سانداردان سىر تارتقان ساۋكەلە

س. سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋني­ۆەر­سيتەتىنىڭ جەرگە ورنالاستىرۋ فاكۋلتەتى ستۋدەنت­تەرىنىڭ قاتىسۋىمەن ارنايى ازىرلەنگەن «ەڭ ۇلكەن ساۋكەلە» جوباسىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى حالقىمىزدىڭ سالت-ءداستۇر بايلىعىن تانىتاتىن كەرەمەت ايشىقتارعا تولى. ستۋدەنت جاستاردىڭ بۇل ەڭبەگى الەمدىك رەكوردتار كىتابىنا ەنەتىن جىلدىق جيناققا كىرگىزۋگە ابدەن لايىق. ويتكەنى, ول ۇكىسى ۇلبىرەگەن جاي ساۋكەلە ەمەس, كولەمى جاعىنان عالامات ۇلكەن عاجايىپ باس كيىم. تاۋەلسىزدىكتىڭ 23 جىلدىعىنا وراي تىگىلگەن ساۋكەلەنىڭ بيىكتىگى – 2 مەتر 30 سم, ال ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 57 جىلدىق تاريحى جايىندا جان-جاقتى سىر شەرتەتىن ساۋكەلەنىڭ ەنى 5 مەتر 70 سانتيمەترگە دەيىن جەتەدى. ونىڭ ماڭداي تۇسى قازاقستانداعى ىنتىماعى جاراسقان 140 ەتنوس وكىلدەرى اراسىنداعى بەرەكە-ءبىر­لىكتى سيپاتتايتىن 140 مارجان مونشاقتارمەن بەزەندىرىلگەن. ۇلتتىق باس كيىم 19 ۇلتتىق ويۋ-ورنەكپەن اسپەتتەلۋىمەن قىمبات دەسەك, بۇل سان الۋان ۇلت پەن ەتنوستىڭ تۇتاستىعىن ءبىر شاڭىراق استىنا شوعىرلاندىرعان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ (1995 ج.) 19 جىلدىق ەڭبەك جولىن بىلدىرەتىن بەلگى بولىپ سانالادى. بەتمونشاقتاعى اشەكەيلەردىڭ 22 سانىن قۇراۋىندا شەتەلدەگى قانداستارىمىزبەن تى­عىز قا­رىم-قاتىناستا جۇمىس جاساپ جات­قان دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعىنىڭ ەڭبەك جولىنا بايلانىستى شەجىرەلىك سيپات بار. حالىقتىڭ ءتول مەرەكەسى بيىل 26-شى رەت تويلانۋدا, وسىعان وراي ساۋكەلە 26 اشەكەي تاس­پەن ورنەكتەلىپ وتىر. استانا قالاسىنىڭ 16 جىلدىق بەلەسىن بەدەرلەۋدە 16 ءتۇرلى ۇلتتىق ناقىش پەن كوزمونشاقتىڭ پايدالانىلۋى ءوز الدىنا عاجاپ اسەر قالدىرادى. جوبانى دايىنداۋشىلار, جەرگە ورنالاستىرۋ فاكۋلتەتىنىڭ ۇستازدارى مەن ستۋدەنتتەرى مۇنى بار-جوعى 20 كۇننىڭ ىشىندە جاساپ شىعىپتى. س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاتۋ-دىڭ باسقارما توراعاسى, پروفەسسور ا.كۇرىشباەۆ ءوز ءسوزىن­دە «بىلىكتى وقىتۋشى مامان­داردىڭ, عىلىم دوكتورلارى مەن پروفەسسورلاردىڭ كوبىنە ءبىز­دىڭ ۋنيۆەرسيتەتتى تاڭداپ جاتۋى كەزدەيسوقتىق ەمەس. ويتكەنى, وقۋ ورنىنداعى ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازا, عىلىمي كەشەن زاماناۋي ۇلگىدە قارقىندى دامىپ كەلەدى. مەكتەپ ءبىتىرۋشى تۇلەكتەردىڭ بۇگىندە الەۋمەتتىك جاعدايى مەن ءبىلىم بازاسى قالىپتاسقان, كورسەتكىش دەڭگەيى جوعارى قازاتۋ-دا وقىعىسى كەلەتىنى سوندىقتان. رەسپۋبليكاداعى كەز كەلگەن جوعارى وقۋ ورنىمەن تىعىز بايلانىستامىز, ولار ءبىزدى قۇرمەت تۇتادى. جاقىندا عانا مەن ەل پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قابىلداۋىندا بولعانىمدا, ەلبا­سى ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەگى جاق­سى جاڭالىقتاردان حاباردار ەكەندىگىن ايتتى» دەي كەلىپ, مۇن­­دا حالىقارالىق اگرارلىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنە كوشۋ جۇ­مىستارى ۇيىمداستىرىلىپ جات­قاندىعىنا ەرەكشە توقتالدى. – قازىرگى تاڭدا ءبىزدىڭ الدىمىزدا جا­ڭا, ءارى ماڭىزدى مىندەتتەر تۇر. مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, كەلەشەكتە «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى» ۇلگىسىمەن ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ بازاسىندا الەمدىك دەڭگەيدەگى زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى قۇرىلماق. بۇل – وقۋ ورنى ءۇشىن الەمنىڭ جەتەكشى اگرارلىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرى دەڭگەيىمەن تەڭەسۋگە جول اشاتىن ماڭىزدى تاريحي قادام» دەپ اتاپ ءوتتى. ۋنيۆەرسيتەت باسشىسى سونداي-اق, الەمنىڭ ەڭ ءىرى 20-دان استام ەلى جوعارى وقۋ ورىندارىمەن, عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارىمەن حالىقارالىق بايلانىس ورناتىلعان ءبىلىم وشاعىنىڭ 600-دەن اسا وقىتۋشىسى مەن ءۇش تۇعىرلى ءتىلدى مەڭگەرگەن ستۋدەنتتەرى بۇگىندە سول ەلدەردە عىلىمي تاعىلىمدامادان ءوتىپ جاتقانىن تىلگە تيەك ەتتى. قىتاي, موڭعوليا, اۋعانستان جانە تمد ەلدەرىنىڭ ستۋدەنتتەرى ءۇشىن مۇندا ءبىلىم الۋ زور مارتەبە بولىپ سانالادى. ەندەشە, «ستۋدەنتتىك كوكتەم» فەستيۆالدارى اياسىندا بىرنەشە جىل قاتارىنان «ۇزدىك استانالىق جوعارى وقۋ ورنى» دارەجەسىن ساقتاي العان وقۋ ورنىنىڭ 2012 جىلعى «QS» الەمدىك رەيتينگىسىندە ەڭ ۇزدىك 8 جوو-لار قاتارىنان كورىنۋى بەكەر ەمەس. ال بيىلعى كوكتەمنىڭ باستى وقيعاسى رەتىندە ۇلتتىق ساۋكەلەنىڭ كەرەمەتى ەلدى ەلەڭ ەتكىزەر جاڭالىققا اينالدى. «ەگەمەن-اقپارات».