سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان ومار, «EQ»
بىلتىر 26 قاڭتاردا وتكەن ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا سويلەگەن سوزىندە مەملەكەت باسشىسى بۇل ماسەلەگە ارنايى توقتالىپ, جايىلىمنىڭ اۋىل تۇرعىندارىنا قولجەتىمدى بولۋ كەرەكتىگىن قاداپ ايتقان ەدى. پرەزيدەنت جۇمىستى دۇرىس ۇيىمداستىرماي وتىرعان جەرگىلىكتى اكىمدىكتەردى سىن تەزىنە الا وتىرىپ: «سالدارىنان, اۋىل تۇرعىندارى مال جاياتىن جايىلىم تاپپاي قينالۋدا. بۇگىندە جايىلىمنىڭ 99 پايىزى شارۋا قوجالىقتارىنىڭ يەلىگىندە. الايدا ونىڭ 36 پايىزىندا عانا مال جايىلادى. قالعان 46 ميلليون گەكتار جايىلىمدىق جەر بوس جاتىر. ۇكىمەتكە باس پروكۋراتۋرامەن بىرلەسىپ, وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن وسىنداي جايىلىمداردى قايتارىپ الۋدى تاپسىرامىن», دەگەن ەدى.
بيىل 8 اقپانداعى ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى جايىلىم ماسەلەسىنە قايتا ورالىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ كوزبوياۋشىلىقپەن اينالىسىپ وتىرعانىن سىنعا الدى.
– بوس جاتقان جەرلەردى تەزىرەك قايتارىپ الىپ, ونى اۋىل تۇرعىندارىنا بەرۋدى تاپسىرعان بولاتىنمىن. قازىر حالىق ءۇشىن ايرىقشا ماڭىزى بار جۇمىس ءجۇرىپ جاتىر. بىراق بۇل جەردە دە اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى مەن اكىمدىكتەر كوزبوياۋشىلىققا جول بەرگەن. مينيسترلىك جايىلىمدىق جەردىڭ تاپشىلىعى 6,8 ملن گەكتارعا نەمەسە 32 پايىزعا ازايدى دەپ مالىمەت بەرىپ وتىر, – دەگەن پرەزيدەنت بىرقاتار وڭىردە جايىلىمدىق جەردىڭ تاپشىلىعى ءالى دە ازايماعانىن, اسىرەسە اقمولا, اتىراۋ جانە قوستاناي وبلىستارىندا اۋىل تۇرعىندارىنا مالىن فەرمەرلەردىڭ جەرىنە جايۋعا رۇقسات بەرىلەدى دەگەن جالعان مەموراندۋم جاسالعانىن, شىن مانىندە جايىلىم تاپشىلىعى قاعاز بەتىندە عانا ازايعانىن ايتا كەلىپ, ۇكىمەت پەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا ماسەلەنى تۇبەگەيلى شەشۋدى قاتاڭ تاپسىرعان بولاتىن.
پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا سايكەس, 21 اقپاندا قوستاناي وبلىسى اكىمدىگىندە جايىلىم جەرلەردىڭ تاپشىلىعىن ازايتۋ ماسەلەسى تالقىلاندى. القالى جيىندا بايانداما جاساعان وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى جانە جەر قاتىناستارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى تيمۋر بەيسەمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ قولىندا 335 مىڭنان استام مال باسى بار.
– اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە مال جايۋعا ارنالعان 1 ملن 294 مىڭ گەكتار جايىلىمدىق جەر بار. ال بۇگىندە تۇرعىنداردىڭ قولىنداعى مالدى جايۋعا 2 ملن 181 مىڭ گەكتار جەر كەرەك. ياعني 887 مىڭ گەكتار جايىلىم جەتپەيدى, – دەدى ت.بەيسەمباەۆ.
وتكەن جىلى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردەگى جايىلىم تاپشىلىعىن ازايتۋعا باعىتتالعان بىرقاتار ءىس-شارا اتقارىلىپتى. ماسەلەن, وڭتۇستىك اۋداندارداعى جايىلىم تاپشىلىعى 331,7 مىڭ گەكتارعا تومەندەگەن. سونداي-اق اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ اكىمدىكتەرى مەن جەكە شارۋاشىلىقتاردىڭ اراسىندا مال ورىستەيتىن جايىلىمدىق جەرلەردى اۋىل حالقىنا وتەۋسىز بەرۋ تۋرالى مەموراندۋمدار مەن كەلىسىمشارتتار جاسالىپ, ناتيجەسىندە, وبلىستاعى جايىلىم تاپشىلىعى 200 مىڭ گەكتارعا دەيىن ازايعان.
– مۇنىڭ سىرتىندا, ورماندى القاپتارداعى 47,3 مىڭ گەكتار جايىلىمدىق جانە شابىندىق جەرلەردە جەكەنىڭ مالى جايىلادى. ەلدى مەكەندەردىڭ ماڭايىنداعى جايىلىمدار ىرگەلەس جاتقان قوسالقى جەرلەر ەسەبىنەن 9,1 مىڭ گەكتارعا ۇلعايتىلدى. وسىنداي ءىس-شارالاردىڭ ەسەبىنەن وبلىستا 587 مىڭ گا القاپتاعى جايىلىم تاپشىلىعى 300 مىڭ گەكتارعا دەيىن تومەندەدى, – دەدى باسقارما باسشىسى.
سونىمەن قاتار وبلىستاعى بىرقاتار اۋدان مەن ارقالىق قالاسىنىڭ اكىمدىگى مەملەكەت قورىنداعى جەر تەلىمدەرىن رەزەرۆتە قالدىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي شارالار جايىلىم تاپشىلىعىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مەملەكەت جەرىن رەزەرۆكە قالدىرۋ ارقىلى وبلىستاعى جايىلىم كولەمىن 320 مىڭ گەكتارعا دەيىن ۇلعايتۋعا بولادى ەكەن.
جيىن سوڭىندا ايماق باسشىسى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ 15 ساۋىرگە دەيىن جايىلىمداردى باسقارۋ جانە ولاردى پايدالانۋ جونىندەگى ەكىجىلدىق جوسپار ازىرلەۋدى تاپسىردى.
جايىلىم كولەمىن ۇلعايتۋ ماسەلەسىن بايانداعاندا اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى كوبىنە ونسىز دا جايىلىمى مول, استىعى از وڭتۇستىك اۋدانداردى مىسال ەتىپ وتىردى. ال جايىلىم تاپشىلىعى ۋشىعىپ تۇرعان سولتۇستىك اۋدانداردا ماسەلەنى شەشۋگە باعىتتالعان قانداي ناقتى ءىس-شارالار اتقارىلىپ جاتقانىن اشىپ ايتپادى. سوندىقتان الداعى القالى جيىنداردا ەگىن جاقسى شىعاتىن التىنسارين, سارىكول, ۇزىنكول, فەدوروۆ, بەيىمبەت مايلين, قوستاناي اۋداندارىندا جايىلىمعا قولى جەتپەي وتىرعان مالساق جۇرتتىڭ مۇڭى دا ەسكەرىلىپ قالار دەگەن ءۇمىت بار.
قوستاناي وبلىسى
