ايماقتار • 14 جەلتوقسان, 2021

تۇلعاعا قۇرمەت – تاريحقا قۇرمەت

5255 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىق مەرەكەسى تانىمدىق, تاعىلىمدىق ىستەرمەن دە ەل ەسىندە قالادى. شىمكەنت قالاسىندا مەرەكە قارساڭىندا قوس بىردەي ەسكەرتكىش اشىلدى. قالا اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن قوعام قايراتكەرى, عالىم-ەتنوگراف وزبەكالى جانىبەكوۆتىڭ كومپوزيتسيالىق ءمۇسىنى اشىلىپ, «دارا» اتتى ءفيلمنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى.

تۇلعاعا قۇرمەت – تاريحقا قۇرمەت

ءىس-شاراعا قالا اكىمى مۇرات ايتەنوۆ, ءماسليحات حاتشىسى باحادىر نارىمبەتوۆ, حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, جازۋشى مارحابات بايعۇت, «پاراسات» وردەنىنىڭ يەگەرى ءحانبيبى ەسەنقاراقىزى, قوعام قايراتكەرىنىڭ ۇرپاقتارى مەن عالىمدار, تاعى باسقا زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىستى.

كومپوزيتسيالىق ءمۇسىننىڭ قالا ورتالىعىندا بوي كوتەرۋىنە ىقپال ەتكەن قالا اكىمى مۇرات ايتەنوۆ قۇت­تىقتاۋ ءسوز سويلەپ, ءىس-شارانىڭ ماڭىز­دىلىعىنا توقتالدى. «مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى وزبەكالى جانى­بەكوۆتىڭ ۇلت رۋحانياتىن كوتە­رۋدەگى ورنى ايرىقشا. عالىم-ەتنوگراف مادەنيەت مينيسترلىگىندە جاۋاپتى قىزمەت اتقارعان جىلدارى ەلىمىزدە 400-گە جۋىق ارحەولوگيالىق نىسان قالپىنا كەلتىرىلگەنىن جاقسى بىلەمىز. تاريحىمىزدى تانىپ, رۋحانياتىمىزدى بىلۋگە ۇلكەن وزگەرىستەر جاسالدى. بۇل وزبەكالى جانىبەكوۆتىڭ ۇلت قاي­راتكەرى, وتانشىل ازامات رەتىن­دەگى تۇلعاسىن كورسەتەدى. مەملە­كە­تىمىز­دىڭ ماڭىزدى تاريحي بەلەسى – تا­ۋەل­­سىزدىگىمىزدىڭ 30 جىلدىعى قار­­سا­­ڭىندا اشىلعان بۇل ەسكەرتكىش بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ ۇلت ازاماتىنا كور­سەت­كەن زور قۇرمەتى دەپ بىلەمىن», دەدى قالا اكىمى. شىمكەنت قالاسىنىڭ ورتالىق ساياباعىنا ورناتىلعان شاعىن ساۋلەت ءمۇسىنى ءو.جانىبەكوۆتىڭ 90 جىل­دىق مەرەيتويىنا ارنالىپ وتىر. سونداي-اق قالانىڭ «ادەت-عۇرىپ جانە سالت-ءداستۇر ورتالىعىندا» قوعام قايراتكەرىنىڭ ءومىر جولىن باياندايتىن «دارا» اتتى دەرەكتى ءفيلمنىڭ تۇساۋى كەسىلدى. فيلمدە قايراتكەردىڭ ومىرلىك پوزيتسياسى, ۇلتتىق يدەولوگيانىڭ نەگى­زىن قالاۋداعى وي-پىكىر ۇستانىمى, قازاق­تىڭ ءومىر-سالتى مەن بولمىس-ءبىتىمى, دۇنيەتانىمىن تۇبەگەيلى زەرتتەپ, قايتا جاڭعىرتۋ جولىنداعى ىزدە­نىس­­تەرى, كوپتەگەن ەڭبەكتەرى سارالانا­دى.

سونداي-اق بۇل كۇنى قازاق تەاترى­نىڭ تۇڭعىش رەجيسسەرى جۇمات شا­نينگە ارنالعان ەسكەرتكىش اشىلدى. شىمكەنت تەاترى جۇمات شانين ەسىمىن 1972 جىلى يەلەندى. اراعا 50 جىل سالىپ, تەاتر الدىنا قايراتكەردىڭ ەڭسەلى ەسكەرتكىشى تۇعىرعا قوندى. «قازاق تەات­ر ونەرىنىڭ ۇستازى بولعان تۇلعانىڭ عيبراتتى عۇمىرى مەن مول مۇراسى – حالقىمىزدىڭ اسىل قازىناسى. جۇمات شانينگە قۇرمەت كورسەتۋ ارقىلى ءبىز مادەنيەت قايراتكەرلەرىنە قۇرمەت كورسەتەمىز. ۇلت تاريحىنداعى العاشقى كاسىبي تەاتر مامانىنىڭ ومىرلىك تانىمى – وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ بوي تۇزەر باعىتى بولاتىنىنا سەنىمدىمىن», دەدى قالا اكىمى ەسكەرتكىشتىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا. جۇمات شانين اتىنداعى اكادەميالىق قازاق دراما تەاترى الدىنا ورناتىلعان ەسكەرتكىشتىڭ بيىك­تىگى تۇعىرىمەن قوسقاندا 5 مەترگە جۋىق­­تايدى. اۆتورى – مادەنيەت قاي­راتكەرى, سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەسى ءابدۋاحات مۇراتباەۆ.

 

شىمكەنت

سوڭعى جاڭالىقتار