«ەمبىمۇنايگاز» اق جەتەكشىلەرى قازاقستاندىق حالىقارالىق «مۇناي جانە گاز» كورمەسىنىڭ اياسىندا باق وكىلدەرىمەن كەزدەسىپ, جۋرناليستەردىڭ ساۋالدارىنا جاۋاپ بەردى. ارىپتەستەرىمىز كومپانيانىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگىنەن باستاپ, پاندەميادان كەيىنگى مۇناي ءوندىرىسى, يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار, اينالاداعى گەوساياسي احۋال توڭىرەگىندە ساۋالدار قويدى. قازىرگى تاڭدا «قازمۇنايگاز» ۇك اق كومپانيالار توبىنا كىرەتىن «ەمبىمۇنايگاز» اق قۇرامىندا «جايىقمۇنايگاز», «جىلىويمۇنايگاز», «قاينارمۇنايگاز», «دوسسورمۇنايگاز» كومپانيالارمەن بىرگە «وندىرىستىك-تەحنيكالىق قامتۋ جانە جابدىقتارمەن كومپلەكتاتسيالاۋ» مەن «ەمبىمۇنايەنەرگو» باسقارمالارى دا بار. كومپانيا باسشىسى ەسەن قايىرجان اۋەلى وندىرىستىك تەحنولوگيالار قارىشتاپ دامىپ جاتقان قازىرگى كەزەڭدە مۇناي ءوندىرىسىن دە وزىق تەحنولوگيالارمەن قامتاماسىز ەتۋ وزەكتى ەكەندىگىن ايتتى. ويتكەنى ەمبى مۇنايى وندىرىستىك تۇرعىدا كۇردەلى كەن ورنىنا جاتادى. دەگەنمەن كومپانيا ۋاقىتپەن ۇندەسە جۇمىس ىستەپ وتىر دەۋگە بولادى. ماسەلەن, «قاينارمۇنايگاز» مۇناي-گاز ءوندىرۋ باسقارماسىنىڭ ۋاز كەن ورنىندا ەنگىزىلگەن «ينتەللەكتۋالدى كەن الاڭى» قاناتقاقتى جوباسى ءوزىن ءوزى اقتاپ, قازىر كومپانيانىڭ وزگە مۇناي-گاز ءوندىرۋ باسقارمالارىنا دا ەنگىزىلىپ جاتىر. ال «ساپارلاردى باسقارۋ» جوباسى بيىلعى قىركۇيەك ايىندا استانادا وتكەن «قازمۇنايگاز» ۇك» اق باس ديرەكتورلارىنىڭ VII فورۋمىندا كولىك قاۋىپسىزدىگى سالاسىنداعى ۇزدىك جوبا رەتىندە تانىلعانىن اتاپ وتكەن ءجون. قازىرگى تاڭدا كومپانيا تەڭگەرىمىندە 46 كەن ورنى بار بولسا, ونىڭ يگەرىلەتىنى – 32, بارلاناتىنى – 4, ال 10 كەن ورنى كونسەرۆاتسيادا تۇر. وتكەن جىلى ەمگ 2,5 ملن توننا مۇناي وندىرىلگەن. ال بيىلعى جەتى ايدا – 1,5 ملن توننا «قارا التىن» الىنعان. ءسويتىپ ءجۇز جىل ىشىندە 188 ملن توننادان استام مۇناي وندىرىلگەن. قالاي دەسەك تە, مەملەكەت قورجىنىنا سالىقتىڭ بەس ءتۇرىن قۇيىپ وتىرعان «ەمبىمۇنايگاز» اق قازاقستاننىڭ ءىرى سالىق تولەۋشىلەرىنىڭ قاتارىنا كىرەدى.
«ەمبىمۇنايگاز» 2012 جىلى اكتسيونەرلىك قوعام بولىپ قايتا قۇرىلعالى ۇلتتىق قور, رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە سالىق تولەمدەرى رەتىندە 1 ترلن 303 ملرد تەڭگە تولەگەن. بۇل تۋرالى باس ديرەكتوردىڭ ەكونوميكا جانە قارجى جونىندەگى ورىنباسارى رىستى تاسماعامبەتوۆا: «2018 جىلدان بەرى كومپانيا مەملەكەت قازىناسىنا 491 ملرد 695 ملن تەڭگە تولەدى. 2022 جىلى 155 ملرد 730 ملن تەڭگە سوماسىندا سالىق تولەۋ جوسپارلانىپ وتىر», دەدى. بۇعان قوسا ەمگ سوڭعى ون جىلدا اتىراۋ وبلىسىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا 5,7 ملرد تەڭگە جانە دەمەۋشىلىك پەن قايىرىمدىلىق ءىس-شارالارىنا 3,9 ملرد تەڭگە جۇمساعان.
«پاندەمياعا دەيىن كومپانيامىزدىڭ كورسەتكىشتەرى جاقسى ەدى, ىندەت كەزىندە باسقا سالالار سياقتى, ءبىزدىڭ كومپانيا دا شىعىنعا باتتى. ال 2018-2021 جىلداردىڭ ارالىعىندا «ەمبىمۇنايگازدىڭ» تازا تابىسى 280 ملرد تەڭگەنى قۇراعان بولاتىن. مىسالى, 2020 جىلدى 18 ملرد تەڭگە شىعىنمەن اياقتادىق. سەبەبى كومپانيانىڭ نەگىزگى اكتيۆتەرى قۇنسىزداندى. بىراق كەلەسى جىلى قاۋىرت جۇمىس اتقارىپ, پاندەمياعا دەيىنگى كورسەتكىشكە قايتا قول جەتكىزدىك», دەيدى رىستى تاسماعامبەتوۆا.
بۇگىندە الەمدە بولىپ جاتقان الاساپىران, ءھام گەوساياسي احۋال مۇناي وندىرىسىنە قالاي اسەر ەتەدى دەگەن ساۋالىمىزعا «ەمبىمۇنايگاز» اق باس ديرەكتورى ەسەن قايىرجان وندىرىلگەن مۇنايدىڭ ىشكى نارىقپەن قاتار, ەكسپورتقا قالاي جونەلتىلەتىنىنە توقتالا كەلە: «سوڭعى ۋاقىتتا كورشى ەلدەردە بولىپ جاتقان وقيعالار مەن گەوساياسي جاعدايلاردىڭ ازىرگە مۇناي وندىرىسىنە تىكەلەي اسەرى بايقالا قويعان جوق. الايدا بۇل – باسشىلىقتى عانا ەمەس, بارلىق مۇنايشىنى ۇنەمى الاڭداتىپ وتىرعان كوكەيكەستى سۇراق. «ەمبىمۇنايگاز» تەك مۇناي وندىرەدى, ال ەكسپورت, ءونىمدى ساتۋ جانە جەتكىزۋمەن ساياسي قارىم-قاتىناس ماسەلەلەرىمەن ارنايى مەكەمەلەر اينالىسادى. ارينە, ءوز تاراپىمىزدان ءبىز دە بۇل وقيعالار كومپانيانىڭ قارجىلىق كورسەتكىشتەرىنە تەرىس اسەر ەتپەۋىن قامتاماسىز ەتۋگە تىرىسامىز», دەدى.
ورتا ەسەپپەن العاندا, كومپانيا جىلىنا 2-2,5 ملن توننا مۇناي وندىرەتىن بولسا, قازىر بارلانعان مۇناي قورى شامامەن 80 ملن توننا. كومپانيا وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل قور ءالى 30 جىلعا جەتەدى. ياعني «مۇناي قورى تاۋسىلىپ, كومپانيا شىعىنعا ۇشىرايدى دەپ الاڭداۋعا سەبەپ جوق», دەيدى كومپانيا باسشىلارى. ويتكەنى جۋىردا تاعى 2-3 جاڭا كەن ورنىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر.
الماتى
