ماسەلەن, تاراز قالاسىنان جامبىل اۋدانىنىڭ ورتالىعى اسا اۋىلىنا قاراي ارى-بەرى وتكەن جولاۋشىلار بۇل جاعدايدى جاقسى بىلەدى. قالاداعى كارىز جۇيەلەرىنىڭ توزعاندىعىنان ەكى ورتاداعى بىرقاتار اۋىل تۇرعىندارى زارداپ شەگىپ وتىر. بۇل ماسەلەنى جەرگىلىكتى جۇرتشىلىق تا تالاي رەت كوتەرگەن. ءتىپتى اكىمدەردىڭ ەسەپ بەرۋ جيىندارىندا دا بۇل وڭىردەگى كۇردەلى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى رەتىندە ءجيى ايتىلاتىن. بىراق جاۋاپتىلار ماسەلەنى باسشىلىققا العانىمەن, ايتەۋىر ءتۇرلى سەبەپپەن شەشىمىن تاپپادى. جەرگىلىكتى جۇرتشىلىقتىڭ جانايقايى بولىپ كەلە جاتقان ماسەلەنى جۋىردا وبلىس اكىمى نۇرجان نۇرجىگىتوۆ كوتەرىپ, ءتيىستى سالا باسشىلارىنا تاپسىرما بەردى. ەندى بۇل ماسەلەنىڭ قالاي رەتتەلەتىنىن ۋاقىت كورسەتەدى.
تاراز قالاسىنداعى كارىز جۇيەلەرىنىڭ قۇرىلىسى وتكەن عاسىردىڭ ەلۋىنشى جىلدارى باستالعان. ودان بەرى جەتپىس جىلدان استام ۋاقىت ءوتتى. ماسەلە سول كۇيى قالىپ كەلەدى. ءتىپتى بۇگىندە كوپتەگەن ەلدى مەكەننىڭ تۇرعىندارى پايدالانىپ وتىرعان قۇدىقتارداعى سۋ ساپاسى ەشبىر سانيتارلىق تالاپتارعا سايكەس كەلمەيدى. بۇل دا تۇرعىنداردىڭ دەنساۋلىعىنا قاۋىپ توندىرەتىن جايتتىڭ ءبىرى. سونىمەن قاتار كارىز سۋلارىن تازالاۋ قوندىرعىسى ەلىمىز بويىنشا تاراز قالاسىندا عانا جوق ەكەن. ال ۋاقىت وتكەن سايىن قالادان شىققان قالدىق سۋلار جامبىل اۋدانىنىڭ اۋماعىنا جايىلىپ, تۇرعىنداردىڭ جايلى ءومىر سۇرۋىنە كەدەرگى كەلتىرۋدە.
«قالانىڭ قالدىق سۋلارى جامبىل اۋدانى, قوستوبە اۋىلىنىڭ ماڭىندا ورنالاسقان كولەمى 197,07 گەكتاردى قۇرايتىن سۇزگى القابىنا توگىلەدى. قازىرگى تاڭدا قالادان القاپقا كارىز جۇيەلەرى ارقىلى قابىلدانىپ جاتقان قالدىق سۋ كولەمى تاۋلىگىنە 65-70 مىڭ تەكشە مەتر بولسا, كوكتەمگى جانە كۇزگى جاۋىن-شاشىن كەزىندە اعىپ كەلىپ جاتقان سۋ كولەمى تاۋلىگىنە 100-120 مىڭ تەكشە مەتردى قۇراپ وتىر. اۋماقتاعى جامبىل اۋدانىنا قاراستى بىرلەسۋ-ەڭبەك, قوستوبە, ورنەك, ەرنازار, تاستوبە ەلدى مەكەندەرىندە قۇدىقتان الىنعان سۋ ساپاسى ەشبىر سانيتارلىق تالاپقا سايكەس كەلمەيدى. سونداي-اق سوڭعى جىلدارى سۇزگى القاپتىڭ ماڭىنداعى اۋىل شارۋاشىلىعىنا پايدالانىپ وتىرعان جەرلەردە جەراستى سۋلارىنىڭ دەڭگەيى كوتەرىلىپ, باتپاققا اينالۋدا», دەيدى تاراز قالاسىنىڭ اكىمى ەرجان جىلقىباەۆ.
بۇل رەتتە شاھار باسشىسى وزەكتى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن ءوڭىردى شۇعىل تۇردە تەحنوگەندىك اپاتتاعى توتەنشە جاعداي اۋماعى رەتىندە قابىلداپ, اپاتتىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان ءىس-شارالار جۇرگىزۋ قاجەت ەكەنىن ايتادى.
