«قازاقستان رەسپۋبليكاسى, قىرعىز رەسپۋبليكاسى, تاجىكستان رەسپۋبليكاسى, تۇرىكمەنستان جانە وزبەكستان رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى XXI عاسىردا ورتالىق ازيانى دامىتۋ ماقساتىنداعى دوستىق, تاتۋ كورشىلىك جانە ىنتىماقتاستىق تۋرالى شارتقا قول قويۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جارلىعىنىڭ جوباسى «ادىلەت» اقج سايتىندا جاريالانعان.
قۇجاتقا سايكەس, ورتالىق ازيا ەلدەرى مىناداي ۋاعدا جاساسقان:
ۋاعدالاسۋشى تاراپتار ءوز قارىم-قاتىناستارىن ءوزارا قۇرمەت, تەڭدىك, ءوزارا تۇسىنىستىك جانە ءبىر-ءبىرىنىڭ مۇددەلەرىن جان-جاقتى ەسكەرۋ نەگىزىندە قۇرادى. ۋاعدالاسۋشى تاراپتار وڭىردەگى بەرىك بەيبىتشىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ جانە ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنىڭ ورنىقتى جانە ۇدەمەلى دامۋى ءۇشىن قولايلى جاعدايلار جاساۋ ماقساتىندا وزدەرىنىڭ كۇش-جىگەرىن جۇمىلدىرۋعا نيەتتەنەدى.
ۋاعدالاسۋشى تاراپتار ءوزارا قارىم-قاتىناستارىن مەملەكەتتىك ەگەمەندىكتى, اۋماقتىق تۇتاستىقتى جانە شەكارالاردىڭ مىزعىماستىعىن ءوزارا قۇرمەتتەۋ, ىشكى ىستەرگە ارالاسپاۋ جانە داۋلاردى بەيبىت جولمەن رەتتەۋ, كۇش قولدانباۋ نەمەسە كۇش قولدانۋ قاتەرىن توندىرمەۋ, ءوزارا تيىمدىلىك جانە بەيبىت قاتار ءومىر ءسۇرۋ, ادامنىڭ نەگىزگى قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن ساقتاۋ, حالىقارالىق مىندەتتەمەلەردى ادال ورىنداۋ قاعيداتتارىن باسشىلىققا الا وتىرىپ, سەنىم, ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى جانە كوپجوسپارلى ىنتىماقتاستىقتى ورناتۋ مەن نىعايتۋعا ۇمتىلۋ, سونداي-اق حالىقارالىق قۇقىقتىڭ جالپىعا بىردەي تانىلعان باسقا دا قاعيداتتارى مەن نورمالارى نەگىزىندە دامىتادى.
ۋاعدالاسۋشى تاراپتار ءاربىر ۋاعدالاسۋشى تاراپتارىڭ تاڭداپ العان ساياسي, ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جانە مادەني دامۋ جولدارىن ءوزارا قۇرمەتتەيدى.
ۋاعدالاسۋشى تاراپتار ورتالىق ازياداعى بەيبىتشىلىكتى, تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ ماقساتىندا تىعىز ءوزارا ءىس-قيمىل جاسايدى, ونىڭ ىشىندە ءوزارا مۇددەلىلىكتى بىلدىرەتىن وڭىرلىك جانە حالىقارالىق كۇن ءتارتىبىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى بويىنشا بەسجاقتى كونسۋلتاتسيالاردى تۇراقتى نەگىزدە جۇزەگە اسىرادى.
ۋاعدالاسۋشى تاراپتار تەڭ قۇقىقتى سەنىمدى ارىپتەستىكتى جانە ستراتەگيالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدى كەڭەيتۋ ماقساتىندا ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ كونسۋلتاتيۆتىك كەزدەسۋلەرى فورماتىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى, قولدانىستاعى بەسجاقتى ءوزارا ءىس-قيمىل تەتىكتەرىن جەتىلدىرەدى, سونداي-اق قاجەت بولعان كەزدە وزگە دە كونسۋلتاتيۆتىك-كەڭەسشى ورگاندار مەن مەملەكەتارالىق قۇرىلىمداردى قۇرادى.
ۋاعدالاسۋشى تاراپتار وزدەرىنىڭ تاۋەلسىزدىگىنە, ەگەمەندىگىنە جانە اۋماقتىق تۇتاستىعىنا قاۋىپ-قاتەردى بولعىزباۋ ماسەلەلەرىندە ءبىر-بىرىنە جان-جاقتى قولداۋ جانە ءوزارا كومەك كورسەتەدى. ۋاعدالاسۋشى تاراپتاردىڭ ءبىرىنىڭ قاۋىپسىزدىگىنە, ەگەمەندىگىنە جانە اۋماقتىق تۇتاستىعىنا قاتەر توندىرەتىن احۋال تۋىنداعان جاعدايدا, تۋىنداعان قاتەردىڭ ءتيىمدى الدىن الۋعا ىقپال ەتەتىن شارالاردى ايقىنداۋ ماقساتىندا ەكىجاقتى فورماتتا دا, ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ كونسۋلتاتيۆتىك كەزدەسۋلەرى شەڭبەرىندە دە ءتيىستى كونسۋلتاتسيالار وتكىزىلۋى مۇمكىن.
