08 ناۋرىز, 2014

توقسانىندا اراب ءتىلىن ۇيرەنگەن

304 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن
جۋپار ساتاەۆاحالىقارالىق ايەلدەر كۇنى مەي­رامى قارساڭىندا قالا اكىم­دىگىنىڭ قولداۋىمەن جانە «قا­لالىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار» مم باستاماسىمەن ۇيىمداستىرىلعان «اق باتا» اكتسياسى اياسىندا قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى اي­گۇل ارىنعازيەۆا مەن قالالىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار ءبولىمىنىڭ باسشىسى ءنايلا بورتەباەۆا, وب­لىستىق جاسوسپىرىمدەر ءۇيى­نىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى جاسى جۇزدەن اسقان جانە ۇلى وتان سوعىسىنا قاتىسقان كەيۋانالاردى قۇتتىقتاپ باردى. ۇزاق جاساۋدىڭ سىرى ولار ءبىرىنشى بولىپ 105 جاستاعى جۇپار سا­­­تاەۆانى قۇتتىقتادى. كەزىندە اكەسى قۋعىن-سۇرگىننىڭ قۇربانى بولعان جۇپار اجە جاستايىنان جەتىمدىكتىڭ تاقسىرەتىن تارتىپ وسەدى. ەس ءبى­لىپ, ەتەك جاپقاننان كەيىن ۇجىمشاردىڭ, كەڭشاردىڭ قارا جۇمىسىنا جەگىلەدى. باقىتىنا قاراي سارسەنبى اتتى ادال جار تاپ بولىپ, باقىتتتى وتباسىن قۇرادى. جۇپار اجە ەكەۋى ون بالا تاربيەلەپ وسىرەدى. قازىر ولار­دىڭ ارقايسىسى ءوز الدىنا بولەك شاڭىراق كوتەرگەن, تۇرمىس قۇرعان. قارياسى ومىردەن وزعان. جۇپار اجە كەنجە بالاسى بۇركىتتىڭ قولىندا تۇرادى. ءوزى ءالى باقۋاتتى, ءجۇرىس-تۇرىسى شيراق. ءسال قۇلاعى باسەڭدەۋ ەستيدى دەمەسەڭ, قۋناق, ءسوزى ءتۇزۋ. كوكىرەگى كەمەل كەيۋانانى عاسىردان استام جاس جاسادى دەپ استە دە ويلامايسىڭ. شالى سوناۋ كەڭەستىك كەزەڭنىڭ وزىندە بەس ۋاقىت نامازىن قازا قىلماعان تاقۋا ادام بولىپتى. اجە دە بەس ۋاقىت نامازعا جىعىلىپ, ورازا ۇستاپ, مۇسىلمانشىلىقتىڭ بارلىق شارتتارىن ۇستانادى ەكەن. نەمەرەلەرى ارىستان مەن احمەت اجەسىنىڭ قولىنا سۋ قۇيىپ, كەرەگىن تاۋىپ بەرەدى. جۇپار اجە 90 جاسىندا اراب ءتىلىن وقىپ, ۇيرەنىپتى. قازىر قۇراندى تۇپنۇسقادان وقي بەرەدى. ءوزى مەككەگە قاجىلىق ساپارعا بارىپ قايتىپتى. ءدىندار كەيۋانا بالالارىنا دا ءدىن جولىن ۇستانۋعا, ادال بولۋعا, تازا جۇرۋگە جول سىلتەپ وتىرادى. قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى ايگۇل ارىنعازيەۆا جۇپار اجەنى حالىق­ارالىق ايەلدەر كۇنىمەن قۇتتىقتاپ, اقشالاي سىيلىق تاپسىردى, وبلىستىق جاسوسپىرىمدەر ءۇيىنىڭ تاربيەلەنۋشى قىزدارى گۇل شوقتارىن ۇسىندى. جۇپار اجە ءوز كەزەگىندە ءوت­كەن ءومىر جولىن ەسكە الىپ, ۇر­پاقتارىنا باتا بەردى. ۇزاق جاساۋىڭىزدىڭ سىرى نەدە دەگەن ساۋالعا «جۇرەك تازا, كوڭىل اق بولۋى كەرەك, ەشكىمگە جاماندىق ويلاماۋ قاجەت. سون­داي-اق, ەڭبەكتەن قاشپاۋ كەرەك. بارعا اسپايتىن, جوققا ساسپايتىن قاناعات كەرەك», دەپ جاۋاپ بەردى كەيۋانا. مارشال روكوسسوۆسكيدى كورگەن سودان كەيىن قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى باستاعان ازاماتتار ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى زوريا ابيلحانوۆانى 8 ناۋرىز –  حالىقارالىق ايەلدەر كۇنىمەن قۇتتىقتادى. قان مايداندا بايلانىسشى بولعان كەيۋانا دا تىڭ. ول ءوزىنىڭ 2-ءشى بەلارۋس مايدانىنىڭ شتابىندا بايلانىسشى بولىپتى. ءبىر رەت قانا مايدان قولباسشىسى مارشال ك.روكوسسوۆسكيدى كورگەنىن جەتكىزدى. ون سەگىز مەدالمەن ماراپاتتالعان زوريا عابدولقىزىنا سوعىستا العان «ەرلىگى ءۇشىن», «كەنيگسبەرگتى العانى ءۇشىن» جانە «گەرمانيانى جەڭگەنى ءۇشىن» مەدالدارى ايرىقشا ىستىق. سوعىستى بەرلينگە 80 شاقىرىم جەردە اياقتاعانىن دا ماقتانىش سەزىممەن ەسكە الدى. سوعىستان كەيىن تەلەگرافشى بولىپ ەڭبەك ەتكەن, تىڭ يگەرۋگە قاتىسىپ, «قوبدا» كەڭشارىندا ون جىل حاتشى-ماشينيستكا بولعان. ۇل مەن قىز ءوسىرىپ, تاربيەلەگەن كەيۋاناعا قازىر قى­زى ۆالەنتينا ۆاسيلەۆنا مەن كەلىنى كەزەك قاراسادى. انا ۇلى وتان سوعىسىنا قاتىسۋشىلارعا بىرقاتار جەڭىلدىكتەر جاساعان, دارىگەرلىك كومەك جانە الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتىپ وتىرعان جەر­گىلىكتى بيلىككە ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. – ءبىز «اق باتا» اكتسياسىنا قاتىسىپ, قارت انالارىمىزدىڭ العىسىنا بولەنىپ ءجۇرمىز. بۇل كىسىلەرگە قادىرلى قارتتىق, دەنساۋلىق تىلەيمىن, – دەدى اقتوبە جاسوسپىرىمدەر ءۇيىنىڭ تاربيەلەنۋشىسى گۇلدانا قۇتتىمۇراتوۆا. «اق باتا» اكتسياسى اياسىندا قالاداعى ءجۇز جاستان اسقان 12 كەيۋانا جانە سوعىسقا قاتىسقان 23 اجە دە مەرەكەلىك قۇتتىقتاۋعا يە بولدى. سونداي-اق, قازىردىڭ وزىندە وبلىستىڭ ەكو­نوميكالىق دامۋىنا ۇلەس قوسقان, كوپ با­لا­لالى انالاردى مەملەكەتتىك جانە جەكە مە­­كەمەلەر قۇتتىقتاپ, سىي-سياپاتتارىن جاساۋدا. ساتىبالدى ءساۋىرباي, «ەگەمەن قازاقستان». اقتوبە وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار