قوعام • 22 تامىز, 2022

الاياققا الدانباۋ ءوز قولىڭدا

6815 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

مىناداي دا بولادى ەكەن. اياق استىنان بانكتىك كارتوچكاڭىزعا تانىمايتىن نومىردەن اقشا كەلىپ تۇسەدى. ارتىنشا الگى ءنومىردىڭ يەسى حابارلاسىپ, شاتاسىپ ءتۇسىپ كەتكەن اقشاسىن قايتارۋدى سۇرايدى. سەندىرەتىندەي سەبەپ ايتىپ, قارجىنى باسقا ءبىر نومىرگە اۋدارىپ جىبەرۋدى وتىنەدى. ولەردەگى ءسوزىن ايتىپ, قيىلىپ تۇرعان بەيتانىستىڭ ءوتىنىشىن اياق استى ەتكىڭىز كەلمەي ايتقانىن ورىندايسىز. وسىلايشا, كودەدەي كوپ ساۋدا جەلىلەرىنىڭ بىرىنەن الىناتىن زاتقا الدىن الا تولەم جاساعانىڭىزدى بىلمەي دە قالاسىز. قىسقاسى زاتتى الاتىن بىرەۋ, ال قالعان جۇزدەگەن مىڭ تەڭگەنى تولەيتىن ءسىز بولاسىز. بۇل – الاياقتاردىڭ كەزەكتى ايلاسى. دامىعان تەحنولوگيا دەپ جۇرگەنىمىزدىڭ وسىنداي تۇيتكىلدى تۇستارى دا بار ەندى.

الاياققا الدانباۋ ءوز قولىڭدا

وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى كريمينالدىق پوليتسيا باسقارماسىنىڭ اعا جەدەل ۋاكىلى دانيار دەنەس ۇلى اي­ماق­­تا جالپى الاياقتىق قىلمىستاردىڭ تىركەلۋى ازايعانىمەن, ينتەرنەت ارقى­لى الداۋ-ارباۋدىڭ ءالى دە بولسا الاڭ­دا­تارلىق جاعدايدا ەكەنىن ايتادى. بيىل­عى 7 ايدا وسىنداي قىلمىستاردىڭ 529 دە­رەگى تىركەلسە, ونىڭ 288-ءى ينتەرنەت-الاياق­تىق بولىپ وتىر.

وتكەن جىلدىڭ سوڭىنا قاراي قى­زىلور­دالىقتارعا بەلگىسىز بىرەۋ­لەر­­دىڭ «جاقىنىڭ ەسىرتكى زاتىمەن ۇستا­لىپ تۇر, ونى جازادان بوساتۋ ءۇشىن ءبىز ايتقان ەسەپشوتقا دەرەۋ قاراجات اۋدارۋىڭىز كەرەك» دەپ تەلەفون شالۋى جيىلەپ كەتكەنى بايقالعان. جاقى­نى­نىڭ اتى-ءجونىن جاڭىلماي ايتىپ تۇرعاندارعا سەنگەندەر سۇراعان سوما­سىن دەرەۋ تاۋىپ بەرىپ, كەيىن سان سو­عىپ قالعان ەدى. از ۋاقىتتا وبلىستا وسىن­داي 32 قىلمىستىق ءىس تىركەلىپ, جابىر­لە­نۋ­شى­لەر­گە كەلتىرىلگەن شىعىن كولەمى 24 ميل­ليون تەڭگەگە جۋىقتاپتى.

وسى جىلعى ءساۋىر ايىندا وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى قىزمەتكەرلەرى ابدەن ەركىنسىپ كەتكەن ينتەرنەت-الاياق­تار­دى قۇرىقتاۋ شاراسىن باس­تا­عان ەدى. پوليتسەيلەر جيناقتالعان ايعاقتارعا سۇيەنىپ, وسى قىلمىستاردىڭ بارلىعى ءبىر قىلمىستىق توپتىڭ ارەكەتى دەگەن بولجام جاساپتى. بيىلعى 15 شىلدەدە الماتى, اقتوبە جانە جامبىل وبلىس­تا­رىندا ءبىر مەزەتتە ارنايى ءىس-شارا وتكىزىلىپ, ءبىر-بىرىمەن سىبايلاسۋ ارقىلى الاياق­تىقپەن اينالىسىپ كەلگەن 8 ادام­نان قۇرالعان قىلمىستىق توپ قۇرىق­تال­دى.

الاياقتاردىڭ باسپانالارىن ءتىنتۋ كەزىندە قىلمىس قۇرالى رەتىندە قولدا­نىل­عان 17 ۇيالى تەلەفون, بەيتانىس تۇلعالاردىڭ اتىنا جاسىرىن تىركەلگەن 15 ابونەنتتىك ءنومىر, 60 ازاماتتىڭ جەكە سايكەستەندىرۋ ءنومىرى, اتى-ءجونى جا­زىلعان ءتىزىم, اقشا اينالىمدارىن تىركەگەن بلوكنوت انىقتالىپ, ايعاق زات رەتىندە تاركىلەندى. وتكەن جىلدىڭ سوڭىنان بەرى قىزىلوردالىقتاردى سار­ساڭ­عا سالىپ كەلگەن وسى توپ مۇشەلەرى ەكەندىگى بەلگىلى بولدى. قازىرگى ۋاقىتتا بۇل­ قىلمىستىق توپتىڭ وزگە دە وڭىرلەردە تىر­كەلگەن الاياقتىق قىلمىستارىنا قا­تىس­­تىلىعى تەكسەرىلۋدە.

دەسە دە وڭاي ولجاعا قۇنىققانداردىڭ دەسى ءالى قايتپاي تۇرعانىن بايقايمىز. الاياقتار ءجيى قولداناتىن تاسىلدەرىنىڭ ءبىرى بانك قىزمەتكەرى رەتىندە حابارلاسىپ, تۇلكىبۇلاڭعا سالىپ, نەسيە الدىرىپ نەمەسە ازاماتتاردىڭ قاراجاتىن بەيتانىس ەسەپشوتتارعا اۋدارتۋ بولىپ تۇر. ولاردان الەۋمەتتىك جەلى ارقى­لى «قاراجاتىڭدى ەسەلەپ بەرەمىز» دەي­تىن­دەر, ءتيىمدى شارتپەن ساۋدا-ساتتىق جاساۋ تاسىل­دەرىمەن ۇسىناتىندار دا قالىس قا­لىپ جاتقان جوق.

پوليتسەيلەر تۇرعىنداردى ساق­تان­دىرۋ ماقساتىندا بۇقارالىق اقپارات قۇ­رالدارى مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردە تۇ­سىندىرمە جۇرگىزىپ-اق جاتىر. ارنايى بەي­نە­روليكتەر ءتۇسىرىلىپ, كوپشىلىك جي­نالاتىن ورىنداردا بيلبوردتار دا ىلىنگەن. ىشكى ىستەر مينيسترلىگى مەن تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ بىر­لەسكەن جوسپارىنا سايكەس, وسى ايدان باستاپ الاياقتىق ارەكەتتەردەن سمس ارقىلى ساقتاندىرۋ جۇرگىزىلۋدە. بىراق «تەز بايىپ كەتسەم» دەپ تىلەيتىندەر اككى­لەردىڭ تۇزاعىنا ءتۇسىپ قالا بەرەدى.

مامانداردىڭ ايتۋىنشا, الاياققا الدانىپ, «ساقالدى قولدان بەرگەندەي» سان سوعىپ قالماس ءۇشىن كۇماندى ۇتىس ويىندارىنان اۋلاق بولىپ, ينتەرنەت ارقىلى ساۋدا جاساعاندا بوتەن ۇيالى تەلەفونعا نەمەسە ەسەپشوتتارعا اقشا اۋدارماستان بۇرىن تەكسەرىپ الۋ قاجەت.

قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ قىزىلوردا قالاسىنداعى وڭىرلىك وكىلدەر باسقارماسىنىڭ باس مامانى مۇرات سارمانوۆ الاياقتاردىڭ ايلاسى كوبەيىپ تۇرعانىن ايتادى.

مىسالى, الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى ساتۋ­عا حابارلاندىرۋ بەرگەن تاۋا­رى­ڭىز­عا الدىن الا تولەم ەنگىزۋگە ازىر­لەر دەرەۋ تابىلا كەتەدى. ادەتتە الاياق­تار وزدەرىن بۋحگالتەر نەمەسە فيرما ديرەكتورى رەتىندە تانىستىرىپ, جسن جانە جەكە كارتاڭىزبەن بايلانىستى­را­تىن تەلەفون ءنومىرىن, بانكتىك كارتا مەن جيناقشوت ءنومىرى سياقتى دەرەك­تە­مە­لەر­دى اتاۋدى سۇرايدى. سۇرا­عا­نىنىڭ ءبارىن بۇلجىتپاي ورىنداپ وتىرعان جان سوڭىندا زاتىن ساتام دەپ ءجۇرىپ, شوتىنداعى جيعانىنان قالاي ايىرىلىپ قالعانىن اڭعارماي قالادى. بۇل – ين­تەرنەتتەگى ساۋدا الاڭدارىندا ءجيى كەز­دە­سە­تىن ءتاسىل.

بانكتەن تەلەفون سوققان ادامنىڭ كەيپىنە ەنىپ, شوتىڭىزدى ۇپتەۋ, جاقىن ادامىڭ بولىپ حابارلاسىپ كومەك سۇ­راۋ, «جۇمىسقا تۇرعىزام, وقۋعا تۇسى­رەم» دەگەن ۋادەنى ءۇيىپ-توگىپ جەر سي­پا­تىپ كەتۋ ابدەن اككىلەنگەندەرگە تۇك ەمەس. اري­نە, ولاردىڭ قادامىن قىسقارتۋ, قىل­مىستىڭ الدىن الۋ پو­لي­تسەيلەردىڭ مىندەتى. سويتسە دە ءبىر ءسات ءوزىمىز دە الاياققا الدانباۋدىڭ قامىن ويلايىق.

 

قىزىلوردا

سوڭعى جاڭالىقتار

قايتا تۇلەگەن سپورتتىق ينفراقۇرىلىم

ۋنيۆەرسيتەت • بۇگىن, 08:12

جي-اۆاتار

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 08:10

ءبىلىم نىساندارىن ارالادى

ايماقتار • بۇگىن, 08:03

روبوت-پوليتسيا

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 08:00

جەدەل جاردەم اۆتوپاركى جاڭاردى

ايماقتار • بۇگىن, 07:55

بۇيىرماعان قازى

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن, 07:50

سيرەك اڭدارمەن تولىقتى

الماتى • بۇگىن, 07:45

جارىس كۇندەلىگى

سپورت • بۇگىن, 07:35

ايان

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 07:30