ءىس-شارا بارىسىندا كلۋب مۇشەلەرى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ەلدى جاڭارتۋعا ارنالعان «جاڭا قازاقستان» باعدارىن كەڭىنەن تالقىلادى.
وتىرىستى اشقان ماۋلەن اشىمباەۆ ەلىمىزگە اۋىر سوققى بولىپ تيگەن قاڭتارداعى وقيعالارعا توقتالدى. سونداي-اق ول بولعان جايتتى مۇقيات تالداپ, ودان دۇرىس قورىتىندى شىعارۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى.
«قاڭتار وقيعاسىن جان-جاقتى ساراپتاۋىمىز كەرەك. بۇل قايعىلى جاعداي بىزگە ۇلكەن ساباق بولۋعا ءتيىس. تاياۋدا پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ باعدارلامالىق ءسوز سويلەپ, جاڭا قازاقستاندى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن قاجەتتى نەگىزگى باعىت-باعداردى بەلگىلەپ بەردى. سول مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن تىڭ يدەيالار, جاڭا تاسىلدەر مەن شەشىمدەر قاجەت ەكەنى ءسوزسىز. سوندىقتان بۇگىن جاس ساراپشىلار كلۋبى اياسىندا الەۋمەتتىك, قوعامدىق-ساياسي تاقىرىپتار, جاستارمەن جۇمىس, كادر ساياساتى, ەڭبەككە قاتىستى داۋ-دامايلاردى شەشۋ بويىنشا باستامالارعا توقتالامىز. بۇل «جاڭا قازاقستاننىڭ» كۇن تارتىبىندەگى نەگىزگى باعىتتار مەن مىندەتتەر جونىندە ۇسىنىستار ازىرلەۋ ءۇشىن ماڭىزدى», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.
سونىمەن قاتار كەزدەسۋدە وتكەن وقيعالار سوڭعى جىلداردا قولعا الىنعان كوپتەگەن الەۋمەتتىك باعدارلامالاردىڭ ءتيىمسىز جۇمىسىنىڭ سالدارى ەكەنى ايتىلدى. ماسەلەن, بىلتىر بيۋدجەت شىعىنى 15 ترلن تەڭگەدەن اسقان. بۇل قاراجاتتىڭ جارتىسىنا جۋىعى – الەۋمەتتىك شىعىندار. تەك الەۋمەتتىك كومەك پەن الەۋمەتتىك قامتاماسىز ەتۋدىڭ وزىنە 4 ترلن تەڭگە جۇمسالعان. ياعني, اۋقىمدى قارجى بولىنگەنىمەن, ايتارلىقتاي ناتيجە جوق. سەنات توراعاسى قازىرگى تاڭدا وسى قاراجاتتى پايدالانۋ تەتىگىن وزگەرتۋ, الەۋمەتتىك تەڭسىزدىكپەن جانە كەدەيلىكپەن كۇرەسۋ ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ءبىرى ەكەنىن ايتتى. ماۋلەن اشىمباەۆ مۇنداي تەڭسىزدىكتى جويۋدىڭ ءتيىمدى تاسىلدەرىنىڭ ءبىرى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ەكەنىنە نازار اۋداردى.
«مەكتەپتەردە, كاسىپتىك كوللەدجدەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن جاقسارتۋ قاجەت. مەكتەپتىڭ ءبىلىم, تاربيە, الەۋمەتتەنۋ ينستيتۋتى رەتىندەگى ءرولىن ارتتىرۋ ماڭىزدى. الەۋمەتتىك احۋالى قيىن ايماقتاردا وقىتۋشىلار قۇرامىن كۇشەيتىپ, ديرەكتورلىققا بىلىكتى مامانداردى جۇمىلدىرعان ءجون. ەلىمىزدە 14-28 جاس ارالىعىنداعى جاستاردىڭ سانى 3,7 ميلليوندى قۇرايدى. بۇل ەل حالقىنىڭ 20 پايىزىنا تەڭ. وسى جاستاردىڭ تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك بىلىممەن قامتىلۋى ماڭىزدى. جالپى, الەۋمەتتىك تەڭسىزدىكپەن كۇرەستىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن ەلىمىزدە ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن جاقسارتۋىمىز كەرەك», دەدى سەنات توراعاسى.
وتىرىس بارىسىندا قاتىسۋشىلار الەۋمەتتىك داعدارىستىڭ الدىن الۋعا قاجەتتى نەگىزگى فاكتورلاردىڭ ءبىرى ساپالى جۇمىس ورىندارىن اشىپ, لايىقتى ەڭبەكاقى تولەۋ ەكەنىنە نازار اۋداردى. بۇل رەتتە ءىرى جانە ورتا بيزنەسكە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلەتىنى دە ايتىلدى. سەنات سپيكەرى مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءسوزىن تىلگە تيەك ەتىپ, 2020 جىلى ۇلتتىق تابىس قۇرىلىمىندا بيزنەستىڭ پايداسى 61,5 پايىز بولعانىن, ال سالىقتىڭ ۇلەسى نەبارى 7,3 پايىزدى قۇراپ, جالپى كورسەتكىشتىڭ ۇشتەن بىرىنەن ازى (31,5 %) عانا جالاقىعا جۇمسالعانىن اتاپ ءوتتى. دامىعان ەلدەردە جالاقى ۇلتتىق تابىستىڭ 50 پايىزىن قۇرايتىنى بەلگىلى. سوندىقتان ماۋلەن اشىمباەۆ بۇگىنگى تاسىلدەردى وزگەرتۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيتىنىن جەتكىزدى.
«بۇگىندە كاسىپورىنداردىڭ باسشىلارى جالاقىنى كوتەرۋگە اسا ىنتالى ەمەس ەكەنىن بايقايمىز. نەگىزى قازىرگى زاماندا تەك ءوزىڭ نەمەسە وتباسىڭ ءۇشىن عانا جۇمىس ىستەۋگە بولمايدى. ونىڭ ۇستىنە, ءوزىڭنىڭ بايلىعىڭمەن نەمەسە جاقسى جاعدايىڭمەن ماقتاناتىن كەز ەمەس. ۋاقىت وتكەن سايىن الەمدە ESG-نىڭ, ياعني Environmental, Social and Governance Criteria ستاندارتتارىنىڭ وزەكتىلىگى ارتىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ كومپانيالار دا ەكولوگيا, الەۋمەتتىك ساياسات جانە كورپوراتيۆتى باسقارۋمەن بايلانىستى تالاپتاردى ەنگىزۋى كەرەك. ەلىمىزدە بۇل ستاندارتتاردىڭ بەلسەندى تۇردە دارىپتەلۋى ءۇشىن ءبىز زاڭنامالىق تۇرعىدان ىنتىلاندىرۋ جۇمىستارىن پىسىقتايتىن بولامىز», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.
ساراپشىلار تالقىلاۋ كەزىندە «قوعامدىق شارتتىڭ» تاعى ءبىر ماڭىزدى تەتىگىنە كوڭىل ءبولدى. ول زاڭ ۇستەمدىگىن مۇلتىكسىز ساقتايتىن ادىلەتتىلىك, ادامداردىڭ قۇقىقتىق تەڭدىگى, ءتيىمدى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا جول بەرمەيتىن ادال سوت جۇيەسى. وسى رەتتە سەنات سپيكەرى «جاڭا قازاقستان», ەڭ الدىمەن, ادىلەتتى قازاقستان ەكەنىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار قازىر قوعامدى ۇيىستىراتىن يدەيالار مەن تىڭ باستامالار قاجەت ەكەنىنە باسا ءمان بەردى.
«جاڭا قازاقستاندى» قۇرۋ يدەياسى ءبىزدىڭ قوعامدى بىرىكتىرۋشى كۇشكە اينالۋى ابدەن مۇمكىن. قازىر وعان قاجەتتى الەۋەتىمىز بار. ەندى سونى ءتيىمدى پايدالانۋىمىز كەرەك. بۇل جولدا زاڭ شىعارۋشى ورگان, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر, ساياسي پارتيالار, ساراپشىلار, عالىمدار, قوعام بەلسەندىلەرى جۇدىرىقتاي جۇمىلىپ, ءبارىمىز بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋىمىز كەرەك», دەدى سەنات سپيكەرى.
سونداي-اق, ماۋلەن اشىمباەۆ جاس ساراپشىلار كلۋبىنىڭ مۇشەلەرىن پرەزيدەنتىمىزدىڭ جاڭا ساياسي رەفورمالار توپتاماسىن تالقىلاۋعا بەلسەندى قاتىسۋعا شاقىردى. اتالعان توپتاما بيىلعى قىركۇيەك ايىندا جاريالاناتىنى بەلگىلى.
بۇگىنگى وتىرىستا كلۋب مۇشەلەرى دە ءسوز الىپ, كوتەرىلگەن تاقىرىپقا بايلانىستى ءوز ۇسىنىستارىن جەتكىزدى. ولار جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتتى وڭىرلىك دامۋ تۇرعىسىنان قالىپتاستىرۋ, كادرلار دايارلاۋ جۇيەسىن قازاقستاندىق ەكونوميكانىڭ قاجەتتىلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ ترانسفورماتسيالاۋ ماسەلەلەرىنە توقتالدى.
سونىمەن قاتار الەۋمەتتىك جانە ەڭبەك جانجالدارىنىڭ تۋىنداۋ سەبەپتەرى, ولاردىڭ الدىن الۋ جولدارى, جاستارمەن جۇمىس تاسىلدەرىن قايتا قاراۋ تەتىكتەرى تالقىلاندى. بۇدان باسقا, ءىس-شارادا «جاڭا قازاقستان» تۇجىرىمداماسى تۋرالى كلۋب مۇشەلەرى مەن شاقىرىلعان ساراپشىلار اراسىندا جۇرگىزىلگەن ساۋالناما ناتيجەلەرى اڭگىمەگە ارقاۋ بولدى.
