قادىرلى قاۋىم!
ارداقتى اعايىن!
بارشاڭىزدى قاستەرلى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 30 جىلدىق مەرەيتويىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن! بۇل – ۇلت مەرەيىن وسىرەتىن ۇلىق مەيرام. ءبىز تاريح تۇرعىسىنان العاندا قىسقا مەرزىم ىشىندە جاڭا قازاقستاننىڭ نەگىزىن قالادىق. تۇعىرى بەرىك, ەكونوميكاسى قۋاتتى, بەدەلى بيىك مەملەكەتكە اينالدىق. مۇنىڭ ءبارى, ەڭ الدىمەن, ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ كورەگەن ساياساتىنىڭ جەمىسى. سونىمەن بىرگە, بۇكىل حالقىمىزدىڭ ەرەن ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسى. كەز-كەلگەن حالىقتىڭ تابىسقا جەتۋى ازاماتتارىنا بايلانىستى. بۇل – ءومىردىڭ زاڭى. ادام كاپيتالى مىقتى مەملەكەت بارلىق قيىندىقتى ەڭسەرە الادى. تاۋەلسىزدىك كەزەڭىندە حالقىمىز ەلدىكتىڭ بىرەگەي ۇلگىسىن كورسەتتى.
«ەڭبەك – ىرىستىڭ بۇلاعى, باقىتتىڭ شىراعى» دەپ بەكەر ايتىلماعان. شىن مانىندە, ءبىزدىڭ بۇگىنگى جەتىستىگىمىز – بارشا حالقىمىزدىڭ ورتاق جەڭىسى. جاڭا قازاقستاندى وركەندەتۋگە ازاماتتارىمىزدىڭ كوبى سۇبەلى ۇلەس قوستى.
بۇگىنگى مەرەيلى ساتتە ەلىمىزدىڭ بارشا ازاماتتارىنا تاباندى ەڭبەگى ءۇشىن زور العىس ايتامىن.
30-لەتيە نەزاۆيسيموستي – ەتو زناچيمايا ۆەحا ۆ يستوري ناشەي منوگوۆەكوۆوي گوسۋدارستۆەننوستي, ۆاجنىي رۋبەج ۆ لەتوپيسي سوۆرەمەننوگو كازاحستانا. زا ەتي گودى ناشا سترانا پروشلا بولشوي پۋت, وتمەچەننىي سەرەزنىمي دوستيجەنيامي ي پرەودولەنيەم سلوجنىح ۆىزوۆوۆ. پوداۆليايۋششەە بولشينستۆو گراجدان سترانى سۆويم سوزيداتەلنىم ترۋدوم ۆنوسيت زناچيمىي ۆكلاد ۆ دەلو سترويتەلستۆا سيلنوگو ي پروگرەسسيۆنوگو گوسۋدارستۆا.
بۇگىن وزدەرىڭىزدى ماراپاتتاي وتىرىپ, قازاقستاندى كوركەيتۋگە ۇلەس قوسقان بارلىق ازاماتقا ريزاشىلىق بىلدىرەمىز. سىزدەر ناعىز وتانشىلدىقتىڭ, كاسىبي بىلىك پەن ادال ەڭبەكتىڭ وزىق ۇلگىسىن كورسەتتىڭىزدەر. وسكەلەڭ ۇرپاق وزدەرىڭىزگە قاراپ بوي تۇزەيدى. وسىدان ءبىر جىل بۇرىن مەن ۇلكەن مەرەيتويدى شۋسىز, داڭعازاسىز, ىسىراپسىز, ناقتى جۇمىستارمەن اتاپ ءوتۋ قاجەتتىگى تۋرالى ايتتىم.
تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 30 جىلدىعىندا جاڭا, اۋقىمدى رەفورمالار قولعا الىندى. سوندىقتان, بۇل جىلدى ناتيجەلى بولدى دەۋگە تولىق نەگىز بار. ءبىز ەكونوميكانى جانە الەۋمەتتىك سالانى جان-جاقتى جاڭعىرتىپ جاتىرمىز. ىندەتكە قاراماستان, مەملەكەت وتاندىق بيزنەسكە قولداۋ كورسەتۋدە.
پوستۋپاتەلنو رازۆيۆاەتسيا پرومىشلەننوست, سەلسكوە حوزيايستۆو, سترويتەلنايا وتراسل, فينانسوۆىي سەكتور. ۆ رەگيوناح رەاليزۋيۋتسيا كرۋپنىە ينفراسترۋكتۋرنىە پروەكتى. كومپلەكسنايا ترانسفورماتسيا يدەت ۆ سفەرە وبرازوۆانيا ي زدراۆووحرانەنيا. گوسۋدارستۆو ۆىپولنياەت سۆوي سوتسيالنىە وبيازاتەلستۆا, ستابيلنو پوۆىشايا پەنسي, پوسوبيا, زارابوتنىە پلاتى. بولشيە يزمەنەنيا پرويزوشلي ۆ سيستەمە گوسۋدارستۆەننوگو ۋپراۆلەنيا. منويۋ ۋتۆەرجدەنى 10 ناتسيونالنىح پروەكتوۆ, ناتسەلەننىح نا ۋلۋچشەنيە كاچەستۆا جيزني گراجدان ي ۋسيلەنيە كونكۋرەنتوسپوسوبنوستي سترانى.
قوعامدىق-ساياسي سالادا ەلەۋلى وزگەرىستەر جاسالۋدا. مەن ۇسىنعان ساياسي رەفورمالار توپتاماسى كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ءبىز تاۋەلسىز قازاقستان تاريحىندا العاش رەت اۋىل اكىمدەرىنىڭ تىكەلەي سايلاۋىن وتكىزدىك.
بيىل ماۋسىم ايىندا ادام قۇقىقتارى سالاسىنداعى الداعى شارالار تۋرالى جارلىققا قول قويدىم. بۇل قۇجات قۇقىق قورعاۋ سالاسىن كەشەندى تۇردە جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان. قوعامدىق ديالوگتى بىرتىندەپ دامىتۋ ءۇشىن ناقتى شارالار قولعا الىنىپ جاتىر. مۇنىڭ ءبارى ازاماتتارىمىزدىڭ شەشىم قابىلداۋ جانە مەملەكەتتىك باسقارۋ ىسىنە بەلسەنە قاتىسۋىنا جول اشادى.
ناشا تسەل – ەففەكتيۆنوە گوسۋدارستۆو ي سپراۆەدليۆوە وبششەستۆو. ەتوت ستراتەگيچەسكي ۆەكتور وستاەتسيا نەيزمەننىم. پەرەد نامي ستويات ماسشتابنىە زاداچي پو دالنەيشەمۋ پوۆىشەنيۋ بلاگوسوستويانيا نارودا, ۋكرەپلەنيۋ ناشەي سۆياششەننوي نەزاۆيسيموستي.
قۇرمەتتى قاۋىم!
حالقىمىزدا «ەڭبەگىنە قاراي – قۇرمەتى» دەگەن اتالى ءسوز بار. ءبىز قازاقستاندى وركەندەتۋگە ەڭبەگى سىڭگەن وتانداستارىمىزعا جىل سايىن تاۋەلسىزدىك كۇنى قارساڭىندا قۇرمەت كورسەتەمىز. مۇنداي ازاماتتار ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىندە بار. مەنىڭ تاپسىرماممەن پارلامەنت پالاتالارىنىڭ توراعالارى, پرەمەر-مينيستر جانە مەملەكەتتىك حاتشى ايماقتارعا بارىپ, حالىقپەن كەزدەسۋ وتكىزدى. ەرەن ەڭبەگىمەن ەرەكشەلەنگەن ازاماتتارعا جوعارى مەملەكەتتىك ماراپات تاپسىردى.
وسى يگى شارا اقوردادا جالعاسۋدا. بۇگىن ءبىر توپ قايراتكەرىمىز مەنىڭ جارلىعىممەن مەملەكەتتىك ماراپاتقا يە بولدى. بيىل ەلىمىزدىڭ ەڭ جوعارعى اتاعى كورنەكتى جازۋشى, دراماتۋرگ اكىم تارازيگە بەرىلدى. ول رۋحانياتىمىزدى دامىتۋعا جانە قوعامدىق كەلىسىمدى نىعايتۋعا ولشەۋسىز ۇلەس قوسىپ, «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى» اتاندى. كورنەكتى قالامگەردىڭ شىعارماشىلىق جولى جاس ۇرپاققا قاشاندا ۇلگى-ونەگە.
نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى «كوپبەيىندى مەديتسينا ورتالىعىنىڭ» ديرەكتورى مۇحتار تولەتاەۆ «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى» اتاعىنا يە بولدى. ول باسقاراتىن اۋرۋحانا ۇجىمى پاندەميا باستالعاننان بەرى كوروناۆيرۋس جۇقتىرعان 15 مىڭ ادامدى ەمدەپ شىعاردى. قاتەرلى ىسىككە شالدىققان جاندارعا وسى مەكەمەدە بىلتىر 3 مىڭ وتا جاسالدى, 8 مىڭ ادام ناۋقاسىنان ايىقتى. وسى ورايدا, دارىگەرلەرىمىزدىڭ ەڭبەگى قانداي قۇرمەتكە دە لايىق.
زۆانيە «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى» پريسۆايۆاەتسيا گەنەرالنومۋ ديرەكتورۋ توو «كازتسينك» الەكساندرۋ حمەلەۆۋ. ون ترۋديتسيا ۆ ەتوي كومپاني نا پروتياجەني پوچتي چەتۆەرتي ۆەكا, پرويديا پۋت وت ريادوۆوگو ەلەكترومەحانيكا دو رۋكوۆوديتەليا. الەكساندر حمەلەۆ ۆنەس وگرومنۋيۋ لەپتۋ