مۇحاڭنىڭ جولى سياقتى قايىم جولى دا – قيامەت جولىنداي, سوعان بارابار سوقپاق. ەندى شە, الاش ارىستارىن اياماعاندار, ابايعا كۇيە جاققىسى كەلگەندەر, مۇحتاردى مۇقاتۋعا تىرىسقانداردىڭ ءبارى قايىمعا قايىرىلا سوقتىقتى. جاستايىنان جاۋ كوردى, وقۋدان قۋدى, ەلۋىنشى جىلدارداعى رەپرەسسيامەن 25 جىلعا سوتتادى. ەسىل عۇمىردى كوكتەي سولدىرماق بولدى. عىلىمداعى ىزدەنىستەرىن مايشاممەن قاراپ, ىلىك ىزدەدى. ءوزى ومىردەن وتكەن سوڭ دا وسى ءبىر سۇرگىننىڭ ينەرتسياسى ءبىراز جەرگە بارعانداي.
انەبىر جىلدارى سەمەيدەگى كەۋدەمۇسىنى دەگەن اتى عانا, ايتپەسە تالعامسىز جاسالعان, ورتا عاسىرلارداعى سىرىققا ىلگەن كەسىلگەن باستاي قايىم ەسكەرتكىشى سەمەيلىكتەردىڭ, جالپى قوعامنىڭ اشۋ-ىزاسىنا تيگەن, بۇل از بولعانداي, سول ءبىر جارتىكەش ءمۇسىننىڭ وزىنە تاسادان تاس اتىپ, بۇلدىرگەندەر بولعان. ءتىپتى ەلورداداعى جاڭا كوشەلەردىڭ بىرىنە ەسىمى بەرىلگەندە دە ەڭ جوعارى مىنبەردەن ەلدىڭ كوڭىلىنە كىربىڭ تۇسىرەرلىكتەي ءسوز ايتىلعان...
دەسە دە ۋاقىتتان سابىرلى ەشنارسە جوق ەكەنىنە تاعى دا كوز جەتتى. ءار ءىستىڭ قايىرى بار. ورنىندا بار دۇنيە وڭالدى. ۇلى مۇحاڭمەن بىرگە قايىمداي قايىسپاس ەردىڭ, قازاق ادەبيەتى ءىلىمىنىڭ قارا نارىنىڭ ەسىمى ارداقتالىپ جاتىر. قازاقتىڭ «ولگەنى ءتىرىلدى, وشكەنى جاندى» دەگەنى وسى عوي. حاكىم اباي «ادىلەت, شاپقات كىمدە بار» دەيدى. «ادىلەتتى قازاقستان» دەپ جاتقان وسى ءبىر تۇستا ولقىلىعىمىزدى تۇزەپ, ادىلدىك قايتا سالتانات قۇراتىنىنا يلاندىق.
«بۇل – ۇستاز بەن شاكىرت, اعا مەن ءىنى اراسىنداعى رۋحاني بىرلىكتىڭ سيمۆولى. شىن مانىندە, قوس الىپتى بولە جارىپ قاراۋ مۇمكىن ەمەس», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءادىلىن ايتتى. راسىندا, قايىم تۇلعاسىن ۇلى مۇحاڭنان بولەك قاراۋعا بولمايدى. بۇل – اباي يدەياسى بىرىكتىرگەن الاش مۇددەسى. سول جولعا عۇمىرىن ارناعان زاڭعار جازۋشىنىڭ ەستافەتانى جاس بۋىنعا ۇستاتۋدا قايىمعا سەنىم ارتقانى بەكەر ەمەس. بۇل اڭگىمەنى قايىمنىڭ عۇمىربايانىمەن بىرگە تارقاتساق, وقىرمانعا اناعۇرلىم تۇسىنىكتى بولار.
قايىمنىڭ شىن ەسىمى – عابدۋلقايىم. ول 1916 جىلى 5 قاڭتاردا زارەچنايا سلوبودكا اتالاتىن قازىرگى جاڭا سەمەي اۋماعىندا دۇنيەگە كەلگەن. بۇل مەكەننىڭ 1917 جىلدان باستاپ 1930 جىلعا دەيىن الاش اتالىپ كەلگەنى ءمالىم. ياعني قايىمعا الاش رۋحى تۋعان توپىراقتان سىڭگەن دەۋگە بولادى. اكەسى مۇحامەدحان اۋقاتتى, مۇسىلمانشا-ورىسشا ساۋاتتى, «قازاق» گازەتىن, «ايقاپ», «سارىارقا», «اباي» جۋرنالدارىن ۇزبەي وقىعان, جەكە كىتاپحاناسى بولعان وتە مادەنيەتتى جان بولعان. مۇحامەدحان – الاش ازاماتتارىمەن قويان-قولتىق ارالاسقان ادام. احمەت بايتۇرسىن ۇلى, ءاليحان بوكەيحان, ماعجان جۇماباەۆ, مۇحامەدجان تىنىشباەۆ, مۇحتار اۋەزوۆ سىندى زامانىنىڭ وزىق ويلى پەرزەنتتەرى مۇحامەدحاننىڭ شاڭىراعىندا ءجيى مەيمان بولعان. سۇلتانماحمۇت تورايعىروۆ تا كەلىپ تۇرعان ەكەن. مىنە, وسىنداي سانالى ازامات بالاسىنىڭ دا ءبىلىمدى بولۋىن قالايدى. 1928 جىلى مۇحامەدحان قۋدالاۋعا ۇشىراعاندا, باستاۋىش مەكتەپتى بىتىرگەن قايىمنىڭ دا باي بالاسى رەتىندە ءارى قاراي وقۋىن جالعاستىرۋىنا تىيىم سالىنادى. 1930 جىلى وزدەرى تۇراتىن ەرتىستىڭ سول جاعالاۋىنداعى جاڭا سەمەيدە «كولحوز جاستار مەكتەبى» اشىلىپ, ونى باسقارۋعا تۇرلىقان قاسەن ۇلى (ايگىلى بالۋان داۋلەت تۇرلىقانوۆتىڭ اتاسى) تاعايىندالادى. اياگوزدەن قالاعا قىزمەتكە كەلىپ, پاتەر ىزدەگەن ونى جاقىن دوسى رەتىندە مۇحامەدحان ۇيىنە تۇرعىزادى. دومبىراشى, ءانشى, اباي مەن ءارىپ اقىننىڭ ولەڭ-جىرلارىن جاتقا ايتاتىن تۇرلىقان قاسەن ۇلى قايىمنىڭ دا ۇستازى بولىپ, وقۋ-بىلىمگە باۋلىپ قانا قويماي, جۇرەگىنە جىر ۇيالاتىپ, ساناسىنا ساۋلە تۇسىرەدى.
مۇعالىمدەر دايارلايتىن ەكى جىلدىق كۋرستا وقىپ جۇرگەنىندە بۇرىن سەميناريادا وقىعان كەزىندە-اق مۇحامەدحاننىڭ ىنىسىندەي بولىپ جاقىن ارالاسىپ كەتكەن مۇحتار دا جاس قايىمدى باۋىرىنا جاقىن تارتادى.
وتىز جەتىنىڭ دۇربەلەڭى تۋىپ, استاڭ-كەستەڭ بولعان زاماندا وسى ءبىر زيالى شاڭىراققا كەلىپ جۇرگەن الاش ارىستارىنىڭ دا دەنى اتىلىپ, ايدالىپ كەتكەن ەدى.
