ەكونوميكا • 27 جەلتوقسان، 2021

2021 جىل سالىمشىلار ءۇشىن جايلى بولدى ما؟

164 رەت كورسەتىلدى

قازاقستاندىق ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردەگى جەكە تۇلعالاردىڭ سالىم كولەمى 12،6 ترلن تەڭگەدەن اسقان. ياعني بۇل – دەپوزيتتە جاتقان قارجى كولەمى. 2020 جىلمەن سالىستىرعاندا جەكە تۇلعالاردىڭ سالىمى 20،6 پايىزعا كوبەيىپتى. ايلىق ديناميكادا 0،7 پايىزعا ارتقان.

تۇتىنۋشىلار سالىمىنىڭ جىلدىق ءوسىم كورسەتكىشى بويىنشا ازىرگە «وتباسى بانككە» تەڭەسەر قارجى ينستيتۋتى جوق. تۇرعىن ءۇي سالاسىنداعى جەتەكشى بانكتەگى سالىم مولشەرى – 1،4 ترلن تەڭگە (+48،1 پا­يىز). تەك ءبىر ايدىڭ وزىندە بانك پورتفە­لى 1،1 پايىزعا ءوسىم كورسەتكەن. ال جيىن­تىق پورتفەل ءبىر جىلدا 53،4 پايىزعا ارتىپ، 1،51 ترلن تەڭگەگە دەيىن وسكەن. جەكە تۇل­عالار دەپوزيتىنىڭ جىلدىق ءوسىمى بويىن­شا ۇزدىكتەر قاتارىنا Bank RBK (315،3 ملرد تەڭگەگە دەيىن) جانە Jusan Bank تە (691،2 ملرد تەڭگەگە دەيىن) كىرگەن.

Finprom-نىڭ جازۋىنشا، «وتباسى بانك­­تە» 2020 جىلى قاراشا ايىندا جەكە تۇل­عالار سالىمدار پورتفەلىنىڭ جالپى جىلدىق ءوسىمى 17،6 پايىزعا (2019 جىلمەن سالىستىرعاندا) وسسە، وسى ۋاقىت ارا­لىعىندا «وتباسى بانك» پورتفەلى بىر­دەن 27 پايىزعا وسكەن. بۇل ارينە، قانداي جاع­داي بولسىن قازاقستاندىقتاردىڭ بانك­كە ءۇمىت ارتاتىنىن، دەپوزيتكە اقشا جيۋ­دى – ءوز بولاشاعىنا سالىنعان ينۆەس­تيتسيا دەپ تۇسىنەتىنىن اڭعارتادى. ەندى مۇنىڭ ۇستىنە بىرجولعى زەينەتاقى تولەمىن «وتباسى بانك» دەپوزيتىنە اۋدارۋ مۇمكىندىگىنىڭ پايدا بولۋى – دەپوزيتتەگى اقشا مولشەرىن ودان ءارى ارتتىراتىن بولدى. مۇنداي مۇمكىندىكتى ەل تۇرعىندارى 2021 جىلدىڭ 16 جەلتوقسانىنان باستاپ پايدالانا الدى. ايتا كەتۋ كەرەك، 2021 جىلعا ارنالعان بجزق-داعى جەتكىلىكتى شەك مولشەرى 2022 جىلدىڭ ساۋىرىنە دەيىن جارامدى.

«قازاقستاننىڭ دەپوزيتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ قورىنىڭ رەكومەنداتسياسىنا سايكەس، ءبىر جىلدىق «قىسقا» كەزەڭ ءۇشىن مەيلىنشە تابىستى جيناق سالىمدارىنا ارنالعان كوممەرتسيالىق بانكتەردەگى دەپوزيتتەر بويىنشا ماكسيمالدى ستاۆكا 12،7 پايىزدى قۇرايدى، ەگەر مەرزىمى ەكى جىل بولسا 11،4 پايىزدان اسپاۋى كەرەك. بارلىق بانكتەر ماكسيمالدى ستاۆكا ۇسىنبايدى. كوبىندە سالىمدار بويىنشا پايىز كە­پىلدىك بەرۋ قورى بەكىتكەن مەجەدەن دە تو­مەن. ال تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق جۇ­يەسى جىل سايىن سوماعا قوسىلاتىن 20 پا­يىزدىق سىياقىسىمەن تارتىمدى. تۇر­عىن ءۇي قۇرىلىس جيناق جۇيەسى شەڭ­بەرىندە ءۇش كريتەريدى ورىنداۋ ما­ڭىزدى. ولار – دەپوزيتتە ءۇش جىلدان كەم ەمەس ۋاقىتتا قارجى جيناۋ، تۇر­عىن ءۇي سوماسىنىڭ 50 پايىزىن جيناۋ جانە باعالاۋ كورسەتكىشىنىڭ مينيمالدى دەڭگەيىنە جەتۋ. ەگەر وسى تالاپتار­دى ورىنداعان بولساڭىز، «وتباسى بانك» ارقىلى نەبارى 5 پايىزبەن تۇرعىن ءۇي زاە­مىن الۋعا بولادى» دەپ جازادى Finprom.

