تاراز قالاسى اكىمدىگى ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى مارجان قوجاەۆامەن اڭگىمە
– مارجان تورەعۇلقىزى, تاراز قالاسىنداعى ءبىلىم بەرۋ ساپاسى جىلدان-جىلعا جاقسارىپ كەلەدى. بۇل, ارينە, سالا باسشىلارى مەن ۇستازدار تاراپىنان كوپ جۇمىستى تالاپ ەتەدى.
– بۇگىنگى تاڭدا تاراز قالاسىندا 102 ءبىلىم مەكەمەسى بار. ونىڭ 58-ءى مەكتەپ, 40-ى بالاباقشا, 3-ەۋى قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى. بۇلاردا بارلىعى 55 مىڭنان اسا وقۋشى مەن 16 مىڭعا جۋىق ءبۇلدىرشىن تاربيە السا, ولارعا تيىسىنشە 9 جارىم مىڭنان استام پەداگوگتار مەن قىزمەتكەرلەر قىزمەت ەتەدى. سالاعا بولىنەتىن قارجى دا قوماقتى. وتكەن جىلى بولىنگەن 13 ميللياردتان استام قارجى, مىسالى, قالا بيۋدجەتىنىڭ 60 پايىزىن قۇرادى.
تۇپتەپ كەلگەندە, جۇمىسىمىزدىڭ ەڭ باستى كورسەتكىشى – ءبىلىم ساپاسى دەسەك, رەسپۋبليكالىق عىلىمي جوبا بايقاۋىنا قالا مەكتەپتەرىنەن بارلىعى 12 وقۋشى قاتىسىپ, ونىڭ 10-ى جۇلدەلى ورىندى يەلەندى. رەسپۋبليكالىق ءپان وليمپياداسىنا 21 وقۋشى قاتىسىپ, 13-ءى جۇلدەگەر (3 التىن, 2 كۇمىس, 8 قولا مەدال) بولدى. بۇكىلالەمدىك, حالىقارالىق جانە رەسپۋبليكالىق ءبىلىم سىندارىندا 35 مەدال يەلەندىك. №1 گيمنازيا وقۋشىسى بوگدان زاگريبەلنىي حيميا پانىنەن بۇكىلالەمدىك جانە حالىقارالىق وليمپيادا جەڭىمپازى اتانىپ, ەلىمىزدىڭ نامىسىن قورعادى.
ءبىلىم سىناعىنىڭ ءبىرى – ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ بولسا, قالا مەكتەپتەرىنىڭ كورسەتكىشى جىلدان-جىلعا جوعارىلاپ كەلەدى, 2012-2013 وقۋ جىلىن بىتىرۋشىلەردىڭ ورتاشا بالى – 77,86 بولدى. بۇل ناتيجە رەسپۋبليكالىق كورسەتكىشتەن – 3,36, وبلىستان – 2,82 بالعا جوعارى. مەكتەپتى ۇزدىك بىتىرۋشىلەر سانى دا ارتىپ كەلەدى. «التىن بەلگى» ءتوس بەلگىسىنە 34, ۇزدىك اتتەستاتقا 22 مەكتەپ ءبىتىرۋشى يە بولدى. ۇبت قورىتىندىسى بويىنشا قالانىڭ ءۇش گيمنازياسى رەسپۋبليكانىڭ 100 ۇزدىك مەكتەبىنىڭ قۇرامىنا, ال №45 گيمنازيا ۇزدىك ون بەستىڭ ىشىنە ەندى.
– ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋدىڭ سىرى نەدە دەپ ويلايسىز سوندا؟
– بىرىنشىدەن, سوڭعى جىلدارى تاراز قالاسى مەكتەپتەرىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋعا وبلىس, قالا اكىمدەرى اسا ءمان بەرىپ وتىر. مەملەكەتتىك باعدارلاما تالاپتارىنا سايكەس مەكتەپ وقۋشىلارىن كومپيۋتەرمەن جانە جابدىقتالعان ءپان كابينەتتەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ ءۇشىن وتكەن جىلى 470 كومپيۋتەر الىنسا, ۇستىمىزدەگى جىلى 800 كومپيۋتەر الۋعا 104 ميلليون قارجى قاراستىرىلدى. تەك قانا وتكەن جىلدىڭ وزىندە 1 ميلليارد 100 ميلليون تەڭگەگە 33 مەكتەپ جانە 16 بالاباقشا كۇردەلى جانە اعىمداعى جوندەۋلەردەن وتكىزىلدى.
ەكىنشىدەن, وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم دەڭگەيى پەداگوگتاردىڭ ساپالىق قۇرامىنا تىكەلەي بايلانىستى ەكەنىن ايتا كەتۋ ماڭىزدى. جالپى, ءبىلىم بەرەتىن مەكەمەلەردەگى مۇعالىمدەر سانى 5307-ءنى قۇرايدى. وتكەن جىلى 912 پەداگوگ ءبىلىم جەتىلدىرۋ كۋرسىنان, 251مۇعالىم جاڭا فورماتتاعى 3 ايلىق بىلىكتىلىك ارتتىرۋ كۋرسىنان ءوتتى.
– قالادا تۇراتىن اتا-انالاردىڭ باسىم بولىگى جۇمىسباستى ەكەندىگى بەلگىلى, سوندىقتان بالالارىنىڭ ساباقتان بوس ۋاقىتىن قالاي وتكىزەتىنىن قاداعالاۋعا ۋاقىتتارى جەتپەيتىن شىعار. وسى ماسەلەنى ۇيىمداستىرۋ قانداي دەڭگەيدە؟
– جالپى, وقۋشىلاردىڭ مەكتەپتەن تىس ۋاقىتىن قامتۋ ەكى باعىتتا ۇيىمداستىرىلادى. بىرىنشىدەن, مەكتەپىشىلىك ءتۇرلى ۇيىرمەلەر, ەكىنشىدەن, ارنايى قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ورتالىقتارى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى. العاشقىسىنا مەكتەپتەردەگى كوركەمونەر, عىلىمي, تەحنيكالىق, مۋزىكا ۇيىرمەلەرىنە بارلىق وقۋشىلارىمىزدىڭ 49,9 پايىزى قامتىلسا, ورتالىقتاردا وقۋشىلاردىڭ 13,9 پايىزى كاسىبي شىعارماشىلىقپەن شۇعىلدانادى. مەكتەپىشىلىك, مەكتەپتەن تىس جانە قالاداعى ءبىلىم بولىمىنە قاراستى 20-دان استام سپورتتىق الاڭشالاردا 13 مىڭنان اسا بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر سپورت تۇرلەرىمەن اينالىسۋدا. بۇل كورسەتكىش قازىردىڭ وزىندە 23,7 پايىزدى قۇراپ وتىر.
– ەلىمىزدە بالاباقشا ماسەلەسى شەشۋى قيىن ءتۇيىننىڭ ءبىرى بولىپ وتىر. وسى سالادا ىلگەرىلەۋشىلىك بار ما؟
– تاراز قالاسىندا بۇگىنگى كۇنى 15941 ءبۇلدىرشىندى قامتيتىن 78 مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم مەكەمەسى جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ ىشىندە 40 مەملەكەتتىك, 13 جەكەمەنشىك بالاباقشا بار. مەكتەپ جانىندا – 23, ال جەكەمەنشىك 2 شاعىن ورتالىق جۇمىس ىستەيدى. مەملەكەتتىك «بالاپان» باعدارلاماسى قابىلدانعاننان باستاپ مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم مەكەمەسىنىڭ جەلىسى 29 نىسانعا, ياعني 6 مىڭنان استام ورىنعا ارتتى. سونىڭ ناتيجەسىندە 3-6 جاس ارالىعىندا بالالاردىڭ مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە جانە وقىتۋمەن قامتىلۋ دەڭگەيى 74,7 پايىز, 1-6 جاس ارالىعىندا 51,5 پايىزدى قۇرادى.
بۇگىنگى كۇندە كەزەكتە تۇرعان 2-6 جاس ارالىعىنداعى سابيلەر سانى – 12 133 بولىپ وتىر. جىل سايىن 6 مىڭعا جۋىق ءبۇلدىرشىننىڭ جاڭادان اشىلعان جانە قولدانىستاعى مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەرگە ورنالاستىرىلاتىنىن ەسكەرسەك, بالاباقشا ماسەلەسى دە كوپ ۇزاماي شەشىلىپ قالار.
– باسشى بولۋ, ارينە, وڭاي ەمەس. اسىرەسە, ايەل ادامعا. ەلدىڭ بولاشاعىن قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا اتقارىپ جاتقان ەڭبەكتەرىڭنىڭ دە قىزىعىنان قيىندىعى كوپ. ايەل رەتىندە ءوزىڭدى كۇتۋگە, بوس ۋاقىتىڭدى مادەني ورىنداردا وتكىزۋگە قولىڭ تيە مە؟
– ءوزىم دە ەڭبەك جولىمدى مۇعالىم بولۋدان باستاعان ۇستازبىن عوي, جۇمىسىمىزدىڭ ينەمەن قۇدىق قازعانداي قيىن ەكەنىن سەزەمىن. ون جىل ورتا مەكتەپتە قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىنەن ساباق بەردىم, ودان كەيىن 16 جىل بويى جوعارى وقۋ ورىندارىندا قىزمەت اتقاردىم. عىلىمي ىزدەنىستەرمەن اينالىستىم. فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى بولدىم. سوندىقتان بوس ۋاقىت دەگەن بىزدە جوق دەسە دە بولادى.
اڭگىمەلەسكەن
كوسەمالى ساتتىباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».
تاراز.
