قوعام • 04 تامىز، 2022

ايتىلعان ءسوز ورىندالۋىمەن قۇندى

36 رەت كورسەتىلدى

قوعامدا مەملەكەتتىڭ ساياساتىنا، اسى­رە­سە ونىڭ جوعارعى دەڭگەيدە قابىل­دا­نىپ جاتقان شەشىمدەرىنىڭ تولىق­ ورىندالۋىنا دەگەن سەنىم­سىزدىكتىڭ بارى راس. سوندىقتان مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىم­دا­ماسىنا ەرەكشە ءمان بەرۋدە.

پرەزيدەنتتىڭ وسى ساياسي ۇستانىمىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن بيلىك پەن قوعام اراسىندا تىعىز بايلانىس ورناپ، زور جاۋاپكەرشىلىكپەن قاتار ولاردى جۇزەگە اسىرۋ پروتسەسىنە قاتاڭ باقى­لاۋ ورناتىلىپ، ناقتى ەسەپكە الۋ جۇر­گىزىل­ۋى قاجەت.

وسىنداي سۇرانىستىڭ بارلىعىن سەزىنە وتىرىپ، ق.توقاەۆ بۇل جۇمىستى پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنەن باستادى. ازاماتتاردان تۇسكەن وتىنىشتەردى قاراۋدى باقىلاۋ ءبولىمى قۇرى­لىپ، بۇل ماسەلەنى ۇيلەستىرۋ مەن وسىنشاما جاۋاپتى باعىتقا جەتەكشىلىك جاساۋ ءىسى پرەزيدەنتتىڭ كومەكشىسى دەڭگەيىنە دەيىن كوتەرىلدى. ونداعى ماقسات – ازاماتتاردىڭ مۇڭ-مۇقتاجى مەن تالاپ-تىلەكتەرىن زەردەلەپ، حالىقپەن ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋدىڭ جاڭا جولدارى مەن باعىتتارىن تابۋ. اتالعان جۇمىسقا باسىمدىق بەرۋ ارقىلى ءۇش ماسەلە قامتىلىپ وتىر. بىرىنشىدەن، تۇرعىنداردىڭ ارىزدارى الەۋمەتتىك زەرتتەۋدىڭ ءبىر ءتۇرى رەتىندە قۇندى پىكىرلەر، ءارتۇرلى ۇسىنىس پەن الاڭداۋشىلىققا «باي» بولعاندىقتان، ەلدە جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفورمالاردىڭ بارىسىنداعى كەزدەسەتىن قاتەلىكتەر مەن كەمشىلىكتەردى انىقتاۋ. ەكىن­­­شى جاعىنان، قوعامدىق ورتاداعى كوڭىل كۇي، ازاماتتاردىڭ بيلىككە دەگەن جالپى كوزقاراسىن سەزىنۋ، جۇرتتىڭ اراسىندا ورتالىق جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ جۇ­مى­­سىنىڭ ساپاسىنا، قوعام مەن مەملەكەت اراسىنداعى سەنىمنىڭ دەڭگەيىنە ساراپتاما جاساۋ. ال ۇشىنشىدەن، بارلىق دەڭگەيدەگى بيلىك قۇرىلىمدارىنداعى ورىنداۋشىلىق ءتارتىپتىڭ قانشالىقتى دارەجەدە ەنگىزىلگەندىگى مەن جۇمىس ىستەيتىن­دىگىن باعالاۋ.

سوڭعى ءۇش جىلداعى ساياسي رەفورمالاردىڭ كەڭ كولەمدە جۇرگىزىلۋى ازاماتتىق بەلسەن­دى­لىكپەن بىرگە مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇيىمداردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋدا. حا­لىقتان كەلىپ تۇسەتىن ارىز-شاعىمدار مەن وتىنىشتەردى قابىلداۋعا جانە ولاردى قاراۋعا مىڭداعان قىزمەتكەرلەر جۇمىلدىرۋدا. سوندىقتان اتالعان ۇدەرىس قاتاڭ باقىلاۋعا الىنىپ، مۇنداي جۇمىستى اتقارۋدىڭ بىرىڭعاي جۇيەسى قالىپتاسا باستادى دەۋگە نەگىز بار. بۇعان جاڭا اكىمشىلىك رəسىمدىك-پروتسەستىك كودەكستىڭ قابىلدانىپ، مەملەكەت پەن ءوتىنىش بەرۋشىلەردىڭ قارىم-قاتىناستارىنىڭ جاڭ­عىر­تىلۋى ءوز ىقپالىن تيگىزۋدە. وسى كودەكس پەن زاڭ ارقىلى ازاماتتاردىڭ وتىنىشتەرىمەن جۇمىس ىستەۋدىڭ ءار قادامى، ولاردى باعىتتاۋ مەرزىمىنەن باستاپ سوت ءىسىن جۇرگىزۋگە دەيىن رەتتەلگەن. ناتيجەسىندە، پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە باعىتتالعان قۇجات­تار­دى قاراۋ ءتارتىبى ناق­تىلانىپ، ونىڭ ءاربىر كەزەڭىنىڭ اشىق­تىعى قامتاماسىز ەتىلىپ، حات يەلەرىنىڭ مۇد­دە­لەرىن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ «جۇگەن­سىز­دىگىنەن» قورعاۋ مۇمكىندىگى پايدا بولدى. مەم­لەكەتتىك ورگانداردىڭ ءىس-ارەكەتتەرى ءۇشىن جا­ۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتەتىن جاڭا نورما قا­بىل­داندى.

