقىنىسى

ەكونوميكا • بۇگىن، 08:09

ۇقساس جاڭالىقتار