ايماقتار • 08 اقپان, 2022

سىرعاناقتان داۋ شىقتى

453 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ادەتتە جاڭا جىل مەرەكەسى قارساڭىندا قوستانايدىڭ ورتالىعىندا قار ءۇيىلىپ, سۋ قۇيىلىپ, ونىڭ اينالاسى ويىلعان مۇز كەسەكپەن قالانىپ, كادىمگى ەرتەگىدەگىدەي جالت-جۇلت ەتكەن عاجايىپ مۇز قالاشىعى بوي كوتەرەتىن. قالا تۇرعىندارىنىڭ كوبى وسى ءبىر «ەرتەگى الەمىنە» بالا-شاعاسىن ەرتىپ كەلىپ, بوبەكتەرىنىڭ سوناۋ بيىكتەن تومەن سىرعاناي جونەلگەن ساتتەگى قۋانىشىن قىزىقتاپ مارە-سارە بولىپ جاتاتىن. ايتەۋىر جۇرت اياعى اقپان اۋعانشا باسىلمايدى. الايدا كارانتين تالاپتارىن ەسكەرگەن قالا اكىمدىگى بيىل قالاشىق تۇرعىزبادى.

سىرعاناقتان داۋ شىقتى

ەسەسىنە بەيىمبەت مايلين اۋدانى­نىڭ ورتالىعى ايەت اۋىلىندا سالىن­عان توبەشىك سىرعاناق جەرگىلىكتى جۇرت­تىڭ رەنىشىن تۋعىزىپ, ونىڭ سوڭى ۇل­كەن داۋعا اينالدى. بىلتىر اكىم­دىك جاريالاعان كونكۋرستى ۇتىپ العان مەردىگەر 2 ملن تەڭگەدەي بيۋدجەت قار­جىسىنا ورتالىق الاڭعا سىرعاناق ور­ناتىپ, جانىنا بىرنەشە مۇز ءمۇسىن جا­ساپ بەرۋدى موينىنا العان. الايدا اۋىل تۇرعىندارى سىرعاناقتىڭ ساپاسىز ەكەنىن ءارى جاڭا جىل مەرەكەسى ءوتىپ كەتكەننەن كەيىن سالىنعانىن ايتادى.

– بىلتىر 31 جەلتوقسانعا دەيىن اۋىل­دا سىرعاناق تۇرعىزادى دەگەندى ەس­تىدىك. وعان جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قو­ماقتى قارجى قاراستىرىلعانىن دا بىلە­مىز. جاڭا جىل قارساڭىندا اعاش سىر­عاناقتى اكەلىپ قويدى. بىراق باس­پال­داقتارى قيسىق, تاقتايى سۇرگى­لەنبەگەن, بالالار ءبىر جەرىن جارا­قات­­تاپ الا ما دەپ قورقامىز. بۇل سىر­عاناققا وتىرعان بالانى سۇيرەپ تۇ­سىرمەسەڭ, كەدىر-بۇدىر تاقتايدىڭ ۇس­تىندە وزدىگىنەن سىرعاناي المايدى. ءتىپتى بولماعان سوڭ, جۇرت مۇنىڭ جانىنا قاردان تاعى ءبىر توبەشىك جاسالادى ەكەن دەدى. ءسويتىپ جۇرگەندە جاڭا جىل مەرەكەسى ءوتىپ كەتتى. بىراق ەشقايسىمىز اعاشتان جاسالعان ساپاسىز سىرعاناقتان وزگە سىرعاناقتى كورە المادىق, – دەيدى اۋىل تۇرعىنى گالينا فيرۋس.

تۇرعىندار مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ سايتى ارقىلى جاڭا جىل قارساڭىندا اۋىلدى بەزەندىرۋگە قانشا قارجى بو­لىنگەنىن ىزدەستىرىپ كورەدى. سايتتاعى ما­لى­مەت بويىنشا, اۋىل اكىمدىگى جە­كە كاسىپكەرلىكپەن اينالىساتىن «مارتين» دەگەن مەكەمەمەن ءۇش بىردەي كەلىسىمشارتقا وتىرىپتى. ءبىرىنشى شارتتا مەردىگەردىڭ ىلعال وتكىزبەيتىن سۇرىلگەن اعاشتان سىرعاناق جاسايتىنى تۋرالى ايتىلعان. وعان 1 ملن 450 مىڭ تەڭگە قاراستىرىلىپتى. ودان كەيىنگىسىندە مەردىگەرگە 104 مىڭ 150 تەڭگەگە بيىكتىگى ءبىر جارىم مەتر بو­لاتىن بىرنەشە مۇز ءمۇسىن جاساۋ جۇك­تەل­گەن. ال ءۇشىنشى شارتتا قاردان بيىكتىگى 1,5 مەتر, ۇزىندىعى 5 مەتر, ەنى 2 مەتر بولاتىن تاعى ءبىر سىرعاناق جاساۋ ءۇشىن 248 مىڭ تەڭگە ءبولىنىپتى.

– ەكى سىرعاناق پەن مۇز مۇسىندەردى قوس­قاندا بارلىعى 2 ملن تەڭگەگە جۋىق قاراجات بولىنگەن. بىراق قار سىر­عاناق 13 قاڭتاردا عانا سالىندى. ال مۇز مۇسىندەردىڭ ورنىندا ءتورت بۇ­رىشتى كەسەك قانا جاتىر. اۋىل تۇرعىندارى بيۋدجەتتىڭ اقشاسىن ىزدەستىرمەگەندە, بۇل سىرعاناقتىڭ سا­لىنۋى دا نەعايبىل ەدى. مەردىگەر قاردى قالاي بولسا سولاي ۇيە سالىپتى. قاردان جاسالعان مۇز سىرعاناعىنىڭ ءتۇرى وسى. مۇندايىن بىلگەندە, اۋىل تۇرعىندارى جابىلىپ كوك تيىن شىعىنداماي-اق سىرعاناقتى قولدان جاساپ الار ەدىك. اكىمگە ء«ۇيىلىپ جاتقان بورپىلداق قاردىڭ ۇستىمەن بالالار قايتىپ سىرعانايدى» دەپ ەدىك, ايتەۋىر ءبىر كۇننەن كەيىن سۋ قۇيىپ, قاتىرىپ قويىپتى. مەنىڭ بەس نەمەرەم بار. بەسەۋى دە مۇندا كەلمەيدى, پيونەر كوشەسىندەگى اۋىل تۇرعىندارى وزدەرى جاساپ العان مۇز تومپەشىككە بارادى. ول الاسالاۋ بولسا دا, بيۋدجەتتىڭ اقشا­سىنا جاسالعان سىرعاناقتان الدە­قايدا جاقسى, – دەيدى اۋىل تۇر­عىنى جانات ماقۇموۆا.

مەردىگەر دەنيس مارتين 31 جەلتوقسانعا دەيىن ايەت اۋىلىندا قار قالىڭ بولماعانىن, وسى سەبەپتى سىرعاناق تۇرعىزۋعا جەتەتىن قار تابا الماعانىن ايتادى.

– مەن اكىمدىككە كەپىلدىك حات جازىپ, سىرعاناقتى قار جەتكىلىكتى مولشەردە تۇسكەننەن كەيىن تۇرعىزاتىنىمدى حابارلادىم. ال سىرعاناقتى ساپاسىز دەگەندەرگە ايتارىم, ءبىز بۇعان اپتا سايىن سۋ قۇيىپ, رەتكە كەلتىرىپ وتىرامىز. بالكىم بالالار ءبىر جەتىنىڭ ىشىندە وسىنداي جاعدايعا جەتكىزگەن بولار. جۇرتتىڭ رەنىشىن ەستىپ جاتىرمىن. مۇز مۇسىندەردىڭ بىرەۋىن ورناتىپ قويعام, بىراق ونى توتەنشە جاعداي رەجىمىنە بايلانىستى قايتا بۇزىپ تاستادىق, – دەيدى مەردىگەر.

اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدىگى مەردى­گەر­دىڭ ەشبىر ايىبى جوق ەكەنىن ايتىپ وتىر. ال ايەتتىڭ بەلسەندى تۇر­عىن­دارى پروكۋراتۋرا مەن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل قىز­مە­تىنە شاعىمدانىپ, سىرعاناققا قاتىستى تەكسەرۋ جۇرگىزۋدى تالاپ ەتپەك.

 

قوستاناي وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار