«مىڭ بالا» ۇلتتىق وليمپياداسىنا تىركەۋ باستالدى
بۇگىندە قالا مەن اۋىل مەكتەپتەرىندەگى ءبىلىم ساپاسىنداعى الشاقتىقتى ازايتۋ ماسەلەلەرى وزەكتى. ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, ەلىمىزدە 7 471 ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردىڭ 5 262-ءى – اۋىل مەكتەپتەرى. بۇل – بارلىق مەكتەپتىڭ 74,6 پايىزى. ونىڭ 2 786-سى شاعىن جيناقتى مەكتەپتەر ەكەنىن ەسكەرسەك, ورتا ءبىلىمنىڭ دەڭگەيى مەكتەپتىڭ احۋالىنا, مۇعالىمدەردىڭ بىلىكتىلىگىنە تاۋەلدى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءماجىلىستىڭ جالپى وتىرىسىندا: ء«بىز مەكتەپتەردى قالاي ماتەريالدىق جاعىنان قامتاماسىز ەتسەك تە, ءبىلىم ساپاسىن جاقسى مۇعالىمدەرسىز كوتەرۋ مۇمكىن ەمەس. ۇلى احمەت بايتۇرسىن ۇلى ايتقانداي, مۇعالىم – مەكتەپتىڭ جۇرەگى. سوندىقتان مۇعالىمدەر تاپشىلىعى بار وڭىرلەرگە ۇزدىك پەداگوگتەردى تارتۋدىڭ ارنايى قولداۋ پاكەتتەرى بار باعدارلاما ازىرلەۋدى تاپسىرامىن», دەدى.
وسى قوردالانعان ماسەلەنى شەشىپ, اۋىل مەن قالا بولىنىسىندەگى ءبىلىم ساپاسىن تەڭەستىرۋ ءۇشىن «مىڭ بالا» وليمپياداسى ءۇشىنشى جىل قاتارىنان ۇيىمداستىرىلىپ جاتىر. ەكى جىل ىشىندە وليمپياداعا اۋىل مەكتەپتەرىندە وقيتىن 400 مىڭنان اسا 5-6-سىنىپ وقۋشىسى قاتىستى. 2021 جىلى ەلىمىز بويىنشا 150 مىڭعا جۋىق وقۋشى تىركەلىپ, 4 320 اۋىل مەكتەبىنىڭ 92 مىڭ وقۋشىسى تەستىلەۋدەن ءوتتى.
وليمپياداعا قاتىسۋ ءۇشىن 19 اقپاننان 20 ناۋرىزعا دەيىن تىركەلۋگە بولادى. اۋىل مەكتەپتەرىندە كەيىنگى ەكى وقۋ جىلىندا ءبىلىم الىپ جاتقان 5-6-سىنىپ وقۋشىلارى قاتىسا الادى. «مىڭ بالا» وليمپياداسىنا ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلعان كەز كەلگەن كومپيۋتەر نەمەسە ۇيالى تەلەفون ارقىلى تىركەلۋگە بولادى. تارتىستى دودانىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى 4 جانە 8 ءساۋىر ارالىعىندا ونلاين فورماتتا, ال ەكىنشى كەزەڭى 27-29 ءساۋىر ارالىعىندا وڭىرلىك تەستىلەۋ ورتالىقتارىنىڭ بازاسىندا وفلاين وتەدى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. وقۋشىلاردىڭ اكادەميالىق ءبىلىمىن عانا ەمەس, داعدىلارىن باعالاۋ ءۇشىن كوگنيتيۆتى ويلاۋدىڭ دەڭگەيىندەگى سۇراقتار دا بەرىلەدى. وليمپيادادا اۋىل وقۋشىلارىنىڭ قابىلەتى جوعارى ەكەنى انىقتالىپ, اكادەميالىق ءبىلىمىنىڭ باسەڭدىگى بايقالعان. وسىنى نەگىزگە الا وتىرىپ, جەڭىمپازدارعا ەلىمىزدىڭ جەتەكشى مەكتەپتەرىندە وقۋعا مۇمكىندىك بەرۋ ارقىلى ءبىلىمىن ارتتىرىپ كەلەدى.
ەكى جىل ىشىندە رەسپۋبليكادان جينالعان كىل ۇزدىكتەردىڭ ىشىنەن سۋىرىلىپ شىققان 600-گە تارتا جەڭىمپاز «دارىن» مامانداندىرىلعان مەكتەپتەرىنە, ء«بىلىم-يننوۆاتسيا» ليتسەيلەرىنە, رەسپۋبليكالىق فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەبى سياقتى ەلىمىزدىڭ جەتەكشى مەكتەپتەرىنە وقۋعا تۇسسە, 2 مىڭعا جۋىق فيناليستەر ەلباسى اكادەمياسىنىڭ Birge oqý ونلاين مەكتەبىندە پاندىك دايىندىقتان وتۋگە مۇمكىندىك الدى.
اۋىل وقۋشىلارىمەن قاتار «ەل ءۇمىتى» باستاماسىنىڭ جوبالارىندا جوعارى ناتيجە كورسەتكەن اۋىل مەكتەپتەرىنە دە قولداۋ كورسەتىلىپ كەلەدى. جاقىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ قورى 2 ملن تەڭگەنىڭ قارجىلاي سەرتيفيكاتىن قىزىلوردا وبلىسىنىڭ قازالى اۋدانىندا ورنالاسقان ەرجىگىت بوزعۇلوۆ اتىنداعى №249 مەكتەپ-ليتسەيىنە تابىستادى. جوباعا قاتىسقان 4 مىڭنان اسا مەكتەپتىڭ ىشىندە بۇل وقۋ ورنى ۇزدىكتەر قاتارىندا بولدى. وليمپيادانىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, مەكتەپتە 66 فيناليست جانە 21 جەڭىمپاز انىقتالدى. بۇل – ەلىمىز بويىنشا اۋىل مەكتەپتەرى اراسىنداعى ۇزدىك كورسەتكىش.
Birge oqý ونلاين مەكتەبى – جاڭا فورمات
ەلىمىزدە وسىعان دەيىن Birge oqý ونلاين مەكتەبى سەكىلدى ءبىلىم بەرۋدىڭ تىڭ ءتاسىلىن ەنگىزگەن جۇيە بولعان ەمەس. ءبىلىم باسەكەسىندە ءباسى بيىك بولعاندار شالعاي اۋىلدا وتىرىپ-اق ەلىمىزدىڭ بىلىكتى ۇستازدارىنان ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىگى بار. قازىرگى ءبىلىم تەحنولوگيالارى نارىعىندا ونلاين قوسىمشا ءبىلىم بەرەتىن پلاتفورمالاردىڭ سانى كوپ بولعانىمەن, بارلىعى دەرلىك اقىلى. ايگىلى ونلاين مەكتەپتەردە وقۋشىلاردىڭ سانى بار بولعانى 3 مىڭنان اسپايدى. ال Birge oqý ونلاين مەكتەبىندە 5 مىڭنان اسا «مىڭ بالا» وليمپياداسىنىڭ فيناليستەرى مەن جەڭىمپازدارى, ءار ءوڭىردىڭ بەلسەندى وقۋشىلارى تەگىن ءبىلىم الىپ جاتىر. ولار جاھاندىق جەلىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن قولدانا وتىرىپ, ماتەماتيكا, اعىلشىن, جاراتىلىستانۋ, ورىس ءتىلى نەمەسە قازاق ءتىلى ءپانىن وقيدى.
جاڭا وقۋ جىلىندا تسيفرلى تەحنولوگيالاردى ءتيىمدى پايدالانۋدىڭ ءادىسىن بىلەتىن بىلىكتى ۇستازدىڭ سانى 42-دەن 150-گە ارتتى. وڭىرلەردەگى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى, رەسپۋبليكالىق فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەبى جانە نۇر-سۇلتان قالاسى ليتسەيلەرىنىڭ جوعارى ساناتتى مۇعالىمدەرى اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالاردى جانە تسيفرلى ءبىلىم بەرۋ قۇرالدارىن قولدانا وتىرىپ ساباق وتەدى. پانگە دەگەن قىزىعۋشىلىقتى ارتتىراتىن كوپتەگەن ديداكتيكالىق جانە ۇلەستىرمەلى ماتەريالدار, ءارتۇرلى دەڭگەيدەگى تەست تاپسىرمالارى مەن تالىمدىك, تاعىلىمدىق رەسۋرستار قولدانىلادى. وقىتۋ ادىسىندە ساباقتار ويىن تۇرىندە گەيميفيكاتسيا تاسىلىمەن تۇسىندىرىلەدى. كۇندەلىكتى وقۋ باعدارلاماسىنىڭ ساپاسىنا جانە ادىستەمەلىك نۇسقاۋلىققا سايكەس ءوتۋىن 15 ءپان ادىسكەرى ءجىتى قاداعالاپ وتىرادى. ولار ساباق اياقتالعان سوڭ بەينەجازبانى قاراپ شىعىپ, ساباقتىڭ قالاي وتكەنىن باعالايدى.
Birge oqý ونلاين مەكتەبىندە ءبىلىم بەرىپ قانا قويماي, وقۋشىلاردىڭ جەكە قاسيەتتەرىن دامىتۋ ءۇشىن پسيحولوگيالىق تۇرعىدا دا دايىنداۋ قاراستىرىلعان. ءبىر ايدا ەكى رەت تاربيە ساعاتى ءارتۇرلى تاقىرىپتا وتەدى. مىسالى, تايم-مەنەدجمەنت, تسيفرلى ەتيكەت, ەموتسيالىق ينتەللەكت. ال وقۋشىلاردىڭ كۇندەلىكتى ساباققا قاتىسۋىن 45 تيۋتور نازاردا ۇستاپ, ءاردايىم بايلانىسقا شىعادى. وقۋشىلاردىڭ تۇرعىلىقتى جەرىنە جانە ينتەرنەت جىلدامدىعىنىڭ تومەن بولۋىنا قاراماستان, Birge وqý ونلاين مەكتەبىندەگى قاتىسۋ بەلسەندىلىگى 99 پايىزعا, كۇندەلىكتى ساباقتارعا قاتىسۋى ورتا ەسەپپەن 82 پايىزعا جەتىپ وتىر. ولاردىڭ باسىم بولىگى سينحروندى, ياعني ونلاين رەجىمدە وقيدى.
جول اشار جوبا
«ەلباسى مەدالى» جوباسىنا ءبىر جىل ىشىندە 14-29 جاس ارالىعىنداعى 20 مىڭنان اسا جاس قازاقستاندىق قاتىسىپ, كرەاتيۆتى ازاماتتاردىڭ تۇتاس شوعىرى قالىپتاستى. ولار جالىنداعان جاستىق شاقتا بويىنداعى كۇش-قۋاتىن جيناپ, يگىلىكتى ىسكە جۇمىلا كىرىسكەن. قاتىسۋشىلار جوبانىڭ ءۇش دەڭگەيىنىڭ ءبىرىن تاڭداپ, 7 نەگىزگى باعىت بويىنشا داميدى: سپورت, تالانتتار مەن داعدىلار, كىتاپ وقۋ, ۇلتتىق مۇرا, ەرىكتىلىك, ەكسپەديتسيالار مەن جورىقتار, ەڭبەك تاجىريبەسى.
«ەلباسى مەدالى» – جاستارعا قيىندىقتاردى ەڭسەرۋدىڭ جولىن كورسەتىپ, ولاردىڭ يكەمدى داعدىلارىن دامىتۋدى كوزدەيتىن باعدارلاما. جوبادا 359 تالىمگەر, 17 ايماقتىق ۇيلەستىرۋشى مەن 17 ساراپشى بار. وسى كۇنگە دەيىن 2 216 قولا, 40 كۇمىس جانە 3 التىن قاتىسۋشى بار. سونداي-اق 344 قاتىسۋشى باعدارلامانى اياقتاپ, سەرتيفيكات الدى. 2019 جىلدان باستاپ 6 187 قازاقستاندىق مەدال الدى.
بيىل «ەلباسى مەدالى» يەگەرلەرىنىڭ 605-ءى گرانت الىپ, ەلىمىزدەگى الدىڭعى قاتارلى جوعارى وقۋ ورىندارىنا ءتۇستى. ولاردىڭ 35 پايىزى – اۋىلدىق جەرلەردىڭ, 63 پايىزى قالانىڭ تۇرعىندارى, سونداي-اق 25 پايىزى – ۇلدار, 75 پايىزى – قىزدار.
«ەلباسى مەدالى» قاتىسۋشىلارىنىڭ جەتىستىكتەرىن باقىلاپ وتىرامىز. جوبا ارقىلى پلاتفورمالار اشىپ, ءبىلىم سالاسىنا ءوز ۇلەسىن قوسىپ جۇرگەندەر دە بار. مىسالى, الماتى وبلىسى كوكسۋ اۋدانى مامبەت اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ىقىلاس تۇرسىنباي ەسىمدى قاتىسۋشى «ەلباسى مەدالى» جوباسى ارقىلى موبيلوگرافيانى مەڭگەرىپ, مەكتەپتە ستۋديا اشىپ, قوسىمشا تابىس تاۋىپ ءجۇر. بۇل جوباعا دەيىن ول بەينە ءتۇسىرۋدىڭ قىر-سىرىن بىلمەگەن. جۋىردا نۇرسۇلتان نازارباەۆ قورى ۇيىمداستىرعان ء«ى حالىقارالىق جاس عالىمدار فورۋمىندا» گۇلدەردى اۆتوماتتى تۇردە سۋاراتىن قۇرىلعىنى ويلاپ تاپقانى ءۇشىن 3-ورىندى يەلەندى. ونىڭ ايتۋىنشا, «ەلباسى مەدالى» ارقىلى بويىنداعى دارىنى مەن ءبىلىمىن ودان ءارى دامىتىپ, وعان جاڭا مۇمكىندىكتەر اشىلعان.
قازىرگى ۋاقىتتا «ەلباسى مەدالى» باعدارلاماسىنا 10 مىڭنان اسا ادام قاتىسىپ جاتىر. ونىڭ ىشىندە 83%-ى – مەكتەپ وقۋشىلارى, 11%-ى – ستۋدەنتتەر, 6%-ى – جۇمىس ىستەيتىن جاستار, 0,4%-ى – NەET ساناتىنداعى جاستار, 24%-ى – اۋىلدىق جەرلەردەن.
«Qabilet قىزمەتى» جوباسى ىسكە قوسىلدى
بىلتىر قازان ايىنان باستاپ ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە بالالاردىڭ قابىلەتىن ەرتە انىقتاۋعا باعىتتالعان «Qabilet قىزمەتى» جوباسى باستالدى. بۇل جوبا بالانىڭ دامۋ تراەكتورياسىن قۇرۋعا كومەكتەسەدى. جوبانىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە 10-11 جاستاعى بالالاردىڭ قابىلەتتەرىن XXI عاسىردىڭ ءتورت نەگىزگى قۇزىرەتتىلىگى – سىني ويلاۋ, كرەاتيۆتىلىك, كوممۋنيكاتيۆتىلىك, كوللابوراتسيا بويىنشا دياگنوستيكالاۋ جۇرگىزىلەدى. كەلەسى كەزەڭدەردە ءجاسوسپىرىم بالالار قاتىسا الادى.ءۇش جىل ىشىندە 17 جاسقا دەيىنگى بالالاردى قامتۋ كوزدەلىپ وتىر. تەستىلەردى اباي اتىنداعى قازۇپۋ پسيحولوگيالىق دياگنوستيكا سالاسىنداعى ساراپشىلارى ازىرلەپ, بەيىمدەدى.
10-11 جاس – ءوزىنىڭ بويىنداعى قابىلەتىن بايقاپ, ماماندىق تاڭداۋعا ويلاناتىن كەزەڭى. جاس جەتكىنشەكتىڭ بويىنداعى تابيعات بەرگەن ەرەكشە قابىلەتىن, دارىنىن انىقتاپ, ودان ءارى دامۋىنا باعىت-باعدار بەرۋ ءۇشىن «Qabilet قىزمەتى» ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە ىسكە قوسىلىپ جاتىر. تەستتىڭ ناتيجەسىن كورگەننەن كەيىن ماماندار بالانىڭ قاي سالاعا يكەمى بار ەكەنىن تەرەڭىنەن ءتۇسىندىرىپ, وعان باعىت-باعدار بەرەدى. مامانداردىڭ ءبىلىمىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا ەلباسى اكادەمياسى الماتى قالاسىنداعى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قورى بازاسىندا ادىسكەرلەر مەن پسيحولوگتەردى دايارلاۋ بويىنشا وقىتۋ سەمينارلارىن وتكىزدى. «دارىن» وڭىرلىك ورتالىقتارىنىڭ 100 قىزمەتكەرى وقىتۋ سەمينارىنان ءوتىپ, سەرتيفيكاتتار الدى.
بۇگىندە Qabilet ونلاين-پلاتفورماسىندا 101 958 وقۋشى دياگنوستيكادان ءوتىپ, قابىلەتتەرىن ودان ءارى دامىتۋ بويىنشا مامانداردان كەڭەس الدى. وقۋشىلاردىڭ دياگنوستيكا مەن قابىلەتتەردى انىقتايتىن تەستىلەۋ ەلباسى اكادەمياسىنىڭ Qabilet ونلاين پلاتفورماسىندا جۇزەگە اسادى نەمەسە «دارىن» وڭىرلىك ورتالىقتارىنا بارىپ تەست تاپسىرۋعا بولادى.
بۇگىندە جاستار قوعامنىڭ قوزعاۋشى كۇشى رەتىندە وزىق يدەيالارىمەن ءبولىسىپ, ەلىمىزدىڭ وركەندەۋىنە قوماقتى ۇلەس قوسىپ كەلەدى. دارىندى جاستاردى انىقتاپ, ولارعا قولداۋ بىلدىرۋگە باعىتتالعان «ەل ءۇمىتى» باستاماسى اياسىندا ەلباسى اكادەمياسىنىڭ جوبالارى ەكى جىل ىشىندە 1,5 ملن ادامدى قامتىدى. ولار زاماناۋي ءتۇرلى داعدىلاردى مەڭگەرىپ, بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى ۇيلەستىرىپ ۇيرەندى, رەسپۋبليكا بويىنشا وزدەرىن دامىتۋعا نيەتتى ءبىلىمدى, ينتەللەكتۋال جاستاردىڭ تۇتاس شوعىرى قالىپتاسىپ كەلەدى. الداعى ۋاقىتتا دا ەلباسى اكادەمياسىنىڭ قولداۋىمەن جاستار ۇلكەن جەتىستىكتەرگە جەتىپ, قابىلەتتى دە قارىمدى جاستاردىڭ سانى ارتادى دەپ سەنىم ارتامىز.
سالتانات سۇگىر,
«ەلباسى اكادەمياسى» كورپوراتيۆتىك قورىنىڭ جوبا ۇيلەستىرۋشىسى