1940 جىلى سەمەي پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىن ۇزدىك بىتىرگەن قايىم وقۋ ورنىنا وقىتۋشى بولىپ قالدىرىلادى. وسى ۋاقىتتان باستاپ مۇحتاردىڭ ۇسىنىسىمەن ابايتانۋعا, ابايدىڭ اقىندىق مەكتەبىن زەرتتەۋگە دەن قويادى. مۇحاڭ شاكىرتىنە 1909 جىلى ابايدىڭ كىتابى باسپادان شىققان سوڭ حاكىمگە ەلىكتەپ, سونىڭ ولەڭدەرى ۇلگىسىندە ولەڭ جازاتىن تالاي اقىننىڭ بار ەكەنىن ايتا كەلىپ, ابايدىڭ تاربيەسىندە بولعان, وسيەتتەرىن ءوز اۋزىنان ەستىپ, ءتالىم العان, ۇلى ۇستازدىڭ الدىن كورگەن شاكىرتتەرىنىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىق ەڭبەكتەرىن جەتە زەرتتەۋدى مىندەت ەتىپ قويادى. قايىم مۇحامەدحانوۆتىڭ قازاق ادەبيەتى عىلىمىنداعى شوقتىعى بيىك وسى ەڭبەگى «ابايدىڭ اقىن شاكىرتتەرى» اتاۋىمەن ءتورت كىتاپ بولىپ جارىق كورگەنى ءمالىم. بىرىنشىسىنە – اقىلباي, ماعاۋيا, تۋراعۇل, ەكىنشى كىتاپقا – كاكىتاي ىسقاق ۇلى قۇنانباەۆ, كوكباي جاناتاي ۇلى, ءۋايىس شوندىباي ۇلى, ءۇشىنشى كىتاپقا – ءارىپ تاڭىربەرگەن ۇلى, اسەت نايمانباي ۇلى, مۇقان ءادىلحان ۇلى, اۋباكىر اقىلباي ۇلى, ءتورتىنشى كىتاپقا – تايىر جومارتباي ۇلى, بايماعامبەت ايتقوجا ۇلى, يمانبازار قازانعاپ ۇلى, ءارحام كاكىتاي ۇلى ەندى. ارينە, بۇدان باسقا دا اباي شاكىرتتەرى تۋرالى مۇرا قالدىردى. وسى ەڭبەكتەرى ءۇشىن قايىم مۇحامەدحانوۆقا 1996 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك سىيلىعى بەرىلدى.
قايىم مەن مۇحتار اراسىنداعى ءنازيرا بايلانىس مۇنىمەن شەكتەلمەيدى. ابايتانۋ ماسەلەسى توڭىرەگىندە ادەيى, قاساقانا ۇيىمداستىرىلعان ايتىستا كەڭەستىك ادەبيەتتىڭ وكىلى سانالاتىن ءمۇيىزى قاراعايداي جازۋشىلار باستاپ, سودىر ساياساتتىڭ سويىلىن سوققان عالىمدار قوستاپ, شابۋىلدى ۇدەتكەن تۇستا ۇستاز اۋەزوۆ پەن شاكىرت مۇحامەدحانوۆ بىرگە شامىرقانعان-دى. ولار اۋەزوۆتى اشكەرەلەمەك ماقساتتا مۇحامەدحانوۆتىڭ ەڭبەكتەرىن ساياسي يدەيالىق تۇرعىدان تالداپ, وعان جاۋلىق پيعىلداعى ديسسەرتاتسيا رەتىندە باعا بەردى. اۋەزوۆتى اسا اۋىر قاتەلىكتەرى مەن بۇلدىرۋشىلىگى ءۇشىن عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە وسى پيعىلىنىڭ ناسيحاتشىسى بولعانى ءۇشىن دە ايىپتى دەپ تانيدى. بۇل قۇجات تۋرالى عالىم تۇرسىن جۇرتبايدىڭ زەرتتەۋ ەڭبەگىندە ەگجەي-تەگجەي جازىلعان. وسىلايشا, اباي مۋزەيىنىڭ نەگىزىن سالعان, مۋزەيدىڭ سول كەزدەگى العاشقى ديرەكتورى قايىم مۇحامەدحانوۆ 1951 جىلى قاراشادا سەمەي وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ پلەنۋمىندا بۋرجۋازياشىل ۇلتشىل كوزقاراسى تاعى دا سىنالىپ, سەگىز ايدان سوڭ «انتيسوۆەتتىك ۇلتشىلدىق قىزمەتى ءۇشىن» تۇتقىنعا الىنىپ, 25 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى. قايىم مۇحامەدحانوۆپەن قاتار ەرمۇحان بەكماحانوۆ, ەسماعامبەت ىسمايىلوۆ, بەكەجان سۇلەيمەنوۆ بىرگە ايدالادى. ولاردىڭ سوڭىنان قاجىم جۇماليەۆ تە سوتتالادى.