ۋاعدالاسۋشى تاراپتار ءوزارا مەملەكەتارالىق قاتىناستاردا كۇش قولدانۋدان نەمەسە كۇش قولدانۋ قاتەرىن توندىرۋدەن تارتىنۋعا نىق بەيىلدىلىگىن راستايدى, ۋاعدالاسۋشى تاراپتارعا قارسى باعىتتالعان مەملەكەتتەردىڭ اسكەري وداقتارىنا, بلوكتارىنا نە وزگە دە بىرلەستىكتەرىنە كىرمەۋگە, سونداي-اق ۋاعدالاسۋشى تاراپتاردىڭ كەز كەلگەنىنە قارسى باعىتتالعان ءىس-قيمىلدارعا قاتىسپاۋعا مىندەتتەنەدى. داۋلى ماسەلەلەر تۋىنداعان جاعدايدا ۋاعدالاسۋشى تاراپتار ولاردى ءوزارا قۇرمەت پەن ءوزارا تۇسىنىستىك رۋحىندا تەك قانا ديالوگ شەڭبەرىندەگى بەيبىت ديپلوماتيالىق جولمەن, ونىڭ ىشىندە قاجەت بولعان جاعدايدا ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ ءتيىستى تەتىكتەرىن قۇرۋ ارقىلى شەشەدى. ۋاعدالاسۋشى تاراپتار ءۇشىنشى مەملەكەتتەردىڭ ءوز اۋماقتارىن, كوممۋنيكاتسيا جۇيەلەرىن جانە باسقا دا ينفراقۇرىلىمىن قانداي دا ءبىر باسقا ۋاعدالاسۋشى تاراپتىڭ مەملەكەتتىك ەگەمەندىگىنە, قاۋىپسىزدىگىنە, تۇراقتىلىعىنا, كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىسىنا جانە اۋماقتىق تۇتاستىعىنا نۇقسان كەلتىرە وتىرىپ پايدالانۋىنا جول بەرمەۋگە مىندەتتەنەدى.
ۋاعدالاسۋشى تاراپتار ورتالىق ازيادا بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان ءوزارا ءىس-قيمىلدى جۇزەگە اسىرادى. ۋاعدالاسۋشى تاراپتار ءوزارا مۇددەنى بىلدىرەتىن ماسەلەلەر بويىنشا اسكەري جانە اسكەري-تەحنيكالىق سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتادى.
ۋاعدالاسۋشى تاراپتار بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىندا بەلسەندى ءوزارا ءىس-قيمىل جاسايدى, بۇۇ-نىڭ نەعۇرلىم بەدەلدى جانە امبەباپ حالىقارالىق ۇيىم رەتىندەگى ورتالىق ءرولىن نىعايتۋعا كۇش سالادى. ۋاعدالاسۋشى تاراپتار باسقا حالىقارالىق جانە وڭىرلىك ۇيىمدار شەڭبەرىندەگى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتەدى, وزدەرىنىڭ مۇددەلەرىن قوزعايتىن ماسەلەلەردى قاراۋ كەزىندە ءبىر-بىرىنە قولداۋ كورسەتەدى جانە قاجەت بولعان كەزدە حالىقارالىق جاعدايدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى بويىنشا ءوز ۇستانىمدارىن كەلىسۋ ءۇشىن كونسۋلتاتسيالار وتكىزەدى, سونداي-اق ورتالىق ازيادا بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ ماسەلەلەرىندە بىرىڭعاي كەلىسىلگەن ۇستانىمدارمەن شىعادى.
ۋاعدالاسۋشى تاراپتار جاپپاي قىرىپ-جويۋ قارۋىن تاراتپاۋ, ورتالىق ازيادا يادرولىق قارۋدان ازات ايماقتى ودان ءارى نىعايتۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى كۇشەيتەدى, يادرولىق قارۋسىزدانۋ پروتسەستەرىنە بەلسەندى جاردەمدەسەدى, جاپپاي قىرىپ-جويۋ قارۋىنىڭ بارلىق تۇرلەرى تارالۋىنىڭ الدىن الۋ جونىندەگى شارالاردى جۇزەگە اسىرادى.
ۋاعدالاسۋشى تاراپتار وزدەرىنىڭ ۇلتتىق زاڭنامالارىنا جانە حالىقارالىق مىندەتتەمەلەرگە سايكەس تەرروريزمدى, ەكسترەميزمدى جانە سەپاراتيزمدى, ترانسۇلتتىق ۇيىمداسقان قىلمىستى, كيبەرقىلمىستى, زاڭسىز كوشى-قوندى, ادام ساۋداسىن, قارۋدىڭ, ەسىرتكى قۇرالدارىنىڭ, پسيحوتروپتىق زاتتار مەن ولاردىڭ پرەكۋرسورلارىنىڭ زاڭسىز اينالىمىن قوسا العاندا, قاۋىپسىزدىكتىڭ جاڭا سىن-تەگەۋرىندەرى مەن قاتەرلەرىنە قارسى ءىس-قيمىلداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتەدى جانە تەرەڭدەتەدى. ۋاعدالاسۋشى تاراپتار تەرروريزم مەن ەكسترەميزم يدەولوگياسىنىڭ, ەڭ الدىمەن جاستار اراسىندا تارالۋىنا قارسى ءىس-قيمىل جاساۋ ءۇشىن كۇش سالادى جانە ءدىني توزبەۋشىلىكتىڭ, كسەنوفوبيانىڭ جانە ەتنوستىق كەمسىتۋشىلىكتىڭ پروفيلاكتيكاسى بويىنشا جۇمىس جۇرگىزەدى.
ەسكە سالا كەتەيىك, ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋى 21 شىلدەدە شولپان-اتادا وتكەن بولاتىن.
شاراعا قازاقستان, قىرعىزستان, تاجىكستان, تۇرىكمەنستان جانە وزبەكستان باسشىلارى قاتىستى. ءىس-شارا بارىسىندا توقاەۆ, اتاپ ايتقاندا, قازاقستان ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنىڭ شەكارالارىن دەليميتاتسيالاۋ ماسەلەلەرىن شەشۋگە جان-جاقتى كومەك كورسەتۋگە دايىن ەكەنىن مالىمدەدى.
