مۇنى اركىمنىڭ ءارتۇرلى تۇسىنەتىنى دە بەلگىلى. قاراقان باستىڭ باقىتى. وتباسى باقىتى. ەلدىڭ باقىتى. ءبارى ماڭىزدى. بىراق سوڭعىسىنىڭ سالماعى ءبارىبىر باسىم. ەلدىڭ باقىتى الدەقايدا اۋقىمدى. وعان وزگەنىڭ ءبارى سىيادى ەمەس پە؟!
باقىت جايلى ايتىپ وتىرعانىمىز تەگىن ەمەس. ءبىزدى مازالايتىنى ءبىر سۇراق: باقىتتى بولۋدىڭ بەلگىلى ءبىر ۋاقىتى بار ما؟ ابزالى قايسى: ءدال وسى قازىر باقىتتى بولۋ الدە ءبارىن بولاشاقتىڭ ەنشىسىنە قالدىرۋ؟
تۇتاس الەم اۋمالى-توكپەلى كەزەڭدى باستان وتكەرىپ جاتقاندا ءبىزدىڭ حالىق تاپ بۇگىن بولاشاقتى ويلاۋعا بەيىلدى ەمەس-اۋ. زاماننىڭ سۇرقىنان سونى سەزىپ وتىرعان جايىمىز بار. دەمەك ءدال قازىر, ءدال وسى ساتتە باقىتتى كۇن كەشۋ ماڭىزدى بولىپ تۇر. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ تا بيىلعى جولداۋىندا وسىنى اڭعارتقانداي بولدى.
«مەن ازاماتتارىمىزدىڭ ەرتەڭ ەمەس, بۇگىن باقىتتى ءومىر سۇرگەنىن قالايمىن. ەڭ باستىسى – ەلىمىزدىڭ ەگەمەندىگى! شىن مانىندە, ءبىز ءۇشىن قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگى بارىنەن قىمبات. وسى تۇراقسىز, قۇبىلمالى الەمدە قازاقستانىمىز بىزدەن باسقا ەشكىمگە كەرەك ەمەس. سوندىقتان ماعان ەلىمنىڭ اماندىعى مەن جەرىمنىڭ تۇتاستىعىنان اسقان ەشبىر قۇندىلىق جوق. مەنى ەڭ الدىمەن, حالقىمنىڭ بولاشاعى قانداي بولاتىنى تولعاندىرادى. قىزمەتىمە ءتۇرلى ادامداردىڭ بەرەتىن باعاسىنان گورى, مەملەكەتىمىزدى قورعاپ قالۋ – مەن ءۇشىن اسا ماڭىزدى مىندەت. وسى جولدا جاۋاپكەرشىلىكتىڭ ءبارىن موينىما الۋعا دايىنمىن!», دەگەن پرەزيدەنت ەل باقىتى جولىندا ەشتەڭەدەن تايىنبايتىنىن بايقاتتى.
راس, بۇگىنگى تاڭدا حالىق ءۇشىن ماڭگىلىك ەلدىڭ باقىتىنان گورى وسى ساتتەگى باقىتتىڭ قۇنى جوعارى. اتاقتى ماتەماتيك عالىم اسقار جۇمادىلداەۆتىڭ ۇلت ۇياسى ۇلىتاۋدا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدا سويلەگەن سوزىنەن دە سونى ۇعىنعانداي بولدىق.
