استانا. 13 مامىر. بۇگىن استانادا «اۋعانستاننان ەسىرتكى تاسىمالداۋدىڭ نەگىزگى سولتۇستىك باعدارىنىڭ بويىندا ورنالاسقان شىعارۋ, ترانزيت جانە جەتكىزۋ ەلدەرىنە ءوزارا قۇقىقتىق كومەك كورسەتۋ بويىنشا پروكۋرورلاردىڭ جانە ورتالىق ورگانداردىڭ جەلىسىن قالىپتاستىرۋ جانە نىعايتۋ» تاقىرىبىندا ءبىرىنشى ايماقارالىق جۇمىس سەمينارى اشىلدى. بۇل تۋرالى باس پروكۋراتۋرانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.
سەميناردى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باس پروكۋراتۋراسى بۇۇ ەسىرتكى جانە قىلمىستىلىق جونىندەگى باسقارماسىنىڭ (UNODC) قولداۋىمەن ۇيىمداستىردى.
فورۋم جۇمىسىنا UNODC ورتالىق ازيا بويىنشا ايماقتىق وكىلدىگى, UNODC اۋعانستانداعى ءوفيسى, ەۋرويۋست, اقش, اۋعانستان, ازەربايجان, گەرمانيا, گرۋزيا, دانيا, يران, قىرعىزستان, نيدەرلاند كورولدىگى, رەسەي فەدەراتسياسى, تاجىكستان, وزبەكستان, شۆەتسيا وكىلدەرى قاتىسۋدا.
باس پروكۋروردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى يوگان مەركەل اتاپ وتكەندەي, ەسىرتكىنىڭ زاڭسىز اينالىمى ادامزاتتىڭ عالامدىق پروبلەمالارىنىڭ ءبىرى بولىپ قالىپ وتىر. ترانسۇلتتىق ۇيىمداسقان ەسىرتكى قىلمىسىنىڭ قازىرگى اۋقىمى حالىقارالىق قاۋىپسىزدىككە ايتارلىقتاي قاتەر توندىرەدى.
ەكى كۇندىك سەمينار بارىسىندا حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ جانە ترانسۇلتتىق ەسىرتكى قىلمىستارىمەن كۇرەستەگى پروكۋراتۋرانىڭ ءرولىن كۇشەيتۋ, ترانسۇلتتىق سيپاتتاعى ەسىرتكى قىلمىستارىن تەرگەۋدە ءوزارا قۇقىقتىق كومەك كورسەتۋ, ەسىرتكى تاسىمالىمەن كۇرەسۋدەگى قۇقىقتىق جانە پراكتيكالىق قۇرالداردىڭ بەلسەندىلىگىن ارتىرۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلاۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونداي-اق اۋعانستاننان ەسىرتكى ءوندىرۋ جانە تاسىمالداۋ پروبلەماسى جانە بۇۇ ەسىرتكى جانە قىلمىستىلىق بويىنشا باسقارماسىنىڭ جاۋاپ شارالارى, ترانسۇلتتىق ەسىرتكى قىلمىستارىن تەرگەۋدەگى ەۋرويۋست, سونداي-اق تمد مەملەكەتتەرى باس پروكۋرورلارىنىڭ ۇيلەستىرۋ كەڭەسىنىڭ تاجىريبەسىن زەردەلەۋ كۇن تارتىبىندە بەلگىلەنگەن.
تاجىريبە الماسۋ بارىسىندا كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار اۋعانستان مەن يراننىڭ, ورتالىق ازيا مەن وڭتۇستىك كاۆكاز ەلدەرىنىڭ, سونداي-اق وزگە دە تاسىمالداۋ جانە جەتكىزۋ ەلدەرىنىڭ ەسىرتكى بيزنەسىمەن كۇرەستىڭ الدىڭعى قاتارلى ادىستەرىن قولدانۋىنىڭ, وسى ساناتتاعى ترانسۇلتتىق قىلمىستاردى تەرگەۋىنىڭ ۇلتتىق تاجىريبەسىمەن تانىسادى. اتاپ ايتقاندا, وزگە دە ماسەلەلەرمەن قاتار حالىقارالىق باقىلاۋمەن جەتكىزۋ جانە باسقا دا جەدەل-ىزدەستىرۋ ءىس-شارالارىن جۇرگىزۋگە سانكتسيا بەرۋ قۇقىعىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى قاراستىرۋدى قاجەت ەتەدى.
ەسىرتكى قىلمىستارىمەن كۇرەس پروبلەماسى قازاقستان ءۇشىن دە وزەكتى بولىپ تابىلادى, ول ەڭ الدىمەن ەلىمىزدىڭ اۋماعىن اۋعان ەسىرتكىسى ءۇشىن ترانزيتتىك كوريدور رەتىندە پايدالانۋمەن بايلانىستى. سونداي-اق ەسىرتكى كىرىستەرىن زاڭداستىرۋ, ولاردى انىقتاۋ, تىيىم سالۋ جانە تاركىلەۋ جونىندەگى ىستەردى تەرگەۋ پروبلەمالارى پىكىر الماسۋدىڭ ماڭىزدى تاقىرىپتارى رەتىندە بەلگىلەندى.
ترانسۇلتتىق ەسىرتكى قىلمىستارىن تەرگەۋدەگى ءوزارا قۇقىقتىق كومەك كورسەتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلاۋ تۇرعىسىندا ماقۇلدانعان نەمەسە باس تارتىلعان حالىقارالىق سۇرانىس حاتتارمەن بايلانىستى پىكىر الماسۋ ورىن الدى. مىسالعا, كەيىنگى ءۇش جىل ىشىندە قازاقستان شەت ەلدەردىڭ ەسىرتكى جونىندەگى ىستەر بويىنشا قۇقىقتىق كومەك كورسەتۋ تۋرالى 200-گە جۋىق ءوتىنىشىن, سونداي-اق ەسىرتكى قىلمىستارىن جاساعان تۇلعالاردى بەرۋ تۋرالى 30-دان استام سۇراۋلارىن قاناعاتتاندىردى. ءوز كەزەگىندە قازاقستاننىڭ پروكۋراتۋرا ورگاندارى وزگە ەلدەردىڭ قۇزىرلى ورگاندارىنا ەسىرتكى قىلمىستارى بويىنشا 140-تان استام تاپسىرما جولدادى.
حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ جانە ءارتۇرلى ەلدەردىڭ قۇزىرەتتى ورگاندارىنىڭ ساراپشىلارى اتاپ وتكەندەي, قالىپتاسقان احۋال ەسىرتكى جاعدايىن تەرەڭ تالداۋدى, ەسىرتكى تاسىمالداۋدىڭ ارەكەت ەتۋشى باعدارىن سوعۇرلىم پروبلەمالى جانە پايداسىز ەتۋ ءۇشىن شىنايى كەدەرگىلەر قالىپتاستىرۋدى قاجەت ەتەدى.
وسى تۇرعىدا بارلىق مۇددەلى تاراپتاردىڭ كۇش-جىگەرىن بىرىكتىرۋ جانە ەسىرتكى قاۋىپ-قاتەرىن ازايتۋعا, ەسىرتكى تاسىمالداۋ كانالدارىن جابۋعا باعىتتالعان ارەكەتتىڭ جالپى ستراتەگياسىن ازىرلەۋ ماڭىزدىلىعى اتالىپ ءوتىلدى. ەسىرتكىگە قارسى جۇمىستى ءتيىمدى ۇيلەستىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ اياسىندا بىرلەسكەن ۇيىمداستىرۋشىلىق-پراكتيكالىق ءىس-شارالار وتكىزۋ, ەسىرتكى قىلمىستارىمەن كۇرەستىڭ حالىقارالىق-قۇقىقتىق تەتىكتەرىن پايدالانۋ قاجەت دەپ تانىلدى.
قۇرىش نۇرىمبەت.
دەرەككوز: باس پروكۋراتۋرانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
فوتو: rus.azattyq.org.
