جوعارىدا ايتىپ وتكەن ماسەلە بۇگىندە بارشا ادامزاتقا ورتاق سەكىلدى. ويتكەنى جاسىمىز دا, كارىمىز دە, جاڭا تۋعان بالاعا دەيىن قوس جانارىمىزدى ەكراننان تاۋلىكتەپ تايدىرمايمىز. سودان كوز قۇرعايدى, بۇلدىرايدى, اشيدى, بۇدان كەيىن كوزدىڭ كورۋى ناشارلايدى. مۇندايدا وفتالمولوگتەر ادەتتە كوزگە تامىزاتىن تامشىلاردى (ياعني دارىلىك پرەپاراتتاردى) بەرەدى. ارينە كوز تامشىلارىنىڭ دارىلىك قۇرامى ابدەن كلينيكالىق تۇرعىدا زەرتتەلىپ, تيىمدىلىگى دالەلدەنگەن. ونسىز قولدانىسقا جىبەرىلمەيدى. دەگەنمەن تەراپيادا, پرەپاراتتاردىڭ كۇشى, قۇرامى عانا ەمەس, ەمدەۋدىڭ جولى دا ۇلكەن ءرول وينايدى. ماسەلەن, دارىگەرىڭىز سىزگە كوزدى قۇرعاتپايتىن كوز تامشىلارىن كۇنىنە 4-5 رەت تامىزۋدى تاپسىردى. بىراق ءسىز جۇمىس اراسىندا ۇمىتىپ كەتۋىڭىز مۇمكىن. نەمەسە ءسىز دارىگەردىڭ ايتقانىن بۇلجىتپاي ورىنداعاننىڭ وزىندە دارىلىك سۇيىق پرەپارات كوز جاسىمەن بىرگە سىرتقا شىعىپ كەتەدى. سوندىقتان ەمنىڭ پايداسى از, بولماسا ناتيجەسى تىم تومەن بولادى. قازاقستاندىق عالىم, ق.جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ حيميا PhD دوكتورى گۋزەل ابيلوۆا وسى ماسەلەنىڭ شەشىمىن تاپتى. ول بىرنەشە جىلدىق زەرتتەۋلەرىنىڭ ناتيجەسىندە كوزگە ارنالعان پوليمەرلى پلەنكالار جاسادى.
«بارلىعى 2016 جىلى ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ دوكتورانتۋراسىنا تۇسكەن كەزدە باستالدى. بيوپوليمەرلەر نەگىزىندە پلەنكالىق ماتەريالدار تۇرىندەگى دارىلىك فورمالاردىڭ دامۋى مەنىڭ عىلىمي قىزىعۋشىلىعىمدى وياتتى. وسىعان دەيىنگى زەرتتەۋلەردى زەردەلەي كەلە, پوليمەرلى پلەنكا كوزدىڭ, مۇرىننىڭ, اۋىزدىڭ شىرىشتى قاباتتارىنا قولدانۋعا ارنالعان پرەپاراتتاردى جاساۋعا جاقسى پلاتفورما بولۋى مۇمكىن ەكەنىن ءبىلدىم. پلەنكالار دارىلىك زاتتاردىڭ دوزاسىن جانە شىعىنىن ايتارلىقتاي ازايتا الادى. ويتكەنى ولار تىكەلەي پاتولوگيالىق ايماققا نەمەسە وعان مۇمكىندىگىنشە جاقىن جەردە قولدانىلادى. قازاقستانداعى فارماتسەۆتيكالىق نارىقتا قولجەتىمدى وفتالمولوگيالىق پرەپاراتتاردىڭ كوبى بيوجەتىمدىلىگى تومەن كوز تامشىلارى تۇرىندە بولعاندىقتان, وفتالمولوگيالىق دارىلىك پلەنكالاردى جاساۋ يدەياسى ويعا كەلدى», دەيدى كەيىپكەرىمىز.
عالىمنىڭ ايتۋىنشا, كوزگە ارنالعان دارىلىك تامشىلاردىڭ نەگىزگى كەمشىلىگى – ەمدىك مەرزىمىنىڭ قىسقا بولاتىنىندا. ياعني جوعارىدا تۇسىندىرىلگەندەي, تامشىلار كوز جاسىمەن قوسا اعىپ, بولماسا باسقا دا ءتۇرلى سەبەپپەن سىرتقا شىعىپ كەتەدى. سودان ەمدىك پرەپارات قىسقا مەرزىمدە عانا اسەر ەتە الادى جانە از بولىگى عانا قالادى.
ء«بىز جاساعان پوليمەرلى كوز پلەنكالارى تۇرىندەگى قاتتى دارىلىك نىسانداردى پايدالانۋ اتالعان كەمشىلىكتەردى جويادى. سەبەبى كوز پلەنكاسى تومەنگى قاباقتىڭ استىنا سالىنادى. كوز جاسى سۇيىقتىعىمەن بايلانىستا بولعان كەزدە پلەنكا كوز ىشىندە بىرتە-بىرتە ەريدى جانە پرەپارات ۇزاق ۋاقىت بويى شىعارىلادى. سوندىقتان پرەپاراتتىڭ ەمدىك اسەرى پلەنكا تولىعىمەن ەرىگەنشە ساقتالادى. سوڭعى 5 جىلدا ءبىز وسى باعىتتا تىنباي ەڭبەك ەتىپ كەلەمىز. ءبىز قازىردىڭ وزىندە ميكروبقا قارسى اگەنتتەرمەن بىرىكتىرىلگەن وفتالمولوگيالىق پوليمەرلى پلەنكالاردى ازىرلەدىك. تاجىريبەلەردىڭ ناتيجەلەرى مۇنداي پلەنكالاردىڭ كوزدىڭ قابىنۋ اۋرۋلارىن ەمدەۋدە قولدانۋعا جارامدى ەكەنىن كورسەتتى», دەيدى گ.ابيلوۆا.
جاس عالىم, وكىنىشكە قاراي, وتاندىق ءدارىحانالاردا مۇنداي دارىلەر, ياعني پوليمەرلى پلەنكالار جوق ەكەنىن جەتكىزدى. شەتەلدىك فارماتسەۆتيكالىق نارىقتا كەيبىر قوسىمشالار ءۇشىن انالوگتار بار, بىراق ونىڭ ءوزى بارلىق دامىعان ەلدە جوق.
«شەتەلدە بۇل باعىت جاقسى دامىپ كەلەدى. سەبەبى مۇنداي پوليمەرلەر ادام اعزاسىنا زيانسىز. قازىر يمپورتتالعان فارماتسەۆتيكالىق نارىقتا پوليمەرلەرگە نەگىزدەلگەن كوز ءدارى-دارمەكتەرىنىڭ تۇرلەرى بار. ءبىز ازىرلەگەن ءونىمنىڭ قولدا بار انالوگتاردان باستى ايىرماشىلىعى – پوليمەرلى كومپوزيتسيانىڭ قۇرامىندا. ءبىزدىڭ پوليمەرلى پلەنكالار گەللان جانە پوليوكسازولين قوسپالارى نەگىزىندە جاسالدى. بۇل پوليمەرلى كومپونەنتتەردىڭ اراقاتىناسىنىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى بوساتىلعان دارىلىك پرەپاراتتىڭ مولشەرىن رەتتەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. دايىندالعان كوز پلەنكالارى 4-6 ساعات ىشىندە ەمدىك اسەرىن بەرە الادى. تسيپروفلوكساتسينمەن كەڭ اسەر ەتەتىن انتيبيوتيكپەن ازىرلەنگەن دارىلىك پلەنكالار باكتەريالىق سيپاتتاعى كوز اۋرۋلارىن ەمدەۋگە كەلەتىنىن كورسەتتى. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى تۋرالى عىلىمي ماقالامىز ءبىرىنشى كۆارتيلگە كىرەتىن حالىقارالىق جوعارى رەيتينگتەگى European Polymer Journal جۋرنالىندا جاريالاندى», دەيدى كەيىپكەرىمىز.
«Chitosan/poly(2-ethyl-2-oxazoline) films for ocular drug delivery: formulation, miscibility, in vitro and in vivo studies» اتاۋلى اعىلشىن تىلىندەگى زەرتتەۋ ماقالا – جاس عالىم باستاعان بىرنەشە زەرتتەۋشىنىڭ (Abilova G.K., Kaldybekov D.B., Ozhmukhametova E.K., Saimova A.Zh., Kazybayeva D.S., Irmukhametova G.S., Khutoryanskiy V.V.) بىرلەسكەن جۇمىسى.
جاس عالىم الداعى ۋاقىتتا ءدارى-دارمەكتىڭ اسەر ەتۋ ۋاقىتىن مۇمكىندىگىنشە ۇزاق ۋاقىتقا (شامامەن 12-24 ساعاتقا دەيىن) ارتتىرۋدى كوزدەپ وتىر. سونىمەن قاتار پوليمەرلى پلەنكالارعا پاتەنت الۋ دا جوسپارىندا بار. اتالعان جوباسى گ.ابيلوۆانىڭ ءوزى ەڭبەك ەتەتىن ا.جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ گرانتىنا يە بولعان. بولاشاقتا رەسپۋبليكالىق كونكۋرستارعا ۇسىنباق.
