پىكىر • 10 ناۋرىز, 2022

باسەكەلەستىك – ىلگەرىلەۋ كەپىلى

581 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستاننىڭ بولاشاعى كوپ فاكتورعا بايلانىستى. سولاردىڭ ىشىندەگى ەڭ نەگىزگى فاكتور Amanat پارتياسىنىڭ ارەكەتشىلدىگى بولۋعا ءتيىس. مەنىڭشە, Amanat پارتياسى الداعى ۋاقىتتا ءوزىنىڭ ميسسياسىن, ماقساتىن ۇزاقمەرزىمدى جانە قىسقامەرزىمدى جوسپارىن ەلدەگى بولىپ جاتقان جاعدايلارمەن ۇيلەستىرىپ, قايتا قاراۋى كەرەك.

باسەكەلەستىك – ىلگەرىلەۋ كەپىلى

ەگەر ءبىز جاڭا قازاقستاندى, ادال ەڭبەككە, كاسىبي بىلىكتىلىككە, تۇراقتىلىققا جانە الەۋمەتتىك ادىلدىككە نەگىزدەلگەن قوعام قۇرامىز دەسەك, وندا بۇل جەردە شەشۋشى, ىقپالدى كۇشتىڭ ءرولىن ءسوز جوق, ەلىمىزدەگى جەتەكشى ساياسي ۇيىم – Amanat پارتياسى اتقارادى.

بۇگىندە ءبىزدىڭ ەلىمىزدە تاريحي سەبەپتەرگە بايلانىستى, بيلىكتەگى باسىمدىققا يە جالعىز پارتيا Amanat بولىپ وتىر. ارينە, قازاقستان كوپپارتيالى ساياسي جۇيەنى قولدايدى. زاڭ بويىنشا باسقا پارتيالاردىڭ بولۋىنا شەك قويىلماعان.

ەلدەگى وزگە ساياسي پارتيالار قوعامداعى الەۋمەتتىك توپتاردىڭ مۇددەسىن قورعايدى. ولاردىڭ الەۋەتى دە, قاۋقار-كۇشى دە بيلىك پارتياسىمەن سالىستىرۋعا كەلمەيدى. سوندىقتان بار ءۇمىت – اماناتتىقتاردىڭ قولىندا. ولار پارتيالار اراسىندا شىنايى باسەكەلەستىككە نەگىزدەلگەن ساياسي رەفورمالاردى قولداۋعا ءتيىس. سەبەبى قوعام ءومىرىنىڭ قاي سالاسىن الماڭىز, ءبىلىم, عىلىم, مەيلى بيزنەس بولسىن, ءدال سولاي ساياسي ومىردە دە شىنايى, ناعىز باسەكەلەستىك بار جەردە راتسيوناليزم, العا جىلجۋ, ىلگەرىلەۋ بولاتىنى ءسوزسىز. ەكىنشىدەن, الەۋمەتتىك ساياسي جۇيەلەردى ۇيىمداستىرعاندا ارينە, حالىقارالىق تاجىريبەلەرگە سۇيەنۋ قاجەت-اق.

سونىمەن بىرگە قانداي مادەنيەتتىڭ وكىلى ەكەنىمىزدى نەگىزگە الا وتىرىپ, ۇلى دالا دەموكراتياسى ۇلگىلەرىنىڭ قانداي بولعانىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. Amanat پارتياسى بيلىكتى ادىلەتتى جۇرگىزۋدە قازاق دالاسىندا قالىپتاسقان قۇندىلىقتار جۇيەسىن, ۇلى دالا دەموكراتياسىنىڭ پرينتسيپتەرىنە سۇيەنگەنى ءجون.

«قازاقتىڭ ءار بالاسىنىڭ حاندا حاقى بار» دەيدى. داتىن ايتىپ كەلگەن كەز كەلگەن قازاققا حان ورداسىنا كىرىپ داتىن ايتۋعا رۇقسات بەرگەن. وسىنداي كوپتەگەن حالىقتىڭ پىكىرىن تىڭداۋدىڭ جولدارى بار. مەنىڭشە, Amanat پارتياسى شىن مانىندەگى حالىق پارتياسى بولۋى ءۇشىن وسى ۇلتتىق بيلىك جۇرگىزۋ پرينتسيپتەرىن قاراۋى كەرەك. مۇنىڭ ىشىندە, اسىرەسە, بيلەر ينستيتۋتىنىڭ ەل ىشىندەگى, سىرتىنداعى داۋلاردى شەشۋدە ۇستاناتىن نەگىزگى قاعيدالارى ماڭىزدى ءرول اتقارۋعا ءتيىس دەپ ويلايمىن.

قازىرگى كەزدە زاماناۋي ۇدەرىستەرگە بايلانىستى ۇلتتىق مەملەكەتتىك بىرەگەيلىكتىڭ قالىپتاسۋى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. وسى ۇدەرىس جاھاندانۋمەن بىرگە, ۇنەمى سوعان قارسى كۇش رەتىندە ۇلتتانۋ ۇدەرىسىمەن قاتار كەلىپ, قاباتتاسا بەرەدى. ءبىزدىڭ تۇتاس ءبىر مەملەكەت رەتىندە ويلاۋ جۇيەمىز دە, سانامىز دا ورتاق بولىپ قالىپتاسىپ كەلەدى. بۇل – ءسوزسىز, قۋانتاتىن جاعداي. ەندى وسى ءۇردىس كاتاليزاتسيالانۋ ءۇشىن الەمدىك تاجىريبەدە ۇلتتاردىڭ قالالانۋ (ۋربانيزاتسيا) ۇدەرىسى جۇرەدى. ۇلتتار مەن ۇلىستاردىڭ كوپشىلىگى قالاعا كوشەدى. سوندا عانا ولاردىڭ ورتاق ساناسى قالىپتاسادى. سوندىقتان وسى قالالانۋ ۇدەرىسىن دۇرىس جولعا قويۋ كەرەك. تەك قانا مەگاپوليستەرگە عانا ءمان بەرمەي, جالپى قالالىق ەلدى مەكەندەردىڭ ينفراقۇرىلىمىن جاساۋ كەرەك.

ۇلتتانۋ ۇدەرىسىندە تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلى ءوزىنىڭ جەمىسىن بەردى. قازاقستان بەيبىت كەڭىستىكتە ءومىر ءسۇردى. وسى جىلداردا قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىمىزدىڭ شوقتىعى – تۇراقتىلىعىمىز. سونىڭ ارقاسىندا حالقىمىزدىڭ سانى ءوستى. سان بار جەردە مىندەتتى تۇردە ساپا بولادى. قازاقستان حالقىنىڭ ۇلتجاندىلىعى نىعايدى. ءوزىن قازاقستان مەملەكەتىمەن بىرەگەيلەندىرۋ پسيحولوگيالىق پروتسەسى نىق ورنىقتى. بىراق قازاقتانۋ ۇدەرىسىنىڭ توقتامايتىنىنا ءمان بەرۋ كەرەك. قازاق ۇلتىنىڭ قۇندىلىقتارى مەن مادەني ۇعىم-تۇسىنىكتەرى مەملەكەتتىك ەتنوسيمۆوليزمنىڭ وزەگى ەكەنىنە ەرەكشە ءمان بەرۋىمىز كەرەك. الەمدىك تاجىريبەگە قارايتىن بولساق, بارلىق ۋنيتارلىق ەلدەردە مەملەكەتتىك ءتىل قوعامدىق ءومىردىڭ بارلىق سالاسىندا ءوز دەڭگەيىندە ساپالى كوممۋنيكاتسياعا قىزمەت ەتەدى.

اتالعان پارتيانىڭ ەلەكتوراتى دا كوپ. ءوز قۇرامىندا قوعامنىڭ بارلىق قاباتتارىنىڭ وكىلدەرى بولۋى سەبەپتى, مىسالى, ساياسي باسقارۋشى, زياتكەر عىلىمي ەليتا, ساراپشى الەۋمەتتىك توپتار مەن ءىرى جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرى, ۇساق كاسىپكەرلىكپەن اينالىساتىن جانە قاراپايىم ازاماتتار سانى باسقا پارتيالارعا قاراعاندا الدەقايدا كوپ بولۋىمەن قۋاتتى. وسىنى ەسكەرە وتىرىپ, پارتيا جەتەكشى ساياسي ۇيىم رەتىندە ەلەكتورات تۇسىنەتىن تىلدە كوممۋنيكاتسيا جۇرگىزۋى كەرەك. سول كەزدە بيلىك پەن پارتيانىڭ اراسى الشاقتامايدى.

قازىرگى كەزدە قازاقستان قوعامىنىڭ كوپ بولىگىن قازاقتىلدى ازاماتتار قۇراپ وتىر. وسىعان بۇرىنعىدان دا ايرىقشا نازار اۋدارۋىمىز كەرەك. Amanat ناعىز حالىقتىڭ پارتياسى بولۋى قاجەت دەپ سانايمىن. پارتيا قۇرامىندا بىلىكتى كادر­لار مەن مىقتى تۇلعالار بار. سوندىقتان بۇل پارتياداعى ساياسي بيلىك وكىلدەرى مەن سول ساياسي ەليتانىڭ ەلەكتوراتى بيلىك پەن حالىقتىڭ اراسىندا «التىن كوپىر» بولادى دەگەن سەنىمدەمىن.

 

انار فازىلجان,

احمەت بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى
ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى

سوڭعى جاڭالىقتار