ەل قادىرىن الىستاساڭ سەزەسىڭ

كۇنى كەشەگى الىپ يمپەريا – كەڭەستەر وداعى ىدىراپ, وداقتاس رەس­پۋبليكالار ءوز الدىنا تاۋەلسىزدىك العان تۇستا قا­زاقستاندى مەكەندەگەن ۇلت­تار­دىڭ ءبىرسىپىراسى تاريحي وتانىنا اتباسىن بۇرعانى شىندىق. الايدا, سولاردىڭ ءبارى بىردەي بارعان جەرىندە تاستاي باتىپ, سۋداي ءسىڭىپ كەتە الماعانى دا راس. سولاردىڭ ءبىرى ءبىزدىڭ وتباسىمىز. ءبىز دە تاري­حي وتانىمىز چەحياعا قونىس اۋدارۋدى ۇيعارعانبىز. بىراق, شىنى كەرەك, جەرسىنبەدىك, كەيىن قايتۋعا تۋرا كەلدى. قازاق جەرى اسىعىس شەشىم قابىلداپ, اعاتتىق جاساعان ءبىزدى كەۋدەدەن يتەرگەن جوق, قايتا, كەلگەندەرىڭ قانداي جاقسى بولدى دەپ قۋانا قارسى الدى. قازاقستاننىڭ قادىرىن وزگە ەلگە شىققاندا ايقىن اڭعارادى ەكەنسىڭ. بىزدەگى ادامداردىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن قايىرىمدىلىعىنا, قامقورلىعىنا ءتانتى بولاسىڭ. شىنى كەرەك, ءارىسىن ايتپاعاندا, كۇنى كەشە ارالاس-قۇرالاس بولعان تمد مەملەكەتتەرىندە دە ءبىزدىڭ ەلدەگىدەي بىرلىك پەن دوستىق نيەت بايقالا بەرمەيدى. بىزدەگى ىنتىماق پەن بىرلىكتىڭ باسى قازاقستاندىق قايىرىمدىلىق قاسيەتتەردەن ارنا تارتادى. جىلى ورنىمدى سۋىتىپ, قونىس اۋدارعانىمدى ءالى كۇنگە كەشىرە المايمىن. «بالەن جەردە التىن بار, بارساڭ باقىر دا جوق» دەگەندەي, الاڭكوڭىل بولىپ اتتانىپ, اسىعىس شەشىم جاساعانىما وكىنەمىن. ءبىزدىڭ بارلىق تۇرمىس-تىرشىلىگىمىز, سالت-ءداستۇرىمىز, مىنەز-قۇلقىمىز تۋعان جەرىمىزدەن, وسىندا تۇراتىن حالىقتاردىڭ ورتاق قازىناسىنان تامىر تارتاتىنىن سول جاقتا انىق اڭعاردىق. ءسويتىپ, ءوزىمىز وسكەن, سانالى عۇمىرىمىز وتكەن تۋعان جەرگە تابان تىرەدىك. ءبىز قازاقستانعا ەلۋىنشى جىلداردىڭ اياعىنا تامان كەلدىك. اكەمدى چيتا وبلىسىنان وسىندا قىزمەتكە جىبەردى. بۇعان دەيىن ءبىزدىڭ وتباسى ۋليانوۆ, كەمەروۆ, چيتا قالالارىندا تۇردى. مۇندا كەلگەن سوڭ اكەم ەندى ەشقايدا قونىس اۋدارماۋعا سەرت بەردى, ءسويتىپ, وسىندا قالدىق. وتباسىمىزدا التى بالا بولدى. كورشىلەرىمىز قازاقتارمەن تاتۋ-ءتاتتى تۇردىق, ءوز تۇرعىلاستارىممەن وينادىم, مەكتەپكە باردىم, قىدىردىم, دوستاستىم. تۇرمىستىڭ اۋىرلاۋ كەزىندە ءبىر- بىرىمىزبەن قولدا بارلارىمەن بولىستىك. كورشىلەس تۇرعان وتباسىلارى قاي ۇلتتانسىڭ دەپ قىرىن قارامادى, بىرىمەن-ءبىرى قاتىناستى, ءار ۇلتتىڭ جاقسى جاقتارىنان ۇلگى-ونەگە الدى, سالت-ءداستۇرىن, ءتىلىن ۇيرەندى. وسىنداي ءومىر سالتىنا ۇيرەنگەن ءبىز سونىڭ بارىنەن ءبىر ساتتە ايىرىلىپ قالدىق. جات ەلگە كەلگەندەي بولدىق. مۇنى وتباسىمىز تۇگەلدەي سەزىندى. قىمباتشىلىق, ءومىر ۇستانىمدارى, ادامداردىڭ مەنتاليتەتى, ءبارى-ءبارى جانىمىز­­عا جاقپادى. قازاقتارعا عانا ءتان جىلى ءجۇزدى قارىم-قاتىناس­­تى, قوناقجايلىلىقتى, قايىرىم­­­­دى­لىقتى اڭسادىق. سونىڭ ءبارى قا­زاقستانعا دەگەن ساعىنى­شى­مىزدى سانامىزدا سارعايتتى. ءبىر كۇنى كىشى ۇلىم «ءبىز مۇندا نەگە كەلدىك, ۇيگە قايتقىم كەلەدى» دەگەندە ءوزىمدى قايدا قويارىمدى بىلمەدىم. راس, بۇل چەحياعا قونىس اۋدارعان كوپتەگەن وتباسىلاردىڭ وكىنىشى ەدى. سوڭعى قارجىلارىمىزدى جي­ناپ اۆتوكولىك ساتىپ الدىق تا ەكىن­شى وتانىمىز بولىپ كەتكەن قازاقستانعا قانات بايلاپ ۇشقانداي اسىعا جەتتىك. پولشا, بەلورۋسسيا جانە رەسەي شەكارالارىنداعى بىرنەشە بەكەتتەن ءوتىپ, قازاق دالاسىنا جاقىنداعانداعى كوڭىل-كۇيىمىزدى ايتىپ جەتكىزۋ قيىن. وۋ, جەرلەستەرىمىز كەلىپ قالدى. قوش كەلدىڭىزدەر, ەندى ەشقايدا تابان اۋدارماڭدار, دەگەن دوستىق نيەتتەگى تانىس داۋىستى ەستىگەندە قاتتى تولقىدىق. قوناقجاي قازاق­تاردىڭ قادىر-قاسيەتىن بۇرىنعىدان دا گورى ۇعىنا تۇستىك. تاريحي وتانىنا قونىس اۋدارعان 25 چەح وتباسىنىڭ بىزبەن بىرگە 15-ءى اقتوبەگە قايتا ورالدى. بارلىق تانىستار, ءار ۇلتتىڭ وكىلدەرىنەن تۇراتىن دوستار قولدان كەلگەن كومەگىن بەردى, قولداۋ كورسەتتى. جەرگىلىكتى بيلىك تە تۋعان جەرىنە ورالعان جەرلەستەرىنىڭ قايتادان تۇرمىسىن تۇزەپ, ورنىعىپ كەتۋى­نە بارلىق جاعدايدى جاسا­دى. ولاردىڭ قالىپتى ءومىر سۇرۋىنە كوڭىل ءبولدى. ءوزىم مۇندا كەلگەن بويدا چەح ەتنومادەني بىرلەس­تى­گىنىڭ جۇمىسىن قولعا الدىم. قا­زىر دوستىق ۇيىندەگى 19 ەتنوما­دە­ني بىرلەستىكتەرمەن بىرگە ءوڭىر­دەگى ىنتىماقتاستىق پەن تا­تۋلىقتى, بىرلىك پەن تۇراقتى­لىقتى نىعايتۋعا, ءوز ۇلتىمىزدىڭ مادەنيەتىن, ءتىلىن, سالت-ءداستۇرىن دامىتۋعا ۇلەس قوسىپ كەلەمىز. بىرلەستىك بەلسەندىسى ولگا ساۆي­نا چەح تىلىنەن ساباق بەرە­دى. ءبىر­لەستىكتىڭ وزدەرىنىڭ كوركەم­ونەر­پازدارى دا بار. ولار وزدەرى­نىڭ مادەنيەتىن دامىتا وتىرىپ, وزگە بىرلەستىكتەرمەن بىرگە وبلىس­تا وتكىزىلگەن كوپشىلىك ءما­دەني شارالارعا اتسالىسىپ ءجۇر. وبلىستا ەتنومادەني ءبىر­لەس­تىكتەر جۇمىسىن جۇرگىزۋگە قولداۋ كورسەتىلىپ كەلەدى. دوستىق ۇيىنەن ءبىزدىڭ ارقايسىمىزعا بولمە ءبولىندى. جىل سايىن وبلىس اكىمىنىڭ گرانتى بەرىلەدى. قانداي شارالاردى وتكىزۋگە دە مۇمكىندىك مول. وسىنىڭ بارلىعى كوپۇلتتى وتانىمىزداعى ىنتىماقتىڭ كورىنىسى دەر ەدىم. كوپۇلتتى دەگەننەن شىعادى, تەك ءبىزدىڭ وتباسىمىزدىڭ وزىندە ءۇش ۇلتتىڭ باسى قوسىلىپ وتىر. جۇبايىم يۆان ۆاسيلەۆيچ مول­داۆان, ءوزىم چەح قىزىمىن, كەلى­نىم ولگا ۋكراين قىزى. وتباسى مۇشە­لەرىمىز تۇگەلدەي قازاقشا بىلەدى, تۇسىنەدى. ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى ءبىلۋىمىز ءوزارا جاقىنداستىرا ءتۇ­سەدى. ءبىز بىرلىك پەن كەلىسىم بار ەلدە تۇراتىنىمىزدى ماقتانىش تۇتا­مىز. قازاقستان – مەنىڭ وتا­نىم, مەن ونى ەشقانداي ەلگە الماس­­تىرمايمىن, ءتىپتى, كارى قۇر­لىق ەۋروپاعا دا. ءبىز كوپۇلتتىڭ وكىلدەرى مۇندا تاتۋ-ءتاتتى تۇرا­مىز. ەلىمىزدە جىل وتكەن سايىن ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيى ارتىپ كەلەدى. تاۋەل­سىز مەملەكەتىمىزدى دامۋ­دىڭ داڭ­عىل جولىمەن الىپ كەلە جات­قان ەل­باسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­قا العى­سىمىز شەكسىز. وسىنىڭ بار­لى­عى پرەزيدەنتىمىزدىڭ ساراب­دال سايا­ساتىنىڭ, كورە­گەن­دىگىنىڭ ناتيجەسى ەكەنىن ءاربىر قازاق­ستاندىق جەتە تۇسىنەدى. ۆالەنتينا پەسترۋ, چەح ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ ءتورايىمى.  اقتوبە وبلىسى.