پىكىر • 13 قاڭتار, 2022

تەكسەرىستى ەنشىلەس كومپانيالاردان باستاۋ قاجەت

432 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ءارتۇرلى سالاداعى مەملەكەتتىك اكتيۆتەردى باسقاراتىن «سامۇرىق-قازىنا» ۇااق» اق ءاۋ باستا ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ ءوسىمىن قامتاماسىز ەتىپ, باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا قۇرىلعانى بەلگىلى. مۇنداي ءىرى حولدينگتى قۇرۋ وزگە مەملەكەتتەردىڭ تاجىريبەسىنەن الىنعان. مىسالى, سينگاپۋر, وڭتۇستىك كورەيادا مەملەكەتتىك قارجىسىنا قۇرىلعان وسىنداي كومپانيالار ەلدىڭ ەكونوميكاسىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋگە ىقپال ەتتى.

تەكسەرىستى ەنشىلەس كومپانيالاردان باستاۋ قاجەت

ءبىزدىڭ ەلدە دە سوعان ۇقساس حولدينگ قۇرىلسا, مەملەكەتتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى, ەكونوميكالىق دەڭگەيى جاق­سارادى دەپ سەندىك. وسىلايشا, سين­گاپۋردىڭ تاجىريبەسىنە نەگىزدەل­گەن «سامۇرىق-قازىنا» وسىدان ون بەس جىلداي بۇرىن قۇرىلعان ەدى. ال قازىر بۇل حولدينگ ەلىمىزدەگى ەڭ باي مەملەكەتتىك ۇيىمعا اينالدى. ونىڭ قۇرامىندا «قازمۇنايگاز», «قازترانسويل», «قازاقستان تەمىر جولى», «قازاتومپروم», «ەير استانا», «سامۇرىق-ەنەرگو», «KEGOK» سىندى ءىرى حولدينگتەر توپ­­تاسقان. بۇگىندە بۇل قوردىڭ اك­تيۆى ەلى­مىزدىڭ ىشكى جالپى ءونىمىنىڭ 60 پايىزىن قۇرايدى. دەمەك, ول ءتيىم­دى جۇمىس اتقارسا, مەملەكەتتىڭ ەكو­نو­ميكالىق ءوسىمى دە قارقىندى دامى­عان بولار ەدى. الايدا ەل سەنگەن «سا­مۇرىق-قازىنا» وزدەرىنىڭ قىز­­مەتىن ويداعىداي اتقارا العان جوق. قور­دىڭ جۇمىسىنىڭ تيىمسىزدىگى ەسەپ كو­مي­تەتىنىڭ ەسەپتەرىندە تالاي اي­­تىلدى. بىراق قۇلاق اسقان ەشكىم جوق.

مەنىڭ ويىمشا, قوردىڭ نەگىزگى كوز­دەگەنى – ەلدەگى بەلگىلى ءبىر توپ­تار­دىڭ پايداسى ءۇشىن قوماقتى قار­جى كوزدەرىن ۋىسىندا ۇستاۋ. قور­دىڭ توپ-مەنەدجەرلەرى باس اينال­دى­رار­لىق جالاقى الاتىنى, ونىڭ سىرتىندا سىياقىلارى مەن بونۋستارى دا كوپ ەكەنى تالاي سىنعا الىندى. مىسالى, «سامۇرىق-قازىنانىڭ» قۇرامىندا بولعان «سامۇرىق-قازىنا» كورپوراتيۆتىك ۋنيۆەرسيتەتى بار. قازىر ول – جەكەمەنشىك قۇرىلىمعا اينالدى. وسى ۋنيۆەرسيتەت كەلىسىمشارت نەگىزىندە قورعا قىزمەتكەرلەردى جۇمىسقا الۋ بويىنشا اۋتسورسينگتىك قىزمەت كورسەتەدى. ەڭبەك شارتى بويىنشا جۇمىسكەرلەر قىزمەتكە الىنعانىمەن ولار شتاتتان تىس جۇمىس ىستەيدى. ياعني قاعاز جۇزىندە تاپسىرىس بەرۋشىنىڭ شتاتتاعى قىزمەتكەرلەر سانى وزگەرىسسىز قالادى. بۇل قوردىڭ باسىندا وتىرعاندارعا وتە ءتيىمدى. كەلەسىدە شتات سانىن ۇلعايتۋدى سۇرايدى دا سولاردىڭ ەسەبىنەن وزدەرى ەسەلەنگەن سىياقىسى مەن بونۋس­تارىن الىپ, قارجىنى تالان-تاراجعا سا­لىپ, الاڭسىز جۇرە بەرەدى. سوندىق­تان الدىمەن مەملەكەتتىك كومپانيا­نىڭ كورپوراتيۆتىك ۋنيۆەرسيتەتىنە, «سامۇرىق-قازىنانىڭ» ەنشىلەس كومپانيالارىنا تەكسەرىس جۇرگىزۋ كەرەك. قوردى ينۆەستيتسيالىق جوباعا اينالدىرۋ دا تىعىرىقتان شىعار جول ەمەس. كەيىن ونىڭ قۇرامىنداعى كومپانيالار جەكەمەنشىكتىڭ قولىنا ءوتىپ, مەملەكەتتىڭ قارجىسى تىپتەن تالان-تاراجعا ءتۇسۋى مۇمكىن.

سونداي-اق «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى» اق ساتىپ الۋ­لارى جانە بارلىق ۇلتتىق كومپا­ني­يا­نىڭ ساتىپ الۋلارى «كۆازي­مەم­لەكەتتىك سەكتوردىڭ جەكەلەگەن سۋبەكتىلەرىنىڭ ساتىپ الۋ تۋرالى» زاڭمەن رەتتەلۋى كەرەك. ونىڭ بارلىق پروتسەسى ءجىتى قاداعالانىپ, قايتا قارالعانى ءجون. تۇبەگەيلى وزگەرىس كەرەك. ءتىپتى «سامۇرىق-قازىنانى» جاۋىپ تاستاسا دا بولادى. مۇنداي قۇرى­لىم­نىڭ بىزگە كەرەگى جوق. قانشاما قارجى جەلگە ۇشتى؟ ميللياردتاعان قارجىنىڭ ەسەبىن ەشكىم دە بىلمەيدى. اقپارات تا اشىق ايتىلعان ەمەس. سولاردىڭ ءبارىن تىزبەكتەپ, ەلگە اشىق مالىمەتتەردىڭ بەرىلگەنى ابزال.

 

عالىم بايتۇق,

تاۋەلسىز ساراپشى

سوڭعى جاڭالىقتار