كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندەگى كەزەكتى بريفينگ 18 ساۋىردە وتەتىن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ XXI سەسسياسىنا وراي, قحا-نىڭ قىزمەتىنە, الداعى سەسسيادا قارالاتىن ماسەلەلەرگە ارنالدى.
بريفينگكە قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى مەملەكەتتىك قىزمەت اكادەمياسى ەتنوسارالىق جانە كونفەسسياارالىق قاتىناستاردى زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى عىلىمي-ساراپتامالىق كەڭەسىنىڭ ءتورايىمى ايگۇل سادۋاقاسوۆا, قحا عىلىمي-ساراپتامالىق كەڭەسىنىڭ حاتشىسى, قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىنىڭ ۇلتتىق مەملەكەتتىك ساياسات مەكتەبى «مەملەكەتتىڭ ساياسي ستراتەگياسى» كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ناتاليا كالاشنيكوۆا, ءدىن ىستەر اگەنتتىگى مادەنيەتتەر مەن دىندەردىڭ حالىقارالىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ايدار ءابۋوۆ قاتىستى.
بريفينگ بارىسىندا ءسوز العان ا.سادۋاقاسوۆا اسسامبلەيانىڭ XXI سەسسياسىنىڭ كۇن تارتىبىمەن تانىستىردى. «بيىلعى سەسسيا «قازاقستان-2050: رۋحانيلىق, الەم مادەنيەتى جانە كەلىسىم» تاقىرىبىندا وتەدى. قازىرگى زامانعى جاعدايدىڭ كۇردەلەنگەنى سونشالىق, الەمدىك قوعامداستىقتىڭ بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم ورناتۋعا دەگەن بارلىق تالپىنىستارىنا قاراماستان, قاقتىعىستى جاعدايلار مەن قاراما-قايشىلىقتار بۇرىنعىدان دا كوبەيىپ وتىر. ارينە, وسىنداي كەزدەرى ەتنوستىق جانە ءدىني ماسەلەلەرگە ساياسي مازمۇن بەرىلىپ شىعا كەلەتىنى بەلگىلى. دەمەك, الەمنىڭ ۇلكەندىگىنە قاراماستان, ادامدار لوكالدى دەڭگەيدە جەكە قاۋىپسىزدىككە, ال مەملەكەتتەر ءوز قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋعا ابدەن مۇقتاج», دەدى. ا.سادۋاقاسوۆا.
وسىلاي دەي كەلە, ول قوعام تۇراقتىلىعىن ساقتاۋ مەن ەل ءبىرلىگىن نىعايتۋ ماقساتىن باسشىلىققا العان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ, سونداي-اق, ونىڭ عىلىمي-ساراپتامالىق كەڭەسىنىڭ قىزمەتىنە توقتالىپ ءوتتى. «بيىل عىلىمي-ساراپتامالىق كەڭەستىڭ قۇرىلعانىنا – 5 جىل. ەگەر, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى – ەلىمىزدەگى تۇراقتىلىقتى, بىرلىكتى ساقتاۋ, كوپەتنوستى, كوپكونفەسسيالى مەملەكەتتىڭ ىشىندە ءبىر ورتا قالىپتاستىرۋ, مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ بىرىزدىلىگىن جۇرگىزۋ دەسەك, عىلىمي-ساراپتامالىق كەڭەسىنىڭ دە سوعان سايكەس ءوز مىندەتى بار. 2009 جىلى مەملەكەت باسشىسى ءبىزدىڭ الدىمىزدا تۇرعان جانە سىرتتان كەلەتىن ءتۇرلى قاۋىپ-قاتەرلەردىڭ وزەكتىلىگىن ەسكەرە وتىرىپ, قازاقستان بويىنشا بەلگىلى ازاماتتار, عالىمدار باس قوسىپ, بىرىگىپ عىلىمي-ساراپتامالىق كەڭەسى اياسىندا ءبىر ماقسات جولىندا جۇمىس ىستەسە دەگەن نيەتپەن تاپسىرما بەرگەن ەدى. مىنە, وسى تاپسىرما نەگىزىندە كەڭەس قۇرىلدى. قازىرگى تاڭدا بۇل كەڭەستىڭ ىشىندە بەلگىلى عالىمدار مەن ساراپشىلار قىزمەت ەتىپ كەلەدى. كەڭەستىڭ نەگىزگى ماقساتى – ەتنوسارالىق جانە كونفەسسياارالىق قاتىناستارداعى وزگەرىستەردى عىلىمي ساراپتامادان وتكىزۋ, الدىن الا بولجامدار جاساۋ. سەبەبى, ەتنوسارالىق سالا – بىرنەشە عىلىمنىڭ باسىن قوساتىن سالا. بۇگىندە قازاقستاندى مەكەن ەتەتىن 100-دەن استام ەتنوس وكىلى ءبىر قازاقستاندىق ورتانى قالىپتاستىرىپ وتىر. دەمەك, ءبىز ەلدىڭ بىرلىگىن ساقتاپ وتىرعان ەلمىز, قوعامبىز. بۇل رەتتە, عىلىمي-ساراپتامالىق كەڭەستە 10-نان استام عىلىمي جوبانىڭ تەتىگى ىسكە قوسىلدى. قازاقستان بويىنشا ءاربىر وڭىردە عىلىمي-ساراپتامالىق توپتار قۇرىلعان. قحا-نىڭ ەلىمىزدىڭ ءاربىر ايماعىندا جۇمىس ىستەيتىن بولىمشەلەرى بار. بۇل رەتتە, ءوڭىرلىك جەرلەردەگى ەتنوساياساتتى جۇرگىزۋگە عىلىمي تۇرعىدان قولداۋ كورسەتۋ جۇمىستارىن عىلىمي-ساراپتامالىق توپتار اتقارىپ كەلەدى. ولاردىڭ سانى از ەمەس. قازىرگى تاڭدا ءبىز قازاقستان بويىنشا 180-نەن استام عالىمنىڭ باسىن قوسىپ, ولاردى وسى ءبىر سالاعا جۇمىلدىرىپ وتىرمىز», دەدى ا. سادۋاقاسوۆا.
ال ن.كالاشنيكوۆا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ عىلىمي-ساراپتامالىق كەڭەسى «الاش فيلوسوفياسى» تۋرالى جوبانى قولعا الىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. «ءبىز قازىر, عىلىمي قوعامداستىق بولىپ, ونىڭ ىشىندە قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىنىڭ, بەيبىتشىلىك پەن دوستىق اكادەمياسىنىڭ قولداۋىمەن, سونداي-اق, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى جوبالارىنىڭ اياسىندا «الاش فيلوسوفياسى: تولەرانتتىلىق, مەملەكەتتىك گۋمانيزم جانە كەلىسىم ماسەلەلەرى» جوباسىن قولعا الدىق. بۇل بىرەگەي جوبانىڭ فيلوسوفيالىق جانە تاريحي تامىرى تەرەڭ», دەدى ن.كالاشنيكوۆا ءوز سوزىندە.
ا.ءابۋوۆ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ەل حالقىنىڭ مۇددەلەرىن توعىستىراتىن جانە بىرىكتىرەتىن ينستيتۋت رەتىندە قۇرىلدى دەگەن ويىن جەتكىزدى. بۇل رەتتە ول: «بۇگىندە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى وتە جوعارى دەڭگەيدەگى ۇيىم دەپ باعالانادى. قوعامدا اسسامبلەيانىڭ قالىپتاسقان ينستيتۋت رەتىندە قۇقىقتىق نورمالارى بار جانە قويىلعان ماسەلەلەردى جۇيەلى تۇردە شەشىپ كەلەدى», دەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ءوزىنىڭ ەڭ باستى فۋنكتسياسى – بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ, سونىمەن قاتار, ەتنوستىق جانجالدارعا جول بەرمەۋ مىندەتىن ويداعىداي ورىنداپ وتىر.
ءلايلا ەدىلقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
_____________________________
سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان وماروۆ.
بريفينگكە قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى مەملەكەتتىك قىزمەت اكادەمياسى ەتنوسارالىق جانە كونفەسسياارالىق قاتىناستاردى زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى عىلىمي-ساراپتامالىق كەڭەسىنىڭ ءتورايىمى ايگۇل سادۋاقاسوۆا, قحا عىلىمي-ساراپتامالىق كەڭەسىنىڭ حاتشىسى, قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىنىڭ ۇلتتىق مەملەكەتتىك ساياسات مەكتەبى «مەملەكەتتىڭ ساياسي ستراتەگياسى» كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ناتاليا كالاشنيكوۆا, ءدىن ىستەر اگەنتتىگى مادەنيەتتەر مەن دىندەردىڭ حالىقارالىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ايدار ءابۋوۆ قاتىستى.
بريفينگ بارىسىندا ءسوز العان ا.سادۋاقاسوۆا اسسامبلەيانىڭ XXI سەسسياسىنىڭ كۇن تارتىبىمەن تانىستىردى. «بيىلعى سەسسيا «قازاقستان-2050: رۋحانيلىق, الەم مادەنيەتى جانە كەلىسىم» تاقىرىبىندا وتەدى. قازىرگى زامانعى جاعدايدىڭ كۇردەلەنگەنى سونشالىق, الەمدىك قوعامداستىقتىڭ بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم ورناتۋعا دەگەن بارلىق تالپىنىستارىنا قاراماستان, قاقتىعىستى جاعدايلار مەن قاراما-قايشىلىقتار بۇرىنعىدان دا كوبەيىپ وتىر. ارينە, وسىنداي كەزدەرى ەتنوستىق جانە ءدىني ماسەلەلەرگە ساياسي مازمۇن بەرىلىپ شىعا كەلەتىنى بەلگىلى. دەمەك, الەمنىڭ ۇلكەندىگىنە قاراماستان, ادامدار لوكالدى دەڭگەيدە جەكە قاۋىپسىزدىككە, ال مەملەكەتتەر ءوز قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋعا ابدەن مۇقتاج», دەدى. ا.سادۋاقاسوۆا.
وسىلاي دەي كەلە, ول قوعام تۇراقتىلىعىن ساقتاۋ مەن ەل ءبىرلىگىن نىعايتۋ ماقساتىن باسشىلىققا العان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ, سونداي-اق, ونىڭ عىلىمي-ساراپتامالىق كەڭەسىنىڭ قىزمەتىنە توقتالىپ ءوتتى. «بيىل عىلىمي-ساراپتامالىق كەڭەستىڭ قۇرىلعانىنا – 5 جىل. ەگەر, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى – ەلىمىزدەگى تۇراقتىلىقتى, بىرلىكتى ساقتاۋ, كوپەتنوستى, كوپكونفەسسيالى مەملەكەتتىڭ ىشىندە ءبىر ورتا قالىپتاستىرۋ, مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ بىرىزدىلىگىن جۇرگىزۋ دەسەك, عىلىمي-ساراپتامالىق كەڭەسىنىڭ دە سوعان سايكەس ءوز مىندەتى بار. 2009 جىلى مەملەكەت باسشىسى ءبىزدىڭ الدىمىزدا تۇرعان جانە سىرتتان كەلەتىن ءتۇرلى قاۋىپ-قاتەرلەردىڭ وزەكتىلىگىن ەسكەرە وتىرىپ, قازاقستان بويىنشا بەلگىلى ازاماتتار, عالىمدار باس قوسىپ, بىرىگىپ عىلىمي-ساراپتامالىق كەڭەسى اياسىندا ءبىر ماقسات جولىندا جۇمىس ىستەسە دەگەن نيەتپەن تاپسىرما بەرگەن ەدى. مىنە, وسى تاپسىرما نەگىزىندە كەڭەس قۇرىلدى. قازىرگى تاڭدا بۇل كەڭەستىڭ ىشىندە بەلگىلى عالىمدار مەن ساراپشىلار قىزمەت ەتىپ كەلەدى. كەڭەستىڭ نەگىزگى ماقساتى – ەتنوسارالىق جانە كونفەسسياارالىق قاتىناستارداعى وزگەرىستەردى عىلىمي ساراپتامادان وتكىزۋ, الدىن الا بولجامدار جاساۋ. سەبەبى, ەتنوسارالىق سالا – بىرنەشە عىلىمنىڭ باسىن قوساتىن سالا. بۇگىندە قازاقستاندى مەكەن ەتەتىن 100-دەن استام ەتنوس وكىلى ءبىر قازاقستاندىق ورتانى قالىپتاستىرىپ وتىر. دەمەك, ءبىز ەلدىڭ بىرلىگىن ساقتاپ وتىرعان ەلمىز, قوعامبىز. بۇل رەتتە, عىلىمي-ساراپتامالىق كەڭەستە 10-نان استام عىلىمي جوبانىڭ تەتىگى ىسكە قوسىلدى. قازاقستان بويىنشا ءاربىر وڭىردە عىلىمي-ساراپتامالىق توپتار قۇرىلعان. قحا-نىڭ ەلىمىزدىڭ ءاربىر ايماعىندا جۇمىس ىستەيتىن بولىمشەلەرى بار. بۇل رەتتە, ءوڭىرلىك جەرلەردەگى ەتنوساياساتتى جۇرگىزۋگە عىلىمي تۇرعىدان قولداۋ كورسەتۋ جۇمىستارىن عىلىمي-ساراپتامالىق توپتار اتقارىپ كەلەدى. ولاردىڭ سانى از ەمەس. قازىرگى تاڭدا ءبىز قازاقستان بويىنشا 180-نەن استام عالىمنىڭ باسىن قوسىپ, ولاردى وسى ءبىر سالاعا جۇمىلدىرىپ وتىرمىز», دەدى ا. سادۋاقاسوۆا.
ال ن.كالاشنيكوۆا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ عىلىمي-ساراپتامالىق كەڭەسى «الاش فيلوسوفياسى» تۋرالى جوبانى قولعا الىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. «ءبىز قازىر, عىلىمي قوعامداستىق بولىپ, ونىڭ ىشىندە قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىنىڭ, بەيبىتشىلىك پەن دوستىق اكادەمياسىنىڭ قولداۋىمەن, سونداي-اق, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى جوبالارىنىڭ اياسىندا «الاش فيلوسوفياسى: تولەرانتتىلىق, مەملەكەتتىك گۋمانيزم جانە كەلىسىم ماسەلەلەرى» جوباسىن قولعا الدىق. بۇل بىرەگەي جوبانىڭ فيلوسوفيالىق جانە تاريحي تامىرى تەرەڭ», دەدى ن.كالاشنيكوۆا ءوز سوزىندە.
ا.ءابۋوۆ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ەل حالقىنىڭ مۇددەلەرىن توعىستىراتىن جانە بىرىكتىرەتىن ينستيتۋت رەتىندە قۇرىلدى دەگەن ويىن جەتكىزدى. بۇل رەتتە ول: «بۇگىندە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى وتە جوعارى دەڭگەيدەگى ۇيىم دەپ باعالانادى. قوعامدا اسسامبلەيانىڭ قالىپتاسقان ينستيتۋت رەتىندە قۇقىقتىق نورمالارى بار جانە قويىلعان ماسەلەلەردى جۇيەلى تۇردە شەشىپ كەلەدى», دەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ءوزىنىڭ ەڭ باستى فۋنكتسياسى – بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ, سونىمەن قاتار, ەتنوستىق جانجالدارعا جول بەرمەۋ مىندەتىن ويداعىداي ورىنداپ وتىر.
ءلايلا ەدىلقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
_____________________________
سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان وماروۆ.