«ەۆرەيلەردە «قۇدايدىڭ اتىن كوپ ايتا بەرمە» دەگەن ءتامسىل بار. وزىڭە جاقىن, قاسيەتتى ۇعىمدى كوپ قايتالاي بەرمە دەگەنى عوي. مۇنداي دۇنيە قازاقتاردا دا بار. مىسالى, كەلىندەر قايىن اتاسىنىڭ اتىن اتامايدى. بىراق قايىن اتاسىنا دەگەن قۇرمەتتى ىزەتپەن جاقسىلاپ كورسەتەدى. ءبىز «ماڭگىلىك» دەگەن ءسوزدى كوپ ايتىپ كەتتىك. ماڭگىلىك دەگەن نەشە جىل, 20 جىل ما؟ الدە 30 با؟ كەشە قاڭتاردا وسى سۇراق كولدەنەڭىنەن قويىلدى. كوشەگە شىققان 20-30-دىڭ اراسىنداعى جاستاردىڭ 99 پايىزى – قازاق. ءبارى – تاۋەلسىزدىكتىڭ ۇرپاقتارى. ءبارى دە رۋحاني جاڭعىرعان جىگىتتەر. «ماڭگىلىك ەلدە تۇرىپ جاتىرسىڭدار» دەگەندى ءجۇز رەت ەستىگەن جاستار. ماڭگىلىك ەلدە تۇرىپ جاتساق, نەگە مۇنداي جاعداي ورىن الدى؟! وسىدان ساباق الۋىمىز كەرەك», دەگەن-ءدى ايگىلى عالىم.
شىنىندا دا, ءارى-بەرىدەن كەيىن ۇرانعا اينالعان «ماڭگىلىك» دەگەن ۇعىمنىڭ استارىندا «باقىت» دەگەن ماعىنا جاتقانى بەلگىلى. باقىتتى ەلدە مۇنداي كەلەڭسىزدىك ورىن الماسا كەرەك-ءتى. باسىنان باقىت قۇسى ۇشپاعان ەل عانا ماڭگىلىككە ۇمتىلادى. قاڭتار قاسىرەتى بىزگە ماڭگىلىك ەلدىڭ باقىتىنا ۇمتىلۋ ءال-ءازىر ماڭىزدى ەمەس ەكەنىن ۇقتىردى.
تاپ قازىر باقىتتى بولۋدىڭ ءمانىن تەرەڭ تۇسىنسە كەرەك, الەمنىڭ كەيبىر ەلدەرىندە باقىت مينيسترلىگى دەگەن بولەك ءبىر ۆەدومستۆو دا بار. مينيسترلىك دەگەن – مەكەمە, باسقارۋ ورگانى. دەمەك ءبىزدىڭ تۇسىنىگىمىزدەگى قولعا ۇستاۋعا كەلمەيتىن, كوزگە كورىنبەيتىن باقىت ءۇشىن ارنايى مينيسترلىك قۇرۋعا بولادى ەكەن.
مۇنداي ۆەدومستۆو العاش بۋتاندا قۇرىلعان. بۇل مەملەكەتتە ەلدىڭ «ىشكى جالپى ءونىمى» دەگەن ۇعىم جوق. ونىڭ ورنىنا «ىشكى ۇلتتىق باقىت» دەگەن ۇعىم قولدانىلادى. سوندا ەلدىڭ ىشكى جالپى ءونىمى ۇلعايعان سايىن جەرگىلىكتى حالىقتىڭ باقىتى دا ارتا تۇسەدى. تورتكۇل دۇنيەگە تاراتار تاماشا تاجىريبە دەسە دە بولعانداي.
قازىر بۋتانداعىداي باقىت مينيسترلىگى ءۇندىستان مەن نيگەريادا, بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىندە دە بار. ۆەنەسۋەلا ءدال وسىنداي ۆەدومستۆو قۇرۋعا تالپىنىپ كورىپ ەدى, باستاماسى ساتسىزدىككە ۇشىراعان سەكىلدى. ءبىز اتاعان ەلدەر ءۇشىن حالىقتىڭ ءوز ومىرىنە قاناعاتتانۋى – ۇلتتىق ساياساتتىڭ نەگىزگى ۇستانىمى. ادامداردىڭ قانشالىقتى باقىتتى ەكەنى دە ۇنەمى تەكسەرىلىپ وتىرادى. تۇپتەپ كەلگەندە جەر شارىنىڭ بارىندە وسىلاي بولۋعا ءتيىس.
بىزدىڭشە, باقىت مينيسترلىگى بارلىق ەلگە كەرەك. قازاقستانعا دا!
باقىتتى بولايىق! بۇگىن دە, بولاشاقتا دا!