ويتكەنى كەيبىر سالا باسشىلارى مەن اكىم­دەر­دىڭ ءوز جۇمىستارى تۋرالى ەسەپتەرىنىڭ وسى كۇنگە دەيىن جاعدايدى وبەكتيۆتى، دال­مە-ءدال كورسەتىپ، ونىڭ ساپالىق جاعىن كوتەرە الماي وتىرعاندىقتارىنا حالىق كۋا. سونىمەن قاتار تۇرعىندار ولاردىڭ سوزدەرىنىڭ ناقتى ىسپەن ۇيلەسە بەرمەيتىنىن دە كورىپ ءجۇر. مۇنىڭ ورىن الۋىنا تاپسىرمالاردى باقىلاۋدىڭ ناشارلىعى مەن جۇيەسىزدىگى سەبەپشى بولۋدا. ونىڭ باستى سەبەبى ساپالىق كورسەتكىشتەرگە باسىمدىق بەرىپ، ناقتى ناتيجەلەرگە قول جەت­كى­زۋ ماسەلەلەرىندەگى ولقىلىقتاردا جاتىر. ال بۇل، ءوز كەزەگىندە، ادامنىڭ الەۋمەتتىك ءال-اۋقاتىنا كەرى اسەر ەتىپ، ونى قولىنا قالام الۋعا ءماجبۇر ەتۋدە. سوندىقتان بولار، حا­لىق­تىڭ تاراپىنان دا باقىلاۋدى كۇشەيتۋ ماقساتىندا ارىزدانۋشىنىڭ ءوز حاتىنا قا­تىس­تى الىنعان جاۋابىنا شاعىمدانۋدىڭ ءتارتىبى ەنگىزىلىپ، ولاردىڭ كوپشىلىگى ادىلدىككە قول جەتكىزە الاتىنداي مۇمكىندىك جاسالىپ وتىر.

سوندىقتان بۇگىننىڭ تالابىنا ساي شاعىم­داردى جەكە قاراۋدىڭ ورنىنا، ولاردى جۇيەلى جانە كەشەندى تۇردە زەردەلەپ، تۇراقتى نەگىزدە جۇمىس ىستەۋگە باسىمدىق بەرىلۋدە. بۇل قو­عامدىق دامۋدىڭ بارلىق سالاسى مەن اي­ماق­­تارداعى ورىن الىپ وتىرعان تۇيتكىل ماسە­لە­لەردى انىقتاۋعا جاعداي جاساماق. بۇل جۇ­مىس­قا اقپارات قۇرالدارىندا جارىق كورەتىن ماتەريالداردىڭ دا ۇلەسى وراسان زور. ماسەلەن، «Egemen Qazaqstan» گازەتىندە «پرەزيدەنت تاپسىردى: ناتيجە قانداي؟» دەگەن سۇراققا جاۋاپ رەتىندە كۇندەلىكتى قانشاما ارنايى ساراپتاما جاسالىپ، ۇسىنىستار ايتىلۋدا. وسىلايشا، ەل-جۇرت بولىپ تىزە قوسىپ، جەتىستىكتەرىمىز بەن حالىقتىڭ كوپشىلىگىنىڭ باسىنا ءتۇسىپ وتىرعان ورتاق پروبلەمالاردى بيلىكتىڭ قۇلاعىنا جەتكىزۋگە بولادى. ال ول حالىق ۇنىنە قۇلاق اسىپ، ودان دۇرىس جانە ءادىل قورىتىندىلار جاساعان كەزدە ازاماتتار كوتەرگەن وتكىر الەۋ­مەت­تىك ماسەلەلەر ءوز شەشىمىن تاۋىپ، تۇبىندە حالىقتىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارعا دەگەن كوزقاراسىنىڭ دا وزگەرەرى ءسوزسىز.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەلوردا «جاسىل» ايماققا ءوتتى

كوروناۆيرۋس • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار