تەڭىزشى قىز

تەنتەك تولقىندارى اق ەزۋلەنە كوككە اتىلعان كاسپيدىڭ جاعاسىنداعى كورىكتى قالا – اقتاۋدىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن جولاق كەۋدەشەسىنەن تەڭىز ءيىسى مۇڭكىگەن تەڭىزشىلەر تاڭ ەمەس. سۋ بەتىن ايىرا ءتىلىپ شارتاراپقا ماڭىعان كەمەلەر ەكيپاجىنداعى اعا-ىنىلەرىن, جۇبايلارىن شىعارىپ سالىپ, كۇتىپ الۋ – اقتاۋ ايلاعىندا ءجيى قايتالانىپ جاتاتىن كورىنىس. الايدا, كوزسىڭدى قۇبىلىستىڭ ىشىندە دە تاڭداناتىن تۇستار جوق ەمەس ەكەن. ول وڭكەي جىگىتتەرمەن بىرگە قارا شاشى جەلبىرەپ, مويىلداي قارا كوزى نۇرلانا جىميىپ قاراكوزدى قىز بالانىڭ تەڭىز ساپارىنا شىعۋى. قىدىرىپ جۇرگەن ەمەس, اسكەري تارتىپپەن ساپ تۇزەپ, موينىنا مىندەتتى جاۋاپكەرشىلىكتى العان ارۋ. 25 جاستاعى جانار يبراەۆا – اقتوبە ءوڭىرىنىڭ تۋماسى. جوعارى وقۋ ورنىنان زاڭگەر ماماندىعىن العان جاس قىزدى بالا كەزىنەن قيالىن باۋراعان تەڭىز تولقىندارى قول بۇلعاپ, كوك ايدىنعا شاقىرا بەرگەندەي. جانى قالاعان قىزمەت وزىنە تارتپاي تىنبايدى ەكەن, جانار اقىرى ءوز ماماندىعىنان باس تارتىپ, تەڭىزگە بەت بۇردى. جاڭادان كەلگەن جاستى, اسىرەسە, قىز بالانى تەڭىزگە بىردەن شىعارۋ وڭاي ەمەس. سوندىقتان جانار العاشىندا تەڭىز قۇرىلىمىندا قىزمەت ەتتى, وسىلايشا ارمانىنا بىرتە-بىرتە جاقىنداي ءتۇستى. جەتتى دە. ول سوڭعى ءبىر جىلدان بەرى كاسپي تەڭىزىنىڭ قازاقستاندىق بولىگىنىڭ شەكاراسىن كۇزەتەتىن «ورال» كەمەسىندە بايلانىسشى بولىپ قىزمەت ەتەدى. تەلەگەي تەڭىز ورتاسىنداعى سۋ كولىكتەرىن كادۋىلگى ومىرمەن بايلانىستىرىپ تۇراتىن قىزمەتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. جانار قيىن سالانى بىردەن مەڭگەرىپ كەتكەن كورىنەدى. سول سەبەپتى, قيىن قىزمەتتى ەرلەرگە ءتان قايسارلىقپەن, تاباندىلىقپەن مۇلتىكسىز اتقارىپ جۇرگەن ارۋدى ارىپتەستەرى – ەكيپاجداعى 30 ادام تۇگەل ماقتان تۇتادى. تەڭىزدەگى شەكارا شەبىن قورعايتىن وتاندىق ءونىم «ورال» كەمەسىنىڭ جانار ءۇشىن ورنى بولەك. ويتكەنى, ورال قالاسىندا سۋعا العاش تۇسىرىلگەن ساتىنەن باستاپ وسى كەمە بورتىندا كەلەدى. ءار سالانىڭ ءوز ىرىم-تىيىمى, نانىم-سەنىمى بولادى. تەڭىزشىلەر اراسىندا كۇنى كەشەگە دەيىن «كەمەدە ايەل ادام بولماۋى كەرەك, بولسا باقىتسىزدىققا دۋشار بولاسىڭ» دەگەن جازىلماعان «زاڭ» بار بولاتىن. كەرىسىنشە, كەلگەلى تەك جاقسىلىقتاردىڭ جارشىسى بولعان سۇيكىمدى قازاق قىزى – ەكيپاجداعى جالعىز قىز رەتىندە قۇرمەتكە يە, تەڭىزشىلەر ەركەسى, دەمەك ول ايەلگە قاتىستى الگى تۇسىنىكتى تاس-تالقان ەتتى دەۋگە بولادى. مۇنى «ورال» كەمەسىنىڭ كاپيتانى ق.شارشانقۇلوۆتىڭ: «كەمەنى تەڭىزگە تۇسىرگەننەن باس­تاپ قىز بالا اسكەري قىزمەتشى بولىپ كەتەدى. ەر ادامداردان كەم بولماي, ابىرويمەن قىزمەت اتقارۋدا», دەگەن سوزدەرى دە ءدا­لەل­دەي ءتۇستى. ال جانار بولسا ءوز باسىنان وتكەن ەڭ قىزىقتى دا قيىن ءسات رەتىندە تەڭىزشىلەر داستۇرىنە ساي ايدىنعا شىققان سوڭ تەڭىز سۋىن ىشكەن كەزىن ك ۇلىپ ەسكە الادى. تۇزى باسىم تەڭىزدىڭ كەرمەك سۋىن ءىشۋ تۇرماق, اۋىز ءتيۋدىڭ ءوزى قيىن بولسا دا «تارتىپكە» ساي جانار دا ىشكەن. «كەمەدەگىلەر ءۇشىن ءومىر مەن ءولىمنىڭ اراقاشىقتىعى كەمەنىڭ قالىڭدىعىنداي» دەگەن ۇعىم بار. ارينە, جاماندىقتىڭ بەتى ءارى بولسىن. بۇدان ايتپاعىمىز, وسىنشالىقتى قيىن جۇمىستان باقىت تاپقان جانار قىزدىڭ تاۋەكەلشىل تالابىنا ءتانتى بولاسىڭ. گۇلايىم شىنتەمىرقىزى, «ەگەمەن قازاقستان».   ماڭعىستاۋ وبلىسى.