ەرلىك – ەلگە مۇرا, ۇرپاققا – ۇران

قورعانىس ءمينيسترى ادىلبەك جاقسىبەكوۆتىڭ وتان قورعاۋشىلار كۇنى مەن ۇلى جەڭىستىڭ 65 جىلدىعىنا ارنالعان سالتاناتتى كەشتە سويلەگەن ءسوزى وسىدان ون سەگىز جىل بۇرىن ەلباسى جارلىعىمەن ەندى عانا تاۋەلسىزدىك العان ەلىمىزدىڭ  قارۋلى كۇشتەرى قۇرىلدى. بۇل كۇن – وتان قورعاۋشىلار كۇنى, تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تۇراقتى­لى­عىن, قورعانىس قابىلەتىنىڭ مىق­تىلىعىن بىلدىرەتىن تاريحي كۇن. ون سەگىز جىل – جاس مەملە­كەت­تىڭ تولىققاندى اسكەرىن قۇرۋ ءۇشىن ۇزاق ۋاقىت ەمەس. وسى قىسقا مەرزىم ىشىندە جوعارعى باس قولباس­شى­مىز­دىڭ دانا ساياساتىنىڭ, حالىقتىڭ ءوز ەركىندىگى مەن تاۋەلسىزدىگىن ساقتاپ قالۋعا دەگەن  نيەتىنىڭ ارقاسىندا قازاق حالقىنىڭ تاريحىندا تۇڭعىش رەت تۇراقتى اسكەر قۇرىلدى. ول ەگە­مەن ەلىمىزبەن بىرگە ءوسىپ, زامان تالابىنا ساي جاراقتانىپ, بۇگىندە قازىرگى زاماننىڭ كەز كەلگەن قاۋىپ-قاتەرىنە جاۋاپ بەرەتىن جيناقى دا ۇتقىر ارمياعا اينالدى. قۇرىلعان كۇنىنەن بەرى قارۋلى كۇشتەر تالاي جاۋاپتى جۇمىستار­دى ابىرويمەن ورىنداپ كەلەدى. ەلباسى قازاقستان ارمياسىن قۇرۋعا تىكەلەي باسشىلىق جاساپ, ۇنەمى قولداۋ كورسەتەدى. سول قولداۋدىڭ ارقاسىندا ار­ميامىزدى دامىتا وتىرىپ, ءبىز ونىڭ كۇش-قۋاتىن نىعايتۋمەن عانا شەكتەلمەي, اسكەريلەردىڭ الەۋ­مەتتىك ماسەلەسىن دە شەشىپ كەلەمىز. تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاس­تى­عى ەلدەرىنىڭ ىشىندە قازاق­ستان­نىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى الەۋ­مەت­تىك جاعىنان ەڭ جاقسى قورعالعان بولىپ سانالادى. وتان قورعاۋشىلار  شە­بەر­لى­ك­تەرىن ج­ىلدان جىلعا ارتتىرىپ, ءارتۇرلى حالىقارالىق جاتتىعۋلاردا جوعارى جاۋىنگەرلىك دايارلىقتارىن كورسەتۋدە. مىقتى ەلدەردىڭ اسكەر­لەرىمەن  تەڭ ەكەنىن ايعاقتاپ, باسىم­دىقتارىن دالەلدەۋدە. قازاقستان حالقى قارۋلى كۇشتەرىنە سەنەدى جانە ماقتان تۇتادى, ويتكەنى ارميا – مەملەكەت قورعانى, بەيبىتشىلىك تىرەگى. ال ءوز وتانىنا, ەلباسىنا ادال قىزمەت ەتۋ – ءاربىر اسكەري قىزمەت­شىنىڭ قاسيەتتى بورىشى. ءبىزدىڭ ارميا وتانعا, ەلباسىنا ادالدىعىن ساقتاي وتىرىپ, العا قويعان تاپسىرمالاردى ورىنداۋعا ارقاشان دايىن دەپ سەندىرەمىن. بۇگىنگى مەرەكەنىڭ اتاۋىندا “وتان” جانە “قورعاۋشى” دەگەن قاتار تۇرعان ەكى ءسوز بار. شىنىندا دا, بۇل ەكى ۇعىم ءبىر-بىرىنەن اجى­راعىسىز. كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ تاعدىرىن, ءاربىر حالىقتىڭ تاريحىن ول ەگەمەندىك دەپ اتالاتىن ءبولىن­بەيتىن ءبىرتۇتاس ۇعىممەن بايل­ا­نىستىرادى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ كەز كەلگەن ەلدىڭ ەگەمەندىگى, ول ەكو­نوميكالىق جانە ساياسي عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, اسكەري الەۋەتپەن قامتاماسىز ەتىلگەندە عانا ناعىز ەگەمەندىككە اينالاتىنىن وتە ءدال دە اۋقىمدى تۇردە بەينەلەدى. شىنىمەن دە, ادامزات تاريحى, ءتىپتى, ءوزىمىز قازىر باستان وتكەرىپ وتىرعان تاياۋ تاريح تا, وزگە ەلدەر­دەگى جاقىندا بولعان وقيعالار دا كەز كەلگەن ەل ارمياسىنىڭ, قارۋ­لى كۇشتەرىنىڭ تاۋەلسىزدىكتى, مەملەكەتتىلىك پەن كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىستى قورعاۋداعى نەگىزگى تىرەك ەكەنىن كورسەتىپ بەردى. سوندىقتان دا ەل پرەزيدەنتىنىڭ 1992 جىلدىڭ 7 مامىرىندا “قا­زاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قارۋلى كۇشتەرىن قۇرۋ تۋرالى” جارلىققا قول قويۋى جاڭا قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىلىگىن رەسىمدەۋدەگى وزەكتى ساتى بولدى دەپ ايتۋعا بولادى. قازاقستاندىق ارميا قانداي بولۋى كەرەك؟ ول ءۇشىن نە ىستەۋ قا­جەت؟ ادامداردىڭ ءوز ارمياسىنا سەنۋى ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك؟ وفيتسەرلەردىڭ, بارلىق اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ بويىندا وتانعا قالتقىسىز قىزمەت ەتۋ مەملەكەتتىڭ تاعى دا قاجەتىنە اينالىپ وتىرعان­دىعىنا دەگەن سەنىمدى قالاي جاڭ­عىرتۋ كەرەك؟  جاڭا مەملەكەتتىڭ قورعانىس جۇيەسىنىڭ نەگىزىنە قانداي يدەيالار الىنۋى ءتيىس؟ وسى ساۋالدارعا دۇرىس جاۋاپ بەرۋ ءۇشىن سول ساتتە قالىپتاسقان احۋالدى  جاقسى اڭعارىپ قانا قوي­ماي, سونىمەن بىرگە, قازاقستاننىڭ وزگە مەملەكەتتەر قاۋىمداستى­عىنداعى ەرتەڭىن جانە ودان ارعى كۇ­نىن دە الدىن الا ايقىن كورىپ, الەمدىك تاريحتىڭ, ساياساتتىڭ دامۋى­نىڭ باستى جۇيەسىن سەزىنە ءبىلۋ قاجەت. قانداي دا ءبىر مەملەكەتتىك ينس­تيتۋتتىڭ زاڭگەرلىك مەكەمەسىنەن ويعا العاندى جۇزەگە اسىرۋعا دەيىنگى ارالىق ادەتتەگىدەي, زور كولەمدى قاشىقتىق. ارمياعا كەلەر بولساق, ونىڭ جاڭادان قۇرىلىپ جاتقان بىلايعى ينستيتۋتتارعا قاراعاندا ءوزىنىڭ ۇيىمدىق قۇرىلىمى بولما­عان­دىقتان, ونى نولدەن, تازا پاراق­تان باستاۋعا تۋرا كەلدى. ول كەزدەرى ەل باسشىلىعىنا مەيلىنشە قىسقا مەرزىمدەردە مەملەكەتتىك ورگاندى تاعايىنداۋ, ەل دامۋىنىڭ جاڭا ەكونوميكالىق جانە ساياسي مودەلىن قۇرۋ, كۇن ساي­ىن ەنەرگەتيكاداعى, قازاقستان­دىق­تاردى ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋ پروبلەمالارى مەن باسقا دا مىڭداعان اسا ماڭىزدى ماسەلەلەردى شەشۋ قاجەت بولدى. ەڭ سوڭىندا ەلدىڭ جاڭا باستى قالاسى  – استا­نانى تۇرعىزۋ مىندەتى تۇردى. بىراق مەملەكەت قاۋىپسىزدىگى, جاڭا ارميا قۇرۋ ماسەلەلەرى سول اۋقىمدى جۇمىستاردا باستى با­سىمدىقتار قاتارىندا بولدى. انت بەرۋ, جارعىلار, اسكەري دوكترينا, بۇتىندەي العاندا, يدەو­لوگيا, قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسى,  دەر­بەس ينفراقۇرىلىمدى, اسكەري كادر­لار دايارلاۋ بازاسىن قالىپ­تاستىرۋ, كوماندالىق قۇرامدى تاعاي­ىنداۋ – وسىناۋ اسا كۇردەلى ءما­سەلەلەردى قازىرگى زامانعى كوز­قاراستار مەن ۇزاق مەرزىمدى پەرس­پەكتيۆالاردى ەسكەرە وتىرىپ شەشۋ قاجەت ەدى. قازاقستاندا اسكەري قۇرىلىستا جەتكىلىكتى تاجىريبەسى بار اسكەري ماماندار سانىنىڭ شەكتەۋلى بولۋى دا العا قويعان مىندەتتەرگە جەتۋدى كۇردەلەندىرە ءتۇستى. سول ۋاقىتتاردا قازاقستاندا قىزمەت ەتكەن گەنە­رالدار مەن وفيتسەرلەردەن شىنايى پاتريوتتار ىرىكتەپ الىنىپ, تۇڭعىش اسكەري باسشىلىق قالىپتاستى­رىلدى. ولاردىڭ ەسىمدەرى جاقسى تانىس. قازاقستان ارمياسىنىڭ قالىپتا­سۋى­نىڭ باستاۋىندا تۇرعانداردىڭ ىشىنەن ءۇش اسكەري قولباسشى ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدىڭ جوعارى ناگراداسى – حالىق قاھارمانى اتاعىنا يە بولدى. ولار العاشقى  قورعانىس ءمينيسترى, كەڭەس وداعىنىڭ باتى­رى, اسكەري بۋىن ساباقتاستىعىن بەينەلەگەن, تاعدىرى اڭىزعا اينال­عان ادام – ارميا گەنەرالى نۇر­ما­عامبەتوۆ, سونداي-اق ارميا گەنەرا­لى التىنباەۆ جانە گەنەرال-لەيتەنانت ەرتاەۆ. قارۋلى كۇشتەردىڭ قۇرامى  مەن قۇرىلىمىن بەلگىلەۋ بارىسىندا سىرتقى ساياسي باعدارلارمەن جىم­داسا ۇيلەسەتىن جەتكىلىكتى قورعانىس قابىلەتى نەگىزگە الىندى. ءدال سول كۇندەرى مەملەكەت باس­شىسى تەك قازاقستان ءۇشىن عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, ۋاقىت كورسەت­كەندەي, بۇكىل الەم ءۇشىن دە تەڭدەسى جوق, شىنىمەن دە  داۋىرلىك قادامعا باردى – ول پلانەتاداعى ەڭ ءىرى يادرولىق پوليگوندى جابۋ تۋرالى شەشىم قابىلداپ, يادرولىق ارسەنال­دان باس تارتۋ جانە يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ تۋرالى كەلىسىمگە قوسىلدى. يادرولىق قارۋسىزدانۋدىڭ جا­ھاندىق ۇدەرىسىن دامىتۋعا باعا جەتپەس ۇلەس قوسا وتىرىپ قازاقستان بۇكىل ادامزاتقا ءوزىنىڭ بەيبىتشىلىك پەن تاتۋ كورشىلىك قاعيدالارىن بەرىك ۇستاناتىنىن پاش ەتتى, اۋماقتىق تۇتاستىق پەن ەگەمەندىككە حالىقارالىق كەپىلدىك الدى. تاياۋدا يادرولىق قاۋىپسىزدىك جونىندەگى جاھاندىق سامميتتە ءسوز سويلەي وتىرىپ, قازاقستان پرەزي­دەنتى يادرولىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ بويىنشا جاڭا ءىس-قيمىل باعدار­لا­ماسىن ۇسىندى. ول يادرولىق قارۋدى قانداي دا ءبىر جاعدايدا تاراتپاۋ جانە ونى جويۋ تۋرالى جالپىعا بىردەي جاڭا امبەباپ كەلىسىم بەكىتۋ جونىندە الەمدىك اۋقىمداعى باستاما كوتەردى. بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ تاياۋداعى استاناعا ساپارى حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ ءبىزدىڭ مەملەكەتى­مىز بەن ونىڭ كوشباسشىسىنا دەگەن جوعارى سەنىمىن راستادى. “قازاقستان يادرولىق قارۋسىز­دانۋ سالاسىندا بارىنشا كوشباس­شىلىق تانىتىپ وتىر. 1991 جىلى نۇرسۇلتان نازارباەۆ سەمەي يادرولىق پوليگونىن جابۋ جانە يادرولىق قارۋدان باس تارتۋ تۋرالى باتىل شەشىم قابىلدادى. بۇل كورەگەندىك قادام بولدى”, دەپ اتاپ ءوتتى پان گي مۋن. وسىلايشا تاۋەلسىزدىكتىڭ العاش­قى جىلدارىندا-اق ءبىزدىڭ شەكارا­لارىمىزدىڭ ءون بويىندا قاۋىپ­سىزدىك بەلدىگىنىڭ ىرگەتاسى قالاندى, ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك جۇيەسىنىڭ وڭىرلىك نەگىزى قالىپتاستى. 1993 جىلى ءبىرىنشى جانە 2000 جىلى ەكىنشى اسكەري دوكترينانىڭ قابىلدانۋى ەگەمەن قازاقستاننىڭ قارۋلى كۇشتەرىن قۇرۋداعى  ساتىلىق كەزەڭدەر بولدى. ەلدىڭ اسكەري قاۋىپسىزدىگىن قام­تاماسىز ەتۋدىڭ قۇقىقتىق بازاسى جاسالدى. قارۋلى كۇشتەردىڭ وفي­تسەرلىك دىڭگەگى قالىپتاسىپ, نىعايا ءتۇستى. بۇل كەزەڭ ءبىزدىڭ ارميامىزدىڭ قازىرگى زامانعى جۇمىلعىش, پايدا بولعان قاتەرلەرگە جاۋاپ بەرەتىندەي اسكەر قۇرۋدى قاراستىراتىن (وسى­عان دەيىن دە ءبىزدىڭ پرەزيدەنتىمىز اتاپ ايتقانداي) دوكترينا, اسكەري رەفورما تۇجىرىمداماسى جانە اسكەري قۇرىلىستىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى نەگىزىندە بىرقالىپتى دامۋىنىڭ باستالۋىمەن سيپاتتا­لادى. بۇگىندە 2007 جىلعى ءۇشىنشى دوكتريناعا سايكەس ءبىزدىڭ ارميا الدىندا جۇيەلى مودەرنيزاتسيالاۋ مەن باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ارتتىرۋ مىندەتى تۇر. قازىرگى جاعدايدا قارۋلى كۇشتەردىڭ اسكەري دايىندىعى مەن قابىلەتتىلىگىنىڭ ءبىرىنشى كەزەكتە سوعىستى جۇرگىزۋدىڭ قۇرالى رەتىندە ەمەس, ونىڭ الدىن الۋدىڭ ماڭىزدى العىشارتى رەتىندەگى ماڭىزى جوعارى. وسىعان بايلانىستى, ەكپىن قا­رۋلى كۇشتەردىڭ  ساپالىق پارا­مەتر­لەرىن جاقسارتۋعا ءتۇسىرىلىپ وتىر. بۇگىنگى كەزەڭدە ارميانى قازىرگى زامانعى ۇرىس جاعدايلارىنا بارىنشا جاقىنداتۋ جۇيەسىنە كوشىرۋگە ازىرلىك جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. مىنە, سوندىقتان قازىرگى تاڭدا اسكەرلەردىڭ وقۋ-تاجىريبەسىن جەتىلدىرۋدىڭ باستى تەتىگى جەدەل  اسكەري دايىندىقتى ورىنداۋ مىندەتىن جۇزەگە اسىرۋ بولىپ  تابىلادى. ماسەلەن, وتكەن جىلى ءتۇرلى قارۋ-جاراقتار مەن تەحنيكالاردان 12 مىڭ اتۋ ۇدەرىستەرى اتقارىلىپ, اسكەري ماشينەلەردى جۇرگىزۋدىڭ 