ال كورپوراتيۆتىك سالىم كولەمى ءبىر جىلدا 185 ملرد تەڭگەگە ۇلعايىپ، 12،7 ترلن تەڭگەدەن اسقان. زاڭدى تۇلعالار سەنىمىنە يە بولۋ تۇرعىسىنان ايلىق ديناميكادا 22 ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتىڭ 10-ى، جىلدىق ماندە 17 بانك وڭ ناتيجە كورسەتكەن. جىل باسىنان بەرى كورپوراتيۆتى دەپوزيت پورتفەلى 2،11 ترلن تەڭگەگە ءوسىپتى. بيزنەس سالىمداردىڭ كوپتىگى جاعىنان Halyk Bank كوش باستايدى: بانك پورتفەلى – 4،47 ترلن تەڭگە. بۇل كورسەتكىش – نارىقتىڭ 35 پايىزى. جىل باسىنان بەرى سالىم كولەمى 737،1 ملرد تەڭگەگە وسسە، ءبىر جىلدا 896،4 ملرد تەڭگەگە ءوسىم كورسەتكەن. تەك ءبىر ايدىڭ وزىندە كاسىپكەرلەردەن 239،8 ملرد تەڭگە اقشا ءتۇسىپتى. سالىستىرا ايتار بولساق، ءبىر Halyk Bank-تىڭ ايلىق ءوسىمى قالعان 9 بانكتىڭ كورپوراتيۆتىك سالىمدارىنان دا الدا تۇرادى. ايلىق ديناميكا بويىنشا العاشقى ۇشتىككە «وتباسى بانك» (111،4 ملرد تەڭگە) پەن «سيتيبانك قازاقستان» (981،7 ملرد تەڭگە) كىرەدى. ال جىلدىق كورسەتكىشتە Halyk Bank-تان كەيىنگى ورىندى «سبەربانك» (1،47 ترلن تەڭگە) پەن Jusan Bank (791،9 ملرد تەڭگە) ەنشىلەيدى.

بۇل ۋاقىتتا حالىقتىڭ نەسيەسى 9،93 ترلن تەڭگەگە جەتكەن. بۇل بىلتىرعى سوما­دان 38،7 پايىزعا كوپ. دەمەك، نەسيە الۋ­شىلار سانى ارتقان. وسى سومانىڭ ىشىن­دە جەكە تۇلعالاردىڭ قارىزى 5،77 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى. ءبىر جىلدا 35،1 پايىزعا وسكەن.

«قازىر كەپىلسىز بەرىلەتىن تۇتىنۋشىلىق زاەمدەر ەڭ تانىمال ءارى كەڭ قولدانىسقا يە. ونداي نەسيەلەردى قازىر 22 ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتىڭ 13-ءى بەرەدى. كەپىلسىز نەسيە بويىنشا ەڭ تومەنگى جىلدىق ءتيىمدى سىياقى مولشەرلەمەسىن (جتسم) Bank RBK ۇسىنادى – 8،27 پايىز. ۇزدىك ۇشتىككە «سبەربانك» (8،38 پايىز) جانە Halyk Bank (10،4 پايىز) كىرەدى. بۇل سەگمەنتتەگى ورتاشا جتسم 17،49 پايىزدان باستالادى. سەكتورداعى زاەمداردىڭ ماكسيمالدى مەرزىمى – 60 ايعا دەيىن. ءدال وسىنداي مەر­زىمگە 10 بانك نەسيە بەرۋگە دايىن. بۇل رەتتە «بانك ۆتب (قازاقستان)» 84 ايعا دەيىن نەسيە راسىمدەيدى» دەپ جازادى Ranking.

سونداي-اق Bank RBK جانە Halyk Bank-ءتى قوسا العاندا 6 ەكىنشى دەڭگەيلى بانك
7 ملن تەڭگەگە دەيىن نەسيە بەرەدى. بۇل رەتتە سەكتورداعى شەكتى سوما 5-8 ملن تەڭگە ارالىعىندا ەكەنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. تەك Kaspi Bank قانا ەڭ كوپ دەگەندە 1 ملن تەڭگە مولشەرىندە نەسيە ۇسىنادى.

قازان ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جەكە تۇلعالار نەسيەسى كولەمىندەگى مەرزىمى ءوتىپ كەتكەن بەرەشەك ۇلەسى 2،9 پايىزدى عانا قۇراعان. ءبىر جىل بۇرىن ول كورسەتكىش 4،9 پايىز بولعان ەدى. ال تۇتىنۋشىلىق نەسيەنىڭ مەرزىمى وتكەن بەرەشەك ۇلەسى – 3،5 پايىز ء(بىر جىل بۇرىن 5،2 پايىز)» دەلىنگەن Ranking زەرتتەۋىندە.

ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ جيىنتىق قارىز پورتفەلىندەگى NPL 90+ ۇلەسى نەبارى 4،1 پايىز دەڭگەيىندە عانا. ونىڭ ىشىندە ەڭ ۇزدىكتەرى Bank RBK – 2،5 پايىز، Halyk Bank – 3،1 پايىز جانە «سبەربانك» – 5،3 پايىز.

سوڭعى جاڭالىقتار

اقجايناق استانا

ەلوردا • كەشە

ديماش پەن دجەكسون

ونەر • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار