سودىرلاردىڭ ارەكەتى بەرەكەنى بىرلىكتەن, تابىستى ەڭبەكتەن ىزدەيتىن حالقىمىز ءۇشىن كۇتپەگەن جاي, اۋىر سوققى بولعانىن, ونىڭ زاردابى بۇگىن دە, ەرتەڭ دە سەزىلەتىنىن, جاراسى تەز جازىلا قويمايتىنىن ايتتى. بىراق مەملەكەت باسشىسى بۇل قيىندىقتى ەڭسەرۋ ءۇشىن جۇدىرىقتاي جۇمىلۋدىڭ قاجەتتىگىنە ەرەكشە توقتالدى. ەلىمىزدىڭ ءىشى داۋدان, سىرتى جاۋدان امان بولۋى, قالىپتى بەيبىت ومىرگە تەزىرەك ورالۋ ءۇشىن قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن جاساۋعا ءتيىس ەكەنىمىزدى ايتتى. حالىقتىڭ قالاۋى دا وسى. ءبارىمىز دە ەلىمىز تىنىش بولسا ەكەن, سان عاسىرلىق تاريحىندا مىڭ ءولىپ, مىڭ تىرىلگەن, ەل باسىنا كۇن تۋعان سىن ساعاتتاردا ەرلىگىمەن, ورلىگىمەن تۇتاستىعىن ساقتاپ, تالاي قاتەرلەردەن امان ءوتىپ كەلە جاتقان قازاقتىڭ باسىنا ۇيىرىلگەن قارا بۇلت تەزىرەك سەيىلسە ەكەن دەيمىز. سولاي بولارىنا سەنەمىز.
مەملەكەت باسشىسى جاۋاپكەرشىلىكتەن جالتارعان جوق, اشىعىن ايتتى, ءوزىن بەيبىت شەرۋشىلەردى اتۋعا بۇيرىق بەردى دەپ سىناپ جاتقاندارعا جاۋاپ قايتاردى. شىنىندا, ەل ءىشى اياقاستىنان وسىلاي الا تايداي ب ۇلىنەدى دەپ كىم ويلاعان؟! قازىر بەلگىلى بولىپ وتىرعانىنداي, ارام نيەتتى ادامدار قالىپتاسقان جاعدايدى ءوز ماقساتتارىنا پايدالانباق بولدى. اقىل-ويدان وزبىرلىق وزىپ, جالدامالى جانالعىشتار حالىق يگىلىگىنە قول كوتەردى – ادام ءولتىرىپ, مەكەمەلەردى قيراتتى, ورتەدى, دۇكەندەردى تونادى. بەيبىت ومىرگە قارسى سوعىس اشتى. وكىنىشكە قاراي, قانقۇيلى «قاڭتار وقيعاسىندا» تالاي بوزداق قازا تاپتى. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىمىز بەن مەملەكەتتىگىمىزگە قاۋىپ ءتوندى. تاۋەلسىزدىك بىلاي تۇرسىن, ەلدەن, جەردەن ايىرىلىپ قالا جازدادىق. مىنە, وسىنداي اسا كۇردەلى جاعدايدا پرەزيدەنت قالىپتاسقان احۋالدى دۇرىس باعالاپ, تىعىرىققا تىرەلگەن ەلدى, حالىقتى قورعاۋدىڭ پارمەندى شارالارىن قابىلداپ, جەدەل جۇزەگە اسىرماعاندا الدىن الا جان-جاقتى ويلاستىرىلعان, مۇزداي قارۋلانعان سودىرلاردىڭ سويقانى نەگە اكەلىپ سوقتىراتىنىن بولجاۋدىڭ ءوزى قيىن ەدى. وسى رەتتە مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەلدە توتەنشە جاعداي جاريالاۋى بىردەن-ءبىر ۇتقىر شەشىم بولعانىن ايتۋعا ءتيىسپىز. پرەزيدەنتتىڭ تاباندىلىعىنىڭ, ەرىك-جىگەرىنىڭ, باتىل قادامىنىڭ ارقاسىندا ارنايى دايىندىقتان وتكەن, ءىس-قيمىلدارى شەبەر ۇيلەستىرىلگەن, ارالارىندا ءتۇرلى قارۋلى قاقتىعىستارعا قاتىسۋ تاجىريبەسى بار لاڭكەستەردىڭ شابۋىلىنا تويتارىس بەرىلىپ, قالىپتى ومىرىمىزگە ورالدىق.
پرەزيدەنتتىڭ «ماجىلىستە بىرنەشە مىقتى پارتيا بولۋعا ءتيىس» دەگەن سوزدەرى كوڭىلىمنەن شىقتى. ءسوز جوق, وسىنداي وزگەرىستەر ساياسي مادەنيەت دەڭگەيىن كوتەرىپ, ساياسي تۇلعالاردى تاربيەلەۋگە جول اشادى. مەن ءوزىم دە سول ورتادا بولدىم, جاعدايعا قانىقپىن. الداعى ۋاقىتتا پارلامەنتتى تۇبەگەيلى رەفورمالاۋ كەرەك. مەنىڭ ويىمشا, ءماجىلىستى تەك پارتيالاردىڭ وكىلدەرىنەن عانا جاساقتاۋ دۇرىس ەمەس. جەكە ازاماتتاردىڭ وكرۋگتەردەن داۋىسقا تۇسۋىنە مۇمكىندىك بەرىلگەنى ءجون. سوندا عانا باسەكەلەستىك بولادى. ايتپەسە, بىزدەگى «قۋىرشاق پارتيالاردىڭ» بالالىعى تىم ۇزاققا سوزىلىپ كەتتى.
«قالاي دەگەنمەن دە, مەن قازاقستان پرەزيدەنتى رەتىندە قانشالىقتى ۇزاق بولاتىنىمدى بىلمەيمىن. بىراق كونستيتۋتسيا بويىنشا ەكى مەرزىمنەن ارتىق وتىرمايتىنىمدى ناقتى بىلەمىن. ياعني ەشقانداي زاڭدى, اسىرەسە كونستيتۋتسيانى قولدان وزگەرتۋ بولمايدى», دەدى مەملەكەت باسشىسى. پرەزيدەنت ايتتى, سوزىندە تۇرۋى كەرەك. تەك ەرتەڭ ۋاقىتى كەلگەندە «جوق, ءسىز كەتپەڭىز, ءسىزسىز ءبىز ەل بولا المايمىز» دەپ شىعاتىنداردىڭ تابىلۋى عاجاپ ەمەس. وسى رەتتە قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى ءسوزدىڭ ءبىر ۇشىن قوعامداعى احۋالدى ساۋىقتىرۋعا اركەز وڭ اسەر ەتە بەرمەيتىن قازاق زيالىلارىنا تيگىزىپ ءوتتى. وتە ورىندى ايتىلعان ءسوز. بۇل ءوزى قازاقتىڭ بويىنا سىڭگەن جامان قاسيەت. پرەزيدەنت بىلاي تۇرسىن, كادىمگى اۋىل-ايماقتا ءوتىپ جاتاتىن كىشىگىرىم تويلاردىڭ وزىندە ءبىر-ءبىرىمىزدى اسىرا ماقتاپ, جارىسقا ءتۇسىپ كەتەتىنىمىز وتىرىك ەمەس.
تاريحتا ۋاقىت كومەسكىلەي المايتىن وقيعالار بولادى. «قاسىرەتتى قاڭتاردا» قازاقستان تاريحىنا دا وسىنداي داق ءتۇستى. وسىلاي وتىز جىل بويى «قازاقستان – بىرلىك پەن تىنىشتىقتىڭ بەسىگى!» دەپ كەلگەن ماقتانىشىمىزدىڭ ك ۇلى كوككە ۇشتى. كۇندەردىڭ كۇنىندە وسى سويقاننان كەلگەن زالال مەن زارداپتىڭ ەسەبى شىعارىلار, كىنالىلەر تابىلىپ, جازالانار. بىراق ونىمەن ماسەلە شەشىلمەيدى. وسى قاندى وقيعادان ساباق الۋىمىز, بولاشاقتا ونىڭ قايتالانباۋىنا كەپىلدىك بەرەتىندەي قورىتىندى, قادامدار جاساۋىمىز كەرەك. مۇنىڭ ەلدىڭ ءاربىر ازاماتىنا – جاسىنا دا, كارىسىنە دە قاتىسى بار.
جاراسباي سۇلەيمەنوۆ,
قوعام قايراتكەرى, جۋرناليست
پەتروپاۆل
