كاسىپكەر كۇتكەن قۇجات

كەشە پرەمەر-مينيستر سەرىك احمەتوۆتىڭ توراعالىعىمەن ۇكىمەت وتىرىسى ءوتتى. وندا ۇكىمەت مۇشەلەرى «رۇقساتتار جانە حابارلامالار تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبiر زاڭنامالىق اكتiلەرiنە رۇقسات بەرۋ جۇيەسi ماسەلەلەرi بويىنشا وزگەرiستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگiزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن ءبىر اۋىزدان ماقۇلدادى. وتىرىستى اشقان س.احمەتوۆ دايىندالعان زاڭ جوباسى تۋرالى بايانداۋ ءۇشىن  وڭىرلىك دامۋ ءمينيسترى بولات جامىشەۆكە ءسوز بەردى. مينيستر زاڭنىڭ ماڭىزى – مەملەكەت باسشىسىنىڭ رۇقسات بەرۋ زاڭناماسىنا جاڭا ۇدەرىستەر ەنگىزۋ بويىنشا بەرگەن تاپ­سىرمالارىمەن ءمان ماتىندىك ۇيلە­­سىمدىلىگىندە ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قۇجاتتىڭ ماڭىزدى بولىگىنە نازار اۋدارىپ, قولدانىستاعى رۇقسات بەرۋ جۇيەسىنىڭ نەگىزگى پروبلەمالارىنا توقتالدى. ءسويتىپ, ونى شەشۋدىڭ جولدارى تۋرالى اڭگىمەلەدى. «بۇل زاڭ جوباسى ءۇش بولiمنەن تۇرادى. وعان «ليتسەنزيالاۋ تۋرالى» زاڭ تولىعىمەن ەندi. زاڭ جوباسىنىڭ بۇل بولiمiندە وسى سالاداعى بۇگiنگi پروبلەمالار ەسكەرiلە وتىرىپ پىسىقتالادى. سونداي-اق, زاڭ جوباسىندا «اكiمشiلiك راسiمدەر تۋرالى» زاڭنان حابارلامالار تۋرالى ەرەجەلەر تولىعىمەن ەندi. زاڭ جوباسىنىڭ ءۇشiنشi ءبولiمi تولىعىمەن قايتا جازىلىپ, ليتسەنزيا بولىپ تابىلمايتىن رۇقسات راسiمدەرiنiڭ ماسەلەلەرiن رەگلامەنتتەيدi», دەدi مينيستر. زاڭ جوباسىنىڭ قوسىمشاسىنا 742 قۇجات ەنگەن. ونىڭ – 709-ى­ رۇقسات, 33-ءى حابارلاما. وندا قا­زاق­ستاننىڭ رۇق­ساتتار سانىنىڭ ۇنەمi ارتۋى, جاڭا رۇقساتتاردىڭ نەگiزسiز ەنگiزiلۋi, رۇقسات بەرۋ جۇيەسiندە تاۋەكەلدەردi باعالاۋ­­­دىڭ قولدانىلماۋى, رۇقساتتار­­دىڭ تارتiپكە كەلتiرiلمەۋi, رۇقسات ۇعى­مىنىڭ جوقتىعى سىندى بiر­قاتار جۇيەلiك ماسەلەلەرى شەشى­مىن تاپ­­قان. «زاڭ جوباسى ولار­دى شەشۋدiڭ جول­دارىن دا كوز­دەيدi. زاڭداعى رۇقساتتاردىڭ تولىق تiزبەسiن جاساپ, جاڭا رۇقسات­تاردى ەنگiزۋدە رەتتەۋiش اسەردى قولدانادى. مۇنىمەن بىرگە, رۇقساتتاردى قاۋiپتiلiك دارە­جەسi بويىنشا ساناتتاپ, ۇلگi­لiك تاسiلدەمەلەردi بەلگiلەيدى. ءسوي­تىپ, رۇقساتتاردى جiكتەيدى. وسى زاڭداعى ليتسەنزيالار مەن وزگە رۇق­ساتتاردى قوسا قاراعاندا, امبەباپ رۇقسات ۇعىمىن ەنگىزۋ بولىپ تابىلادى», دەدى ب.جامىشەۆ. ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, رۇق­ساتتار مەن ەسكەرتۋلەر سالاداعى مەملەكەتتىك رەتتەۋدىڭ نەگىزگى قاعيدات­­تارى – تۇتىنۋشىلاردىڭ, بيزنەس پەن مەملەكەت مۇددەلەرىنىڭ تەپە-تەڭ­دىگىن ساقتاپ وتىرۋ. سونداي-اق, رۇق­ساتتار مەن ەسكەرتۋ تارتىپتەرىن ەنگىزۋدىڭ تيىمدىلىگى مەن نەگىزدىلىگى, مەملەكەتتىك ورگاندار قىزمەتىنىڭ اشىقتىعى مەن بارلىق اقپاراتتاردىڭ قولجەتىمدى بولۋى قاراستىرىلعان. ءسويتىپ, ءوزارا جاۋاپتىلىق ارتىپ, بيزنەس جەمقورلىقتان ازات ەتىلەدى. مينيستر, مۇنداي ۇستانىمداردىڭ بۇعان دەيىن ۇكىمەتتە تانىستىرىلعان, 2020 جىلعا دەيىنگى كاسىپكەرلىك قىز­مەت­تەردى مەملەكەتتىك رەتتەۋدىڭ تۇجى­رىمداماسى جوباسىنا ەنگىزىل­گەنىن, تۇپتەپ كەلگەندە ونىڭ وزگەر­مەيتىنىن جانە مەملەكەتتىڭ بارلىق رەتتەۋشىلىك ساياساتىنا جاتقىزى­لاتىنىن ايتتى. مۇنىمەن قاتار, ب.جامىشەۆ 9 كودەكس پەن 74 زاڭعا ىلەسپە زاڭ جوبالارىمەن بىرگە وزگەرىستەر مەن تولىق­­تىرۋلار ەنگىزىلەتىنىن حابارلادى. اتاپ ايتقاندا, ازامات­تىق كودەكسكە, اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتار تۋرالى كودەكس­كە, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا مەم­لە­كەتتىك باقىلاۋ مەن قاداعالاۋ تۋرالى» زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ قاراستىرىلعانىن مالىمدەدى. وتىرىستا ءسوز العان ۇلتتىق كا­سىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ توراعاسى ابىلاي مىرزاحمەتوۆ بۇل زاڭنىڭ ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن كاسىپكەرلەر جانە بىرقاتار قوعامدىق ۇيىمداردىڭ قاتىسۋىمەن ءار تاراۋى مۇقيات زەردەلەنىپ, ازىرلەگەنىن مالىمدەدى. «سوندىقتان وسى زاڭنىڭ تەزىرەك قابىلدانۋىن بيزنەس قاۋىم­­داس­تىقتارى اسىعا كۇتىپ ءجۇر», دەدى پالاتا توراعاسى. ۇكىمەت باسشىسى وتىرىستى قورى­تىندىلاي كەلىپ, زاڭ جوبالارى تۇتاس جۇيەلىك پروبلەمالاردى شەشۋگە باعىت­تالعانىنا توقتالدى. «ونى قابىل­داۋ ارقىلى بيزنەسكە نەگىزسىز رۇقسات بەرۋ جولدارىنا توسقاۋىل قويى­لادى. جاڭا رۇقساتناما, ول ءبىرى­ڭعاي تىزبەگە قوسىلعاننان سوڭ جانە تەك ونىڭ رەتتەۋشىلىك ىقپالى­نا تالداۋ جۇرگىزىلگەننەن كەيىن عانا ىسكە قوسىلادى. مەملەكەت باسشى­سى­نىڭ جارلىعىمەن 2015 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا دەيىن رۇقسات بەرۋدى اۆتوماتتاندىرۋدى اياقتاۋ دا قاراس­تىرىلۋدا. اتالعان زاڭنىڭ قابىل­دانۋى الداعى جىلدان باستاپ ەكونوميكانى مەملەكەتتىك رەتتەۋدىڭ جاڭا ساپالىق دەڭگەيىنە, كەشەندى تۇردە كوشىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەپ تۇيىندەدى ءسوزىن س.احمەتوۆ. پرەمەر-مينيستر وڭىرلىك دامۋ مينيسترلىگىنە بۇل زاڭ جوبالارىن اعىم­داعى جىلدىڭ 1 ساۋىرىنە دەيىن پارلامەنت ماجىلىسىنە ەنگىزۋدى قاداپ تاپسىردى. نۇرباي ەلمۇراتوۆ, «ەگەمەن قازاقستان».