اكىمنىڭ ءۇنسىز قالۋىندا نە سىر جاتىر؟

«مەن شىمكەنت قالاسى, اباي اۋدانى, پرولەتار كوشەسىندەگى №26-ۇيدە تۇرامىن. كورشى №24 ۇيگە الدەبىر شاعىن كاسىپكەرلىك نىسانى ورىن تەپكەن. جاقىندا ولار ءبىزدىڭ ءۇيدىڭ جەر ۋچاسكەسىنە جاقىنداتىپ ۇلكەن ترانسفورماتور اپپاراتىن قويدى. ءبىزدىڭ ءۇي مەن ترانسفورماتوردىڭ اراسى نەبارى 2-اق مەتر. شاعىن كاسىپكەرلىگىنە قويا­تىن ەشقانداي كىنامىز جوق. بىراق, وسى ترانسفورماتوردىڭ ورنالاسۋى, قۇ­جات­تارى قانشالىقتى زاڭدى؟ دەن­ساۋلىققا زيان ەمەس پە؟». وتكەن جىلدىڭ سو­ڭىنا تامان شىمكەنت قالاسىنىڭ تۇر­عىنى پاكيزات سىزدىقوۆا رەداكتسياعا وسىلاي دەپ حات جازىپ, اراشا سۇراعان بولاتىن. ءبىر قاراعاندا, ارينە, كۇندەلىكتى تىرشىلىكتە سان مارتە كەزدەسەتىن ۇساق-ءتۇ­يەك شارۋا سياقتى كورىنەتىنى راس. شاعىن كاسىپكەرلىك يەسى بىرەۋدىڭ ەمەس, ءوز جەر ۋچاسكەسىنە توك بەرەتىن جاشىكتى ورناتىپ وتىر. جەكەمەنشىك اۋماعىنا قانداي زات قويسا دا ءوز شارۋاسى ەمەس پە؟! العاشىندا ءبىز وسىلاي ويلاعانبىز. بىراق, حاتتا كورسەتىلگەن مەكەنجايعا بارىپ, ورناتىلعان ترانسفورماتوردى ءوز كوزىمىزبەن كورگەننەن كەيىن جاعدايدىڭ مۇلدەم باسقاشا ەكەنىن باعامدادىق. ادام بويىنان بيىك بۇل ۇلكەن تەمىر جاشىك شىنىندا كورشى ۇيگە تىپتەن تاقالىپ تۇر. سەس ماماندارى تۇگىلى قاراپايىم ادامنىڭ ءوزى بۇل جاشىكتەن دەنساۋلىققا وتە زياندى ەنەرگيا تارايتىنىن بىردەن مويىنداسا كەرەك. ءارى بۇل ترانسفورماتوردان جازاتايىم ءورت شىعا قالسا, تۋرا تۇبىندە تۇرعان ءۇيدى ءتىلسىز جاۋدان ساقتاپ قالۋ تىپتەن مۇمكىن ەمەس. ءار نارسەنىڭ ءوز ءتارتىبى, ءوز ەرەجەسى بولادى عوي, ءبىز بۇل ماسەلەنى ارنايى ماماندار زەرتتەپ, ناتيجەسىن شىعارسىن دەگەن ويمەن اباي اۋدانىنىڭ اكىمى احمەت تاتىباەۆقا حات جازدىق. شىنىندا ترانسفورماتوردىڭ ءۇي تۇبىنە ورنالاسۋى قانشالىقتى زاڭدى, قۇجاتتارى دۇرىس پا, دەنساۋلىققا زيان ەمەس پە, قانشالىقتى قاۋىپسىز؟ وبالى نە كەرەك, كوپ وتپەي-اق اباي اۋدانى اكى­مىنىڭ ورىنباسارى نۇرلان تىلەش حابارلاسىپ, حاتتى العانىن, بۇل ماسەلەنى تۇبەگەيلى زەرتتەپ, ەگەر شىنىندا زياندى بولسا تەمىر جاشىكتىڭ ورنىن اۋىستىرۋعا ىقپال ەتەتىنىن ايتىپ, اعىنان جارىلدى. ارينە, اكىمدىك بۇل ماسەلەنى جاقسىلاپ زەرتتەگەن بولۋى كەرەك, ارتىنشا اباي اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ن.تىلەشتەن «ءسىزدىڭ اباي اۋدانى اكىمدىگى اپپاراتىنا پرولەتار كوشەسى, №26-ءۇي تۇرعىنى پ.سىزدىقوۆانىڭ ترانسفورماتور ورنىن اۋىستىرۋ جونىندەگى ارىزى بويىنشا جازعان حاتىڭىز «وڭتۇستىك جارىق ترانزيت» اق باس ديرەكتورى م.يبراگيموۆتىڭ اتىنا جولداندى. شەشىمى جونىندەگى جاۋاپتى قوسىمشا حابارلايتىنىمىزدى ەسكەرتەمىز» دەگەن جاۋاپ حات كەلدى. حاتتىڭ سوڭىنا اۋدان اكىمدىگىنىڭ «وڭتۇستىك جارىق ترانزيت» اق باس ديرەكتورى م. يبراگيموۆقا جازعان ءوتىنىشىنىڭ كوشىرمەسى قوسا تىركەلىپتى. وندا اكىمدىك باس ديرەكتوردان ترانسفورماتوردى 10 مەترگە اۋىستىرىپ بەرۋىن وتىنگەن. ياعني بۇل حات تەمىر جاشىكتىڭ شىنىندا دەن­ساۋلىققا زيان, تۇرعان ورنى دۇرىس ەمەس ەكەنىن ايعاقتاپ تۇر. ايتپەسە, اكىمدىك ءبۇيتىپ حات جازار ما ەدى؟ بىراق, اباي اۋدانى اكىمدىگى وسىدان كەيىن «ءبىزدىڭ ءىسىمىز وسىمەن ءبىتتى» دەگەندەي تىپتەن ءۇنسىز قالدى. ىزدەپ بارساڭ تاپپايسىڭ. ال, اكىمنىڭ حاتشى قىزى ءومىرى باستىعىن تەلەفون بايلانىسىنا قوسپايدى. ال ورىنباسارى ن. تىلەش ۇيالى تەلەفونىن مۇلدەم كوتەرمەيدى. اكىم قاداعالاماعان سوڭ «وڭتۇستىك جارىق ترانزيت» جشس-ءنىڭ باس ديرەكتورى م. يبراگيموۆ وسى كۇنگە دەيىن ترانسفورماتوردى اۋىستىرۋدى كەيىنگە قالدىرىپ, بۇلتالاققا سالىپ كەلەدى. بىرەسە, «جاقىن كۇندەردە اۋىستىرامىز» دەسە, بىرەسە «اۋىستىراتىن ورىن جوق» دەگەن سىلتاۋ ايتادى. احمەت تاتىباەۆ «تاپتىرماي» كەتكەن سوڭ بۇل ماسەلە بويىنشا «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى شىمكەنت قالاسىنىڭ اكىمى دارحان ساتىبالدىعا حات جازدى. «ءاندىجاندا ءبىر اپام بار, بۇدان وتكەن سوراقى» دەمەكشى, دارحان ساتىبالدى باسقاراتىن اپپاراتتىڭ تىرلىگى اباي اۋدانى اكىمدىگىنەن دە سوراقى بولىپ شىقتى. باسقا-باسقا, كەلگەن حات-حابارعا جاۋاپ بەرۋدە اكىمدىكتەر وتە ۇقىپتى, اسقان جاۋاپكەرشىلىكپەن قارايدى دەپ ويلاۋشى ەدىك, وسى ويىمىزدى شىمكەنت قالاسىنىڭ اكىمدىگى تاس-تالقان قىلدى. وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا اس­تانادان شىمكەنتكە جىبەرىلگەن حاتقا ءالى كۇنگە ءلام-ميم دەگەن جاۋاپ جوق. قالا اكىمى دارحان ساتىبالدى بۇل ءما­سەلەنى ۇساق-تۇيەك دەپ ەسەپتەپ, جاۋاپ بەرۋدى ارتىق كورسە كەرەك. ءتىپتى, «كەلگەن حاتقا پالەن ۋاقىتتا جاۋاپ بەرۋ كەرەك, تۇرعىنداردان كەلگەن ەشقانداي حات قاراۋسىز قالماسىن» دەگەن زاڭ تار­ماقتارى دا ادىرا قالدى. ءبىز اباي اۋدانىنىڭ اكىمى احمەت تاتىباەۆتى تاپپاي جۇرگەن كەزىمىزدە بىرنارسەنى تۇسىنگەندەي بولعانبىز. شىنىن ايتقاندا, اكىمدىك بۇل ماسەلەدەن باسىن الىپ قاشىپ ءجۇر. نەگە دەيسىز عوي؟ بىزدىڭشە تەمىر جاشىكتىڭ ارتىندا تەمىردەي كەرىلىپ بىرەۋلەر تۇر. وسىلايشا شەنەۋنىكتەر ۇساق-تۇيەك دەگەن شارۋانىڭ «شاڭىن» شىعارماي وتىر. «ءوزىڭ قاڭباقسىڭ, كىمگە تۇلعا بولماقسىڭ؟» دەمەكشى, ءبىر ترانسفورماتوردى اۋىستىرۋعا (و باستا «اۋىستىرۋ كەرەك» دەگەن دە ءوزى عوي) شاماسى كەلمەي, قالبالاقتاپ قالعان اكىم شىنىندا حالىقتىڭ الدىندا قالاي تۇلعا بولماق؟ ال دارحان ساتىبالدىنىڭ ءۇنسىز قالۋىندا نە سىر جاتىر؟ الدە استانادان ات ارىلتىپ كەلگەنىنە كوپ بولا قويماعان شاھار باسشىسى شىمكەنتتىڭ دويلەرىمەن «ءسىز-ءبىز» دەگەن سىيلاستىعىنا سىن تۇسىرگىسى كەلمەي ءجۇر مە؟ قالاي ايتساق تا, «اكىم بول, حالقىڭا جاقىن بول» دەگەندى ۇمىتپاۋى كەرەك قوي... ورالحان ءداۋىت, «ەگەمەن قازاقستان». وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.