قۇرمەتتى ارداگەرلەر مەن تىل ەڭبەككەرلەرى, وتانداستار!
70 ميلليوننان اسا ادامنىڭ ءومىرىن قيعان ادامزات تاريحىنداعى ەڭ قاسىرەتتى سوعىس اياقتالعالى 77 جىل. كۇن وتكەن سايىن بۇل قاندى مايدانعا قاتىسىپ, سۇراپىل جىلداردىڭ كۋاسى بولعاندار قاتارى سيرەپ بارادى. بۇگىندە ۇلى وتان سوعىسىنىڭ 376 ارداگەرى ارامىزدا ءجۇر. مەن وتكەن جۇمادا پەتروپاۆل قالاسىندا بولدىم. مۇندا ارامىزدا قالعان از عانا ارداگەردىڭ ءبىرى ۆالەنتينا ۆولكوداۆ تۇرادى. جاقىندا 100-گە تولدى. جەڭىس دەگەن ءسوزدى ەڭ كوپ كۇتكەن بۋىننىڭ وكىلى. ۆالەنتينا ارحيپوۆناعا ارنايى سالەم بەرىپ, جەڭىس مەرەكەسىمەن قۇتتىقتاپ شىقتىم.
ۆالەنتينا ارحيپوۆنانىڭ ءوز زامانداستارىنان الابوتەن تاعدىرى جوق. قازاقستاننان مايدانعا اتتانعان ميلليونداعان ساربازبەن بىرگە ول دا قولعا قارۋ الدى, ساپقا تۇردى, جاۋعا ۇمتىلدى. وت پەن وقتىڭ ورتاسىندا ءجۇرىپ, سان سۇراپىلدان امان شىقتى, جەڭىس كۇنىن بەرليندە قارسى الدى. قاتارى سيرەگەن قارۋلاستارىمەن بىرگە ەلگە ورالىپ, ەڭبەككە ارالاستى, تاعدىرلاستارى قاتارلى وتاۋ قۇردى, بالا ءسۇيدى.
الايدا مۇنداي باقىت بارلىق مايدانگەرگە بۇيىرعان جوق. قانشاما بوزداق مايدان دالاسىندا قالدى. قانشاما ءۇي قارا قاعاز الىپ, قارا جامىلدى. ورىندالماعان ارماندار, بۇزىلعان جوسپارلار, تالقاندالعان تاعدىرلار, كوتەرىلمەي قالعان شاڭىراقتار, بالاسىنان ايىرىلعان اتا-انالار, جەتىم قالعان بالالار... سوعىستىڭ انىقتاماسى وتە كوپ.
عاسىر جاساعان ۆالەنتينا ارحيپوۆنا سوعىستىڭ عانا ەمەس, تالاي ۇلى وزگەرىستەردىڭ كۋاسى بولدى. سوعىستان سوڭعى اۋىر كەزەڭدەردە بەل شەشپەي, تىزە بۇكپەي ەڭبەك ەتتى, قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىك العانىن كورىپ, ەگەمەن ەلمەن بىرگە جاڭا ومىرگە ۇمتىلدى. قازىر بەيبىت زاماندا, ادام تانىعىسىز وزگەرگەن الەمدە بالا-شاعاسىنىڭ ورتاسىندا كۇن كەشىپ جاتقان باقىتتى انا وڭاشادا: ء«بىزدىڭ بالالارىمىز ەندى ءبىر عاسىردان كەيىن قانداي الەمدە ءومىر سۇرەر ەكەن؟ قانداي ۇلى جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزەر ەكەن؟» دەپ ويلامايدى دەيسىز بە؟!
كەلەر ۇرپاقتىڭ كورەر جاقسىلىعى مەن تارتار ازابى بۇگىنگى ءبىز قابىلدايتىن شەشىمدەرگە, دارىپتەيتىن قۇندىلىقتارعا بايلانىستى بولماق. سوندىقتان 9 مامىر – ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ادامزاتقا اكەلگەن زاردابىن ەسكە الىپ, بوزداقتارىمىزدىڭ مايداندا توگىلگەن قانى مەن اتا-اجەلەرىمىزدىڭ تىلدا توگىلگەن ماڭداي تەرىنىڭ الدىندا باس يەتىن قادىرلى كۇن!
تاۋەلسىزدىگىمىز باياندى, ەلىمىز تىنىش بولسىن! ەڭ باستى جەڭىس – سول!
ايانا توعانبەك