ۇزاق جىل شىعىس قازاقستان وبلىستىق «ديدار» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى بولعان, بەلگىلى كوسەمسوزشى, باسپاسوزدەگى ۇستازدارىمىزدىڭ ءبىرى ءۋاليحان توقپاتاەۆقا ءومىرىنىڭ سوڭعى ساتتەرىندە بەرگەن سۇحباتىندا قايىم اقساقال سول ءبىر اۋىر كەزەڭ تۋرالى بىلاي دەپ ەسكە العان ەكەن: «سەگىز اي تەرگەۋدە جاتقاندا جەتى تەرگەۋشىنى اۋىستىردىم. العان بەتىمنەن قايتپاي قويدىم. «مۇحتاردى سات, ول ساعان ديسسەرتاتسيانى زورلاپ جازعىزدى, عىلىمي ەڭبەكتەرىڭنەن باس تارت, جازاڭ جەڭىلدەيدى», دەيدى ولار. ودان دا ولگەنىم ارتىق ەمەس پە, جالعان ايتىپ, قايتىپ جەر باسىپ جۇرەمىن. ولار مەنى سىندىرعىسى كەلدى. ءبىر كۇنى ىستىق كارتسەرگە قامادى. جالاڭاش كۇيىمدە ويماقتاي تەسىكتەن ساۋلە سەبەزگىلەگەن قارا تۇنەك كامەراعا ەنگىزدى. تاس ەدەننىڭ سۋىعى ميىڭا جەتەدى. ورتادا جەز تاباق قاعىلعان دىڭگەك-ورىندىقتان باسقا ەشتەڭە جوق. ءبىر ساتتە تابانىم جىلىنا باستادى. جىلۋ كۇشەيدى, تابانىڭ كۇيگەندە شىداي الماي بيلەيسىڭ. جانىمدى قويارعا جەر تابا الماي, دىڭگەك-ورىندىققا اتىپ شىقتىم. جەز تاباعىڭ ودان بەتەر جالىنداپ تۇر ەكەن. قابىرعانىڭ ءبارى جالىن شاشادى. تىنىسىم تارىلىپ, تاماعىم قۇرعادى, ءتىلىم اۋزىما سىيمايدى. وسى ءسات تەمىر ەسىك سىقىرلاي اشىلدى دا, ەكى ەزۋى ەكى قۇلاعىنا جەتكەن كۇزەتشى جىرتىق اياققا قۇيىلعان سۋ ۇسىندى. ءبىر ۇرتتام سۋدى جوندەپ ىشە المادىم, اعىپ كەتتى. و دۇنيەدەگى ناعىز تامۇق وسى ەكەن عوي دەپ ويلادىم. ارعى جاعىن بىلمەيمىن. بۇل مەن باسىمنان كەشىرگەن قورلىق-زورلىقتىڭ ءبىر-اق كورىنىسى عوي, قاراعىم...».
قايىم اقساقال اڭگىمەسىن ءارى قاراي بىلاي جالعايدى: «ەلۋ التىنشى جىلى اقتالىپ تۇرمەدەن بوسادىم. مويىن-شۋمەن كەلىپ, الماتى ۆوكزالىنا ءتۇستىم دە ەسماعامبەتتىڭ ۇيىنە تەلەفون شالدىم. ول كەلىپ قويىپتى. اماندىق-ساۋلىقتان سوڭ-اق ول: «ويباي, باۋىرىم, مۇحتارعا تەلەفون شال. ءبارىڭ كەلىپ, قايىمدى تاستاپ كەتتىڭدەر دەپ توبەمىزگە شاي قايناتىپ جاتىر, بىزبەن سويلەسكەندى قويدى. ءوزى يندياعا جۇرگەلى جاتىر». مۇحتارمەن سويلەستىم. بايقايمىن, تەلەفوننىڭ ار جاعىندا بۋلىعىپ تۇر. «ۇيگە كەل!» دەيدى. ۇستىمدە تۇرمەنىڭ كيىمى, قالتامدا التى-اق سوم اقشا بار. ءارى پوەزد ءۇش ساعاتتان كەيىن سەمەيگە جۇرەدى. مۇحتار بۇل كەزدە كەيبىر ماسەلەلەرگە بايلانىستى كەشىرىم دە سۇراپ قويعان. سول دا قيتىعىما ءتيىپ تۇر».
«وتىردىق تار قاپاستا كۇندى ساناپ,
ۇيقىسىز وتكەن ءتۇندى جىلعا بالاپ», دەپ مۇحاڭا قاماۋداعى جىلدارىندا كورگەن قورلىعىن ايتىپ, اقتارىلاتىنى وسى كەز. ىشتەي ەگىلسە دە ۇستاز بەن شاكىرت ءوزارا اقىلداسا كەلە العان بەتتەن قايتپاي, قايىم اباي شىعارمالارىنىڭ تەكستولوگياسى جايىنداعى عىلىمي ەڭبەگىن جازۋعا كىرىسەدى.
مىنە, وسىنداي قيلى-قىستاۋ كەزەڭدە ءومىر سۇرسە دە الاش اماناتىنا ادالدىق تانىتىپ, ۇرپاققا ۇلان-بايتاق مۇرا قالدىرعان قايراتكەر تۇلعالاردىڭ عۇمىرىنىڭ ءار ءساتى تۇنعان ونەگەدەن ورىلەدى ەكەن عوي.
سونىڭ ءبىر دالەلى – قايىم مۇحامەدحانوۆتىڭ قازاق ەلىنىڭ العاشقى گيمنىنىڭ اۆتورى ەكەنى. بۇل وقيعادا دا مۇحاڭنىڭ تىكەلەي قاتىسى بار. 1945 جىلى قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى وكىلى ءارى ابايدىڭ 100 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان ۇكىمەتتىك كوميسسيانىڭ مۇشەسى بولىپ جۇرگەن كەزىندە الماتىداعى مۇحاڭنىڭ ۇيىندە ءجيى بولاتىن قايىم ءبىر كۇنى ورتالىق كوميتەتتەن جازۋشىعا تەلەفون سوعىپ, كەڭەسكە شاقىرعانىن, مۇحاڭ قاسىنا ءوزىن دا ەرتىپ العانىن اڭگىمەلەيدى. ءار رەسپۋبليكانىڭ ءوز گيمنى بولسىن دەگەن ءستاليننىڭ نۇسقاۋ حاتى كەلىپ, جابىق كونكۋرس جاريالانعان ەكەن. ۇيگە كەلگەن سوڭ مۇقاڭ مەملەكەتتىك, اسكەري, ءدىني گيمندەردىڭ بولاتىنىن ايتىپ, سارالاپ, تۇسىندىرەدى.
«ارتىمىزدان ءسوز ىلىنبەگەن, شابىتتى شاعىمىز. ماعان جاز دەپ قولقا سالدى. اقىن-جازۋشى بىتكەن گيمنگە باس قويدى. مۇحتاردى جاعالاۋشىلار كوپ, بىرىگىپ جازايىق دەيدى. ساپارعالي بەگالين جارىقتىق ۇيدەن شىقپاي قويدى. جازىپ اكەلىپ وقيدى. مەنىڭ وتىرعانىمدى جاقتىرمايدى. ءبىر كۇنى مۇحاڭنىڭ ىزاسى كەلدى. «ساپەكە-اۋ, مىناۋىڭىز گيمن ەمەس, قازاقتىڭ قارا ولەڭى عوي», دەيدى. بولماعان سوڭ ءبىر نۇسقاسىنا قول قويىپ بەردى. مەن دە ويلانىپ, تولعاندىم. اقىرى «ەر قازاق ەجەلدەن ەركىندىك اڭساعان», دەپ باستالاتىن گيمن ءماتىنى تۋدى. مۇحتارعا شىنىمەن ۇنادى. ال قولىڭدى قوي دەسەم, ساپارعاليدان ۇيات قوي دەيدى. گيمن ءسوزىن كوميسسياعا قالدىرىپ كەتتىم. توعىز ادامنان قۇرالعان كوميسسيا ەكى جىل جۇمىس ىستەدى. شۇعىل تۇردە الماتىعا شاقىرىلدىم. قوناقۇيدە ەدىم, ءابدىلدا تاۋىپ الىپ, ۇيىنە الىپ بارىپ, ەرەكشە كۇتىم كورسەتتى. ودان عابيتتىڭ ۇيىنە اپاردى.
– قايىم, سەنىڭ ولەڭىڭنىڭ وتەتىن ءتۇرى بار, – دەدى عابيت. – ءبىز ءابدىلدا ەكەۋىمىز «ەر» دەگەندى «بىزگە» تۇزەپ قول قويدىق.
كەلىسپەيتىنىمدى بىردەن ايتتىم. سوزگە كەلدىك. ماسكەۋگە بەكىتتىرۋگە عابيت اپارعان ەكەن, دەگەندەرىن ورىنداپ قايتىپتى. ءجۇز مىڭ سوم قالاماقىسىن دا وزدەرى الىپتى. بانكەتتە مۇحتار ەكەۋىنە قاتتى رەنىش ءبىلدىرىپ, بەتتەرىنە ايتىپ سالدى. سويتسەم, مەن جاس اقىنمىن, گيمنگە قوسىمشا «اۆتوريتەتتەر» كەرەك ەكەن».
مىنە, قىرىق جىلدان استام قازاق كوگىندە قالىقتاعان گيمن وسىلاي تۋعان ەكەن. ءيا, قاپاستا ءجۇرىپ قانشاما تولايىم مۇرا قالدىرسا دا اقساقال ءومىرىنىڭ سوڭعى ساتىندەگى وكىنىشى دە جەتەرلىك. «دەنساۋلىعىمىز مىقتى, ويىمىز ورنىندا تۇرعان شاقتا اۋزىمىز بۋىلدى, ايتايىن دەگەنىمىزدى ايتا المادىق. زامان ىڭعايىمەن سۇڭقىلدادىق. مەنى قويشى, مۇحتاردى, ابايدى ايايمىن. ءومىر بويى مۇحتاردى يت تارتقان تەرىدەي قىلدى. ايتاتىنىن ايتقىزبادى» دەگەن قايىم اقساقال سول ءبىر تار كەزەڭدە تارتۋ ەتە الماعان ۇلەسىن ابايدىڭ 150 جىلدىق مەرەيتويىندا تاعى دا مولىنان بەرىپ, اقىننىڭ ەكى تومدىق اكادەميالىق جيناعىن, «اباي» ەنتسيكلوپەدياسىن شىعارۋعا قاتىستى, «اباي مۇراگەرلەرىن» جارىققا شىعاردى.
مىنە, الاشقا قىزمەت ەتۋدىڭ ۇزدىك ۇلگىسى! الاش دەمەكشى, الاش زيالىلارىنىڭ ءىزى قالعان سەمەيدىڭ حح عاسىر باسىنداعى ءبىر اتاۋى الاش ەكەنى جوعارىدا ايتىلدى. ياعني الاش قالاسىنىڭ ءار كوشەسىنەن الاش رۋحى كورىنىپ تۇرۋعا ءتيىس. سوندىقتان پرەزيدەنت اشقان مۇحاڭ مەن قايىمنىڭ ەسكەرتكىشى شىن مانىندە, وسى سيپاتقا ورالىپ جاتقانىمىزدىڭ ايعاعى بولسا كەرەك. وعان دالەل, الاش يدەياسىنا ازىق, ءنار بەرگەن اباي جولى دەسەك, ەكى جىل بۇرىن حاكىمنىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويى اياسىندا ومىردە تۇسكەن فوتوسۋرەتى نەگىزىندە ۇلدارى اقىلباي جانە تۋراعۇلمەن بىرگە بەينەلەنگەن ەسكەرتكىشى دە پرەزيدەنتتىڭ قاتىسۋىمەن اشىلعان ەدى. اقىننىڭ ۇلدارى دا الاش كوسەمدەرىمەن ماقساتتاس-مۇددەلەس سەرىكتەرى بولعانى بەلگىلى. كۇنى كەشەگى ەسكەرتكىش تە مۇحتار اۋەزوۆتىڭ 125 جىلدىق مەرەيتويىنا تاماشا تارتۋ بولىپ وتىر. مۇنىڭ ءبارى وسى ۇلىلار تۋعان ءوڭىردىڭ ءوز الدىنا وتاۋ تىگىپ, جەكە وبلىس رەتىندە دامي باستاۋىنىڭ جارقىن كورىنىسى. پرەزيدەنت ايتقانداي, بۇل شەشىم – شىن مانىندە, تاريحي ادىلدىكتىڭ سالتانات قۇرۋى!
ء«بىز جاڭادان قۇرىلعان وبلىستى ۇلتتىڭ ۇلى تۇلعاسىنا دەگەن ەرەكشە قۇرمەت بەلگىسى رەتىندە اباي دەپ اتادىق. ويتكەنى اباي – ۇلت پەن جۇرتتىڭ سيمۆولىنا اينالعان ۇلى تۇلعا. سەمەي مەن اباي – ءبىر-بىرىنەن ەشقاشان اجىرامايتىن ۇعىمدار» دەگەن قاسىم-جومارت كەمەل ۇلىنىڭ بۇل ساپارى سەمەيلىكتەردى سەرپىلتكەن رۋحاني ساپار بولدى.
پرەزيدەنت اباي تۋعان توپىراقتا دۇنيەگە كەلگەن, ءىلىم-بىلىمگە كەنەلگەن ۇلتىمىزعا قىزمەت ەتكەن ۇلى تۇلعالار ەسىمدەرىنە ءار سويلەگەن سوزىندە توقتالىپ, ولاردىڭ جارقىن ىستەرىن ۇلگى ەتىپ وتىردى. سەمەيدە م.اۋەزوۆ, ج.ايماۋىتوۆ, ق.ساتباەۆ, ءا.مارعۇلان, ش.ايمانوۆ سىندى ۇلت زيالىلارى ءبىلىم العانىن, وسىدان 120 جىل بۇرىن ەلىمىزدەگى العاشقى مۇعالىمدەر دايارلايتىن سەميناريانىڭ اشىلعانىن, العاشقى تەاتر ونەرىنىڭ ءبىر وشاعى بولعانىن, ءتىپتى ۇلت فۋتبولىنىڭ دا ىرگەتاسى وسى قالادا قالانعانىن, العاشقى ولكەتانۋ مۋزەيى, قوعامدىق كىتاپحانا, تەلەگراف اشىلعانى تۋرالى ارىدەن ءسوز قوزعادى. ءوزى دە اتالعان سەميناريانىڭ قازىرگى جالعاسى – م.اۋەزوۆ اتىنداعى پەداگوگيكالىق كوللەدجدە بولىپ, ۇستازدار قاۋىمىن تىكەلەي كەزدەسۋدە ءتول مەرەكەلەرىمەن قۇتتىقتادى. بۇدان بولەك وبلىس جۇرتشىلىعىمەن جۇزدەسۋدە كوپ جىل بويى نازاردان تىس قالىپ, توقىراعان شاھاردىڭ شارۋاشىلىعىنداعى ماسەلەلەردى ءجىتى بىلەتىنىن, بارلىعىنىڭ شەشىمى قاراستىرىلعانىن, الداعى ۋاقىتتا ەلىمىزدىڭ وركەندەگەن ءوڭىرىنىڭ ءبىرى بولاتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى.
وسىنىڭ بارلىعى دا اباي, مۇحتار مەن قايىمدار ارمانداعان ادىلدىكتىڭ ورناي باستاعانىن كورسەتەدى. ءيا, «ادىلەتتى قازاقستان» وسىلاي قۇرىلادى!