شىنىندا دا, توزىعى جەتكەن كارىز جۇيەلەرىنىڭ جاعدايى ايماقتاعى كۇردەلى ماسەلەنىڭ ءبىرى. اۋىل تۇرعىندارىنىڭ سانيتارلىق تالاپقا ساي كەلمەيتىن سۋ ءىشۋى, اۋانىڭ لاستانۋى, ءبارى دە ۇلكەن قاتەر ەكەنى انىق. دەگەنمەن اتالعان ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن وڭىردە ءتيىستى سالا باسشىلارى ارەكەت ەتىپ جاتقانىن دا جەتكىزدى. وبلىستىق تابيعي رەسۋرستار جانە تابيعات پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى جارىلقاسىن ايتاقوۆتىڭ ايتۋىنشا, بيىل وبلىس ورتالىعىنا كارىز سۋلارىن تازارتۋ قوندىرعىسىن سالۋ بويىنشا ەلىمىزدىڭ يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بەرىلەتىن نىسانالى ترانسفەرتتەر ەسەبىنەن تاراز قالاسىندا كارىزدىك تازارتۋ قۇرىلىسىن سالۋ جوباسىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى «جول كارتاسى» ازىرلەنىپتى. سونداي-اق ول 2018 جىلى اتالعان ماسەلە بويىنشا تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمە دايىندالعانىن, ەندى سول قۇجاتتى قايتا قاراپ, جوبالىق-سمەتالىق قۇجات ازىرلەۋ مەن مەملەكەتتىك ساراپتاما قورىتىندىسىن الۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى. ەگەر جوبالىق-سمەتالىق قۇجات دايىندالعان جاعدايدا جوبانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگىنە بيۋدجەتتىك ءوتىنىم بەرۋ كوزدەلگەن. ال قۇرىلىس جۇمىستارى 2024-2026 جىلدارعا جوسپارلانعان. سونىمەن قاتار وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى قۇدايبەرگەن قورعانباەۆتىڭ ايتۋىنشا, رەسپۋبليكا كولەمىندە كارىز تازارتۋ يماراتتارىن سالۋدى حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارىنىڭ قارجىسىنا ىسكە اسىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانىپ, 53 قالانىڭ تىزىمىنە تاراز, شۋ, قاراتاۋ, جاڭاتاس قالالارى دا ەنگىزىلگەن ەكەن.
بۇل ماسەلە بيىل عانا كوتەرىلىپ وتىرعان جوق. اۋليەاتا ءوڭىرىن باسقارعان اكىمدەردىڭ ءبارى دە اتالعان جايدان حاباردار بولاتىن. ءتىپتى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن تالاي رەت تالپىنىس تا بولعان. الايدا جۇرتشىلىقتان ءسۇيىنشى سۇراۋدىڭ ءساتى تۇسپەگەن. وسى ماسەلەگە بايلانىستى وتكەن جيىندا دا وبلىس اكىمى نۇرجان نۇرجىگىتوۆ اتالعان ماسەلەنىڭ ماڭىزدى ەكەنىن جانە تۇرعىنداردىڭ تالاي جىلدان بەرى كوتەرىپ كەلە جاتقانىن, الداعى ۋاقىتتا شەشىلمەسە مۇنىڭ كۇردەلى ماسەلەگە اينالاتىنىن ەسكەرتكەن. ءتىپتى ۇزاققا سوزىلاتىن قۇجات ازىرلەۋ جۇمىستارىن كۇتپەي, ماسەلەنى تەز ارادا شەشۋ جولدارىن قاراستىرۋ كەرەكتىگىن دە ايتقان. راسىندا دا, مۇندايدا قۇجات ازىرلەۋ جۇمىستارىنىڭ كوپ ۋاقىت الاتىنى بەلگىلى. قازىرگى كەزدە تاراز قالاسىنىڭ قولدانىستاعى ءسۇزۋ الاڭدارىنىڭ تولۋىنا بايلانىستى قوسىمشا كارتالاردىڭ قۇرىلىسىنا 20 گەكتار جەر تەلىمى الىنىپتى. ەندى جۇمىستى جەدەلدەتۋ ءۇشىن ءتيىستى زەردەلەۋ جۇرگىزىلسە, بۇل دا كوپتەن بەرى كەلە جاتقان كۇردەلى ماسەلەنى شەشۋگە دەگەن وڭ قادامنىڭ ءبىرى بولاتىن ەدى.
جامبىل وبلىسى
