كوللاجدى جاساعان زاۋرەش سماعۇل, «ەQ»
قىس مايتوڭعىسىز بولعانىمەن, كوكتەم سۋىق. قازىر وبلىس ورتالىعىنداعى كوپقاباتتى پاتەرلەردىڭ تۇرعىندارى جاۋراپ وتىر. اسىرەسە, شەتكى شاعىن اۋدانداردا. ءبىلىم وشاقتارى مەن مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەر, اۋرۋحانالار, مادەنيەت سالاسىنىڭ عيماراتتارى دا سالقىندادى.
– اسىرەسە, بالالار مەن توسەك تارتىپ جاتقان ناۋقاستارعا قيىن بولىپ تۇر. قوزعالماعاننان كەيىن جىلىنا دا المايدى عوي. قاقاعان قىستا ءدال مۇنداي سۋىماپ ەدى. جىلۋ اقىسىن ۋاقىتىندا تولەيمىز, بىراق تيىسىنشە ساپالى قىزمەتىن كورە الماي وتىرمىز. ماسەلەنىڭ ءمانىسى نەدە ەكەن؟ – دەيدى قالا تۇرعىنى قونىس ەسەنباەۆ.
كوكشەتاۋ – رەسپۋبليكاداعى جىلۋ ءتاريفى ەڭ ارزان قالالاردىڭ ءبىرى. جەرگىلىكتى جەردەگى ورتاشا تابىس مولشەرىنە سايكەس دەۋگە دە بولار. ءتاريفتى كوتەرۋ – تىعىرىقتان شىعار جول ەمەس. تۇپتەپ كەلگەندە, تولعاندىرىپ وتىرعان جايدىڭ توركىنى باسقادا. ماسەلەن, وبلىس ورتالىعىنداعى №1 جىلىتۋ قازاندىعى سوناۋ 1977 جىلى سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلگەن. 45 جىل بويى ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەگەندىكتەن, ابدەن توزىپ, ەسكىرگەن. مامانداردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بۇدان ءارى بۇل قازاندىقتاردى پايدالانۋ مۇمكىن ەمەس. قازاندىقتا بولعان كەزىمىزدە كوز اشتىرمايتىن كوك ءتۇتىندى, توزعان پەشتەردەن ۇشىپ جاتقان ۇشقىندى كوزىمىزبەن كوردىك.
– قازاندىق اگرەگاتتارىن كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزۋىمىز قاجەت. قوسالقى جابدىقتاردىڭ باعاسى ۋداي. ونىڭ ۇستىنە مۇنداعى ەلەكتر جەلىلەرى دە توزىپ تۇر. الداعى جىلۋ ماۋسىمىنا دايىندىق ءۇشىن 2 ملرد تەڭگەدەن استام قاراجات قاجەت. قازىر الەمدەگى گەوساياسي جاعدايعا بايلانىستى تەمىر قىمباتتادى. بىرنەشە جىلدان بەرى تولەماقى ۋاقىتىندا تولەنبەي, قوردالانىپ قالعان قارىز دا بار. سۋ مەن ەلەكتر قۋاتىنا قارىزىمىزدان بولەك, قالا تۇرعىندارىنىڭ دا بەرەشەگى دە كوپ, – دەيدى «كوكشەتاۋ جىلۋ» مەكەمەسىنىڭ باس ديرەكتورى رۋسلان ماقىشەۆ.
مىنە, قالا تۇرعىندارىنىڭ كوڭىلىن كۇپتى ەتىپ وتىرعان جاي – وسى. كەلەر قىسقا قاپىسىز قامدانا الامىز با؟ قازىردىڭ وزىندە 3,5 ملرد تەڭگە قارىز قوردالانىپ قالعان. قارىزعا باتقان سوڭ كاسىپورىن جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزە الماي وتىر. جەرگىلىكتى بيلىك قازاندىقتى جاڭعىرتۋعا قاراجات بولۋگە دايىن بولعانىمەن, قاجەتتى سومانىڭ كولەمى ءالى بەلگىسىز. ويتكەنى جاڭعىرتۋ جۇمىستارى قانشالىقتى دەڭگەيدە جۇرگىزىلەدى. الدىمەن سونى ەسەپتەۋ قاجەت.
– ءبىز جىل سايىن ءوز مۇمكىندىگىمىزشە جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنا دايىندىق جۇرگىزەمىز. بيۋدجەتتىڭ شاماسىنا وراي كونكۋرستىق راسىمدەر دايىندالۋدا. ماۋسىم ايىندا جوندەۋ جۇمىستارىن باستايمىز. توزىعى جەتكەن قازاندىقتى قايتا جاڭعىرتقاننان دا جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىن سالعان الدەقايدا ۇتىمدى. ماۋسىم ايىندا جوندەۋ جۇمىستارى باستالادى, – دەيدى وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى دانيار قۋانىشباەۆ.
ەندى ءبىراۋىز ءسوز جىلۋ ەلەكتر ورتالىعى جايلى. كوكشەتاۋ – ەلىمىزدەگى جىلۋ ەلەكتر ورتالىعى جوق جالعىز قالا. ورتالىق سالۋ تۋرالى ماسەلە بيىك مىنبەرلەردەن سان مارتە كوتەرىلگەن. سوڭعى ون جىلدا بىرنەشە ينۆەستور كەلىپ, ۋادە دە بەرىلگەن. بىراق ءالى جۇزەگە اسپاي كەلەدى. سان مارتە ساراپتاما دا جاسالدى.
– قازاندىقتىڭ جايى شىنىمەن الاڭداتارلىق. جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىن سالۋعا قاجەتتى قۇجاتتاردى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى دايىنداۋدا. ءساۋىر ايىنىڭ ورتاسىنا دەيىن اياقتالىپ قالۋى مۇمكىن. ودان ءارى كونكۋرس ۇيىمداستىرىلادى, – دەيدى پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى نۇرلان بەكەنوۆ.
كوكتەمنىڭ قارا سۋىعىنا جاۋراعان قالا تۇرعىندارى تاعى ءبىر ۋادەنىڭ جىلۋىمەن سەرپىلىپ قالعانداي. ايتپەسە, قارىزعا باتىپ, قاۋساعان قازاندىق سۇپ-سۋىق ءۇي ىشىندە ۇرەي تۋدىرىپ وتىر.
كوكشەتاۋ