2 700-گە جۋىق جاتتىعۋلارى ورىن­دالدى. اۋە قورعانىسى كۇشتەرىندەگى ۇشۋلاردىڭ جالپى ۋاقىتى 24 000-نان استام ساعاتتى قۇراسا, ءبىر ۇشقىشتىڭ ورتاشا ۇشۋ ۋاقىتى 78 ساعاتقا جەتتى. ءبىزدىڭ بۇگىنگى شارامىزدىڭ اۋقىمىن ەسكەرە كەلگەندە, ءبىز تۇسىنىكتى جايتتەرگە بايلانىستى تسيفرلار تۋرالى كوپ اڭگىمە ايتا المايمىز. بىراق, تۇتاستاي العاندا, جوعارىدا اتالعان جانە باسقا دا كورسەتكىشتەرگە قازاقستان ارمياسى سوڭعى جىلدارى عانا قول جەتكىزدى. كەزىندە كونفۋتسيدىڭ ءوزى بىلاي دەگەن ەكەن: “سوعىسقا وقىماعان, تاجىريبەسى جوق ادامداردى جىبەرۋ ­– ولاردى ساتۋمەن تەڭ”. اسكەري دايىندىقتى جاقسارتۋ­دىڭ ءتيىمدى فاكتورلارىنىڭ ءبىرى رەتىندە جەكە دايىندىقتى عانا ەمەس, بولىمشەلەردىڭ بىرىككەن ءىس-قيمىلدارىندا جالپىعا ورتاق ۇيلەسىمدىلىكتى قالىپتاستىراتىن زامانالىق ترەناجەرلىق كەشەندەر بەلسەندى ەنگىزىلۋدە. ارميانىڭ بەيبىت كەزەڭدەردەگى اسكەري دايىندىعى جاتتىعۋلاردا شىڭدالاتىنى بەلگىلى. سوڭعى كەزدەرى ءبىزدىڭ اسكەرلەرىمىزدىڭ ءمۇم­كىندىكتەرى مەن ولاردىڭ ناقتى ۇرىس جاعدايلارىنا بارىنشا جاقىن­دا­تىلعان ۋاقىتتارداعى ءىس-قيمىل­دارعا دايىندىقتارى ءتۇرلى اۋقىم­داعى جاتتىعۋلاردا ۇدايى تەكسەرىلىپ كەلەدى. ولاردىڭ ىشىندەگى اسا ما­ڭىزدىلارى – “اسكەري دوستاستىق”, “اۋە كۇشتەرى”, “دالا قىرانى”. وتكەن جىلى تمد-داعى اسا ءىرى اۋقىمداعى جاتتىعۋلاردىڭ ءبىرى – ء“وزارا ءىس-قيمىل – 2009” جاتتى­عۋلارى وتكىزىلدى. ولارعا اسكەر­لەردىڭ بارلىق تەكتەرى مەن تۇرلەرى, ارنايى بولىمشەلەر مەن قۇرامالار تارتىلدى. تۇڭعىش رەت ۇقشۇ-نىڭ ۇجىمدىق جەدەل ءىس-قيمىل كۇشتەرىنىڭ باسقارۋ ورگاندارى مەن  بولىمشەلەرى ىسكە قوسىلدى. بۇل جاتتىعۋلاردا قازاقستاندىق اسكەري قىزمەتشىلەر مەن تەحني­كالار ونىڭ نەگىزىن عانا قۇراپ قويعان جوق, وزدەرىنىڭ جوعارى كاسىبي دايىندىقتارىن كورسەتە ءبىلدى. بۇعان جاتتىعۋلارعا قاتىسقان ۇقشۇ-عا مۇشە 6 مەملەكەت باس­شىلارى, قورعانىس ۆەدومستۆو­لارىنىڭ جەتەكشىلەرى مەن اسكەري ماماندارى ناقپا-ناق كوز جەتكىزدى. ءبىزدىڭ اسكەرىمىز تۋرالى جاقىن­دا شەتەل ساراپشىلارى بەرگەن قو­رىتىندىنى كولدەنەڭ تارتسام دەيمىن: “قازاقستاننىڭ قارۋلى كۇشتە­رى بۇگىندە پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتەگى مەملەكەتتەر اسكەرلەرىنىڭ جەتەكشى ۇشتىگىنە كىرەدى جانە دە ورتالىق ازيا وڭىرىندە ۇزدىگى بولىپ تابىلادى”. قازىرگى كەزدە قازاقستان اسكەرى, ونىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ ۇستىندەگى ۇلگىسى وزگە مەملەكەتتەردەگى اسكەر­لەردىڭ جاقسى جاقتارىن الىپ جاتقانىن اتاپ وتكەن ءجون. اسكەري-تەحنيكالىق الەۋەتتى ارتتىرۋ ءبىرتۇتاس مەملەكەتتىك, اسكە­ري-تەحنيكالىق ساياسات اياسىندا ءجۇ­زەگە اسىرىلىپ جاتقان باسىم­دىق­تاردىڭ ءبىرى رەتىندە قاراستىرىلادى. قازىرگى كەزدە ەكپىن اسكەري-اۋە كۇشتەرى مەن جوعارى دالدىكتەگى قارۋ-جاراقتارعا, اسكەرلەردى باس­قارۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيە­سىن ەنگىزۋگە, وزگە دە جوعارى تەح­نولوگيالىق جانە عىلىمي اۋقىمداعى جەلىلەرگە ءتۇسىرىلىپ وتىر. قارۋلى كۇشتەرىمىزدىڭ الدىنا قورعانىستىق-وندىرىستىك كەشەندى قالىپتاستىرۋعا باقىلاۋ جاساۋ جولىمەن ولارعا بارىنشا مول ىقپال ەتۋ مىندەتى قويىلعان. تۇتاستاي العاندا, اسكەر قازاق­ستاندىق مازمۇننىڭ ۇلەسىن ارتتى­راتىن بولادى. ال بۇل ءوز كەزەگىندە ەلىمىزدى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيا­لىق دامىتۋدىڭ اجىراعىسىز ءبول­شەگىنە اينالادى. قازاقستان ارمياسى ەكونومي­كا­نىڭ يندۋستريالىق سەكتورى لوكو­موتيۆتەرىنىڭ ءبىرى بولۋعا دايىن جانە بولادى دا. پرەزيدەنتتىڭ قازاقستان حال­قى­نا جولداۋىندا ادام كاپيتالىن ينۆەستيتسيالاۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلعان. قارۋلى كۇشتەر ءۇشىن بۇل باعىتتى مىنا مىندەتتەر اس­تارىندا قاراستىرعان ءجون: بىرىنشىدەن, اسكەري ءبىلىم مەن اسكەري عىلىم جۇيەسىن جەتىلدىرۋ; ەكىنشىدەن, الەۋمەتتىك قام­سىزداندىرۋدى نىعايتۋ; ۇشىنشىدەن, يدەولوگيالىق جۇ­مىس­تاردىڭ ءتيىمدى جۇيەلەرىن قۇرۋ. قازىرگى زامانعى اسكەر قۇرۋ – بۇل تەحنيكالار مەن قارۋ-جاراق­تاردى مودەرنيزاتسيالاۋ عانا ەمەس, ءبىرىنشى كەزەكتە كاسىبي ارميانىڭ ىرگەتاسى – اسكەري كادرلاردىڭ جاڭا گەنەراتسياسىن تاربيەلەۋ. اسكەردىڭ كادرلىق الەۋەتىن جە­تىلدىرۋدىڭ بولىنبەيتىن ءبىر بولشەگى اسكەري قىزمەتتىڭ بەدەلىن ارتتىرۋ مەن اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ الەۋ­مەتتىك مارتەبەسىن كوتەرۋ بولىپ تابىلادى. وسىلايشا ەل باسشىلىعى تاۋەل­سىز قازاقستان ارمياسىندا قىزمەت ەتۋ قاي جاعىنان الىپ قارا­عاندا دا مارتەبەلى بولۋى ءۇشىن ءبارىن دە جاساپ جاتىر دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار. ەگەر بۇرىندارى جاستار اسكەري قىزمەتتەن تايقىپ شىعۋدىڭ قانداي دا ءبىر ءمۇم­كىندىكتەرىن ءجيى ىزدەستىرىپ كەلگەن بولسا, بۇگىندە جاعداي مۇلدەم باس­قاشا سيپات الىپ وتىر – ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندەگى قورعانىس ىستەرى جونىندەگى دەپارتامەنتتەر ءىس جۇزىندە اسكەردە قىزمەت ەتۋگە تىلەك بىلدىرۋشىلەردەن اياق الىپ جۇرە الماۋدا. ءبىزدىڭ جاستارىمىز ءۇشىن اسكەر بۇگىندە قۋاتتى ادامگەرشىلىك جانە يدەولوگيالىق مەكتەپ – اعا ۇر­پاقتىڭ ەرلىك جانە ورلىك ءداستۇر­لەرىنە نەگىزدەلگەن قازاقستاندىق پاتريوتيزم مەكتەبى رەتىندە كورىنۋدە. سوندىقتان جاستاردى قازاقستاندىق پاتريوتيزم رۋحىندا تاربيەلەۋ – بارشامىز ءۇشىن ماڭىزدى دا جاۋاپتى مىندەت. وتكەنگە كوز جۇگىرتسەك, ءبىزدىڭ قارۋلى كۇشتەرىمىزدىڭ جىل وتكەن سايىن دايەكتىلىكپەن دامىعانىن جانە نىعايعانىن كورۋگە بولادى. ارينە, ولاردىڭ قالىپتاسۋىنا كوپتەگەن وفيتسەرلەر, گەنەرالدار مەن جەتەكشىلەر, بۇكىل قازاقستان قوعامى اتسالىستى. الايدا, تاۋەلسىز قازاقستان ءاس­كەرى پايدا بولعان العاشقى كۇننەن باستاپ بۇگىنگى كۇنگە دەيىنگى ونىڭ قالىپتاسۋىنىڭ ءار كەزەڭى, ونىڭ تولىسۋى مەن قۋات الۋىنىڭ ءار ءساتى, كۇردەلى سىناقتاردىڭ ءار كۇنى, تابىستارى مەن قول جەتكىزگەن جە­تىستىكتەرىنىڭ ءار ءساتى – ياعني, قا­زاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرىنىڭ بارلىق ءومىربايانى, ونىڭ ءاربىر العان اسۋلارى – ءبىزدىڭ پرەزيدەنتىمىز – جوعارعى باس قول­باسشىنىڭ اتىمەن تىكەلەي بايلانىستى. بۇگىندە قازىرگى قازاقستان مەم­لەكەتىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىنىڭ جاڭا قازاقستاننىڭ جاڭا ارمياسىن قۇرۋداعى كوشباسشىلىق ءرولى تولىق كولەمىندە كورىندى دەپ نىق سەنىممەن ايتا الامىز. ءبىزدىڭ بارلىق ارميامىز, بار­لىق اسكەري قىزمەتشىلەرىمىز جو­عارعى باس قولباسشىنىڭ ماڭىنا كونستيتۋتسيالىق پارىزى ءۇشىن عانا ەمەس, ناعىز قازاقستان ازاماتى رەتىندە سانالى دا جەكە تاڭداۋى بويىنشا توپتاسىپ وتىر. بۇل قاي جەردە جانە قاي ۋاقىتتا دا ءوزىنىڭ باستى مىندەتى – ءتىپتى ءوزىنىڭ ءومىرىن قيۋ ارقىلى دا وتانىن, حالقىن, پرەزيدەنتىن قورعاۋ بولىپ تابىلادى. بۇگىن, وتان قورعاۋشىلار كۇنى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى اسكەري قىزمەتشىلەرگە جوعارى اسكەري اتاق, ارداگەرلەرگە مەملەكەتتىك ناگرادا­لار تاپسىرىپ تۇرىپ بىلاي دەدى: “بۇل مەرەكەنى ءبىزدىڭ ۇلى وتان سو­عىسىنداعى جەڭىس كۇنى قارساڭىندا اتاپ ءوتۋىمىزدىڭ وزىندىك تەرەڭ سيمۆوليكالىق ءمانى بار”. اتالارىمىز بەن اكەلەرىمىزدىڭ وشپەس ەرلىگى بىزدەردى كۇشتى دە باتىل بولۋعا, ەڭ قيىن سىناق­تاردىڭ وزىنە قاسقايىپ قارسى تۇرىپ, كەز كەلگەن مايدان مەن ۇرىس­تاردا تولىق جەڭىسكە جەتكەنشە كۇرەسۋگە ۇندەيدى. جەڭىس قاشاندا ءبىزدىڭ پرەزي­دەنتىمىزگە ونىڭ بارلىق باس­تامالارىندا جولداس بولسىن, جەڭىس ءبىزدىڭ حالىقتارىمىزدى قۋاتتى دا وركەندەگەن قازاقستان قۇرۋ جولىنا جەتەلەسىن! وتان قورعاۋشىلار مەرەكەسى, كەلە جاتقان ۇلى جەڭىس كۇنى قۇتتى بولسىن, قىمباتتى دوستار! مەرەكەڭىزبەن, جوعارعى باس قولباسشى! ەلىمىز امان, جۇرتىمىز تىنىش بولسىن. تاۋەلسىزدىگىمىز ماڭگىلىك بولىپ, ەلباسىمىز جاساسىن!