ەلىمىز ءبىزدىڭ كەڭ-بايتاق. و شەتى مەن بۇ شەتىنە جەتۋ ءۇشىن جۇگىرگەن اڭنىڭ اياعى, ۇشقان قۇستىڭ قاناتى تالادى. وسىعان وراي جىلدان-جىلعا ەكونوميكالىق جاعدايدىڭ جاقسارۋىنا ساي ەل ىشىندە ءارلى-بەرلى قاتىنايتىن جولاۋشىلار سانى دا ارتا تۇسۋدە. سوعان سايكەس جول قاتىناسى تۇزەلىپ, كوكپەن دە, جەر ۇستىمەن دە نەبىر كولىك تۇرلەرى باتىستان شىعىسقا, شىعىستان باتىسقا اعىلىپ جاتىر. ماسەلەن, ەلىمىزدە ەڭ ءبىر جاقسى جولعا قويىلعان تەمىرجول قاتىناسىندا تىنىم جوق. بۇل دۇرىس تا. ويتكەنى وسى كولىك قاتىناسىن كوپ ادام پايدالانادى. الايدا حالىقتىڭ بۇل قىزمەت تۇرىنە دەگەن سۇرانىسى كەيدە تالاپ دەڭگەيىنەن تابىلماي جاتاتىنى كوڭىلگە كىربىڭ تۇسىرەدى. سەبەبى, تاسىمال قىزمەتىندە ءتارتىپ بۇزۋشىلىق كوپ. تاعى دا سول سىبايلاس جەمقورلىق كورىنىستەرى ەتەك العان. پويىزداردا «قوياندار» كوپ كورىنەدى. ال بۇعان, ەڭ الدىمەن كىنالى جولاۋشىلار ەمەس ەكەن, كەرىسىنشە «جولاۋشىلار تاسىمالى» اق ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلاعانداي, اتالعان قوعام قىزمەتكەرلەرىنىڭ وزدەرى, ياعني جولسەرىكتەر كورىنەدى.
«جولاۋشىلار تاسىمالى» اق تاراپىنان بيلەتسىز جولاۋشىلارمەن كۇرەسكە باعىتتالعان ناقتى ستراتەگيا جاسالعان, وسىنىڭ اياسىندا جولاۋشىلار پويىزدارىن تەكسەرۋ جيىلەتىلىپ, رەۆيزورلىق اپپارات جۇمىسى كۇشەيتىلگەن. ەگەر پويىز بريگاداسى تاراپىنان قىزمەتتىك مىندەتتەرىن, جولاۋشىلار مەن جۇكتەردى تاسىمالداۋ ەرەجەلەرىن ورەسكەل بۇزۋ فاكتىلەرى انىقتالسا, ولارمەن ەڭبەك كەلىسىمشارتتارى بۇزىلۋعا دەيىنگى قاتاڭ اكىمشىلىك شارالار قولدانىلادى ەكەن. بىراق بۇعان قاراپ جاتقان پويىز بريگاداسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى جوق. ولار بيلەتسىز جولاۋشىلاردى سول تاسىعان كۇيى ءالى تاسۋدا كورىنەدى. ءاي دەيتىن «اجا», قوي دەيتىن «قوجا» بولماعان سوڭ ولار وتكەن جىلى ەكى مىڭعا تارتا جولاۋشىنى بيلەتسىز الىپ ءجۇرىپتى. بۇل جولاۋشىلار پويىزعا وتىرعانى ءۇشىن اقىنى كىمگە تولەدى؟ ونداي قوماقتى قارجىنى كىم قالتاسىنا باستى؟ ودان بيۋدجەتكە قانشا شىعىن كەلدى؟ بەلگىسىز. ەشكىم ايتپايدى.
ءسويتىپ, جوعارىداعى ءسوزىمىزگە دالەل, جۇزەگە اسىرىلعان تەكسەرۋ شارالارى ناتيجەسىندە 2013 جىلى 1 698 بيلەتسىز جولاۋشى انىقتالعان. وسى بۇزۋشىلىقتار بويىنشا تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە 1 428 قىزمەتكەر تارتىلسا, ونىڭ ىشىندە 201 قىزمەتكەرمەن ەڭبەك كەلىسىمشارتتارى بۇزىلىپتى. مىنە, وسىنداي سوراقى جايتتەرگە بايلانىستى «جولاۋشىلار تاسىمالى» اق بيلەتسىز جولاۋشى العان جولسەرىكتەر مەن بيلەتسىز قاتىنايتىن جولاۋشىلاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا جانە ولاردىڭ وزدەرىن جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ بويىنشا ۇسىنىستار ەنگىزبەك. بۇل ورايدا «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق, «جولاۋشىلار تاسىمالى» اق قىزمەت كورسەتۋ تەحنولوگياسىن تۇراقتى ءتۇردە جەتىلدىرىپ, جولاۋشىلار ءۇشىن, ونىڭ ىشىندە قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ قۇرالى رەتىندە, زاماناۋي قىزمەت تۇرلەرىن ەنگىزۋدە. ماسەلەن, 2013 جىلدىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا ەلەكتروندىق ءادىس بويىنشا 2,5 ملن. بيلەت ساتىلدى, بۇل 2012 جىلعى كورسەتكىشتەن 2 ەسە ارتىق.
وسىلايشا قىزمەت كورسەتۋدى جاقسارتۋ بويىنشا استانا ۆوكزالىندا اۆتوماتتاندىرىلعان كاسسالار ارقىلى جۇمىس ءىستەيتىن ەلەكتروندى ساتۋ ورتالىعى قۇرىلۋدا. وسى سەكىلدى ورتالىقتار بىرتىندەپ رەسپۋبليكامىزدىڭ ءىرى ۆوكزالدارىن قامتۋ ارقىلى الماتى, اقتوبە جانە قاراعاندى ۆوكزالدارىندا اشىلماق. ساتۋدىڭ وسى تەحنولوگياسى جولاۋشىلاردىڭ كاسسيرلەرمەن قارىم-قاتىناسىن جويىپ, ۋاقىتتى ۇنەمدەپ, قىزمەت كورسەتۋ دەڭگەيىن ارتتىرادى دەگەن ءۇمىت بار.
ەندى, مىنە, ناۋرىز ايىنىڭ باسىندا تاعى دا «جولاۋشىلار تاسىمالى» اق جاساقتاعان «ماڭعىشلاق-اتىراۋ» باعىتىنداعى №313 جولاۋشىلار پويىزىندا جولاۋشىلاردى بيلەتسىز الىپ ءجۇرۋ دەرەگىنە قاتىستى قىزمەتتىك تەكسەرىس باستالدى. «جولاۋشىلار تاسىمالى» اق كىنالى قىزمەتكەرلەرىنە قاتىستى قاتاڭ شارالار قولدانىلماق. مۇنداي مەملەكەتكە دە, جولاۋشىلارعا دا پايدالى يگىلىكتى ءىس ودان ءارى دە جالعاسىن تابا بەرەرىنە سەنىم مول. ويتكەنى كوپشىلىككە كەسىرىن تيگىزەتىن «قويانداردىڭ» جوعالۋى جولاۋشىلاردىڭ جولى جاقساراتىندىعىنىڭ باستاۋى دەمەكپىز.
الەكساندر تاسبولاتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
«جولاۋشىلار تاسىمالى» اق تاراپىنان بيلەتسىز جولاۋشىلارمەن كۇرەسكە باعىتتالعان ناقتى ستراتەگيا جاسالعان, وسىنىڭ اياسىندا جولاۋشىلار پويىزدارىن تەكسەرۋ جيىلەتىلىپ, رەۆيزورلىق اپپارات جۇمىسى كۇشەيتىلگەن. ەگەر پويىز بريگاداسى تاراپىنان قىزمەتتىك مىندەتتەرىن, جولاۋشىلار مەن جۇكتەردى تاسىمالداۋ ەرەجەلەرىن ورەسكەل بۇزۋ فاكتىلەرى انىقتالسا, ولارمەن ەڭبەك كەلىسىمشارتتارى بۇزىلۋعا دەيىنگى قاتاڭ اكىمشىلىك شارالار قولدانىلادى ەكەن. بىراق بۇعان قاراپ جاتقان پويىز بريگاداسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى جوق. ولار بيلەتسىز جولاۋشىلاردى سول تاسىعان كۇيى ءالى تاسۋدا كورىنەدى. ءاي دەيتىن «اجا», قوي دەيتىن «قوجا» بولماعان سوڭ ولار وتكەن جىلى ەكى مىڭعا تارتا جولاۋشىنى بيلەتسىز الىپ ءجۇرىپتى. بۇل جولاۋشىلار پويىزعا وتىرعانى ءۇشىن اقىنى كىمگە تولەدى؟ ونداي قوماقتى قارجىنى كىم قالتاسىنا باستى؟ ودان بيۋدجەتكە قانشا شىعىن كەلدى؟ بەلگىسىز. ەشكىم ايتپايدى.
ءسويتىپ, جوعارىداعى ءسوزىمىزگە دالەل, جۇزەگە اسىرىلعان تەكسەرۋ شارالارى ناتيجەسىندە 2013 جىلى 1 698 بيلەتسىز جولاۋشى انىقتالعان. وسى بۇزۋشىلىقتار بويىنشا تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە 1 428 قىزمەتكەر تارتىلسا, ونىڭ ىشىندە 201 قىزمەتكەرمەن ەڭبەك كەلىسىمشارتتارى بۇزىلىپتى. مىنە, وسىنداي سوراقى جايتتەرگە بايلانىستى «جولاۋشىلار تاسىمالى» اق بيلەتسىز جولاۋشى العان جولسەرىكتەر مەن بيلەتسىز قاتىنايتىن جولاۋشىلاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا جانە ولاردىڭ وزدەرىن جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ بويىنشا ۇسىنىستار ەنگىزبەك. بۇل ورايدا «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق, «جولاۋشىلار تاسىمالى» اق قىزمەت كورسەتۋ تەحنولوگياسىن تۇراقتى ءتۇردە جەتىلدىرىپ, جولاۋشىلار ءۇشىن, ونىڭ ىشىندە قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ قۇرالى رەتىندە, زاماناۋي قىزمەت تۇرلەرىن ەنگىزۋدە. ماسەلەن, 2013 جىلدىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا ەلەكتروندىق ءادىس بويىنشا 2,5 ملن. بيلەت ساتىلدى, بۇل 2012 جىلعى كورسەتكىشتەن 2 ەسە ارتىق.
وسىلايشا قىزمەت كورسەتۋدى جاقسارتۋ بويىنشا استانا ۆوكزالىندا اۆتوماتتاندىرىلعان كاسسالار ارقىلى جۇمىس ءىستەيتىن ەلەكتروندى ساتۋ ورتالىعى قۇرىلۋدا. وسى سەكىلدى ورتالىقتار بىرتىندەپ رەسپۋبليكامىزدىڭ ءىرى ۆوكزالدارىن قامتۋ ارقىلى الماتى, اقتوبە جانە قاراعاندى ۆوكزالدارىندا اشىلماق. ساتۋدىڭ وسى تەحنولوگياسى جولاۋشىلاردىڭ كاسسيرلەرمەن قارىم-قاتىناسىن جويىپ, ۋاقىتتى ۇنەمدەپ, قىزمەت كورسەتۋ دەڭگەيىن ارتتىرادى دەگەن ءۇمىت بار.
ەندى, مىنە, ناۋرىز ايىنىڭ باسىندا تاعى دا «جولاۋشىلار تاسىمالى» اق جاساقتاعان «ماڭعىشلاق-اتىراۋ» باعىتىنداعى №313 جولاۋشىلار پويىزىندا جولاۋشىلاردى بيلەتسىز الىپ ءجۇرۋ دەرەگىنە قاتىستى قىزمەتتىك تەكسەرىس باستالدى. «جولاۋشىلار تاسىمالى» اق كىنالى قىزمەتكەرلەرىنە قاتىستى قاتاڭ شارالار قولدانىلماق. مۇنداي مەملەكەتكە دە, جولاۋشىلارعا دا پايدالى يگىلىكتى ءىس ودان ءارى دە جالعاسىن تابا بەرەرىنە سەنىم مول. ويتكەنى كوپشىلىككە كەسىرىن تيگىزەتىن «قويانداردىڭ» جوعالۋى جولاۋشىلاردىڭ جولى جاقساراتىندىعىنىڭ باستاۋى دەمەكپىز.
الەكساندر تاسبولاتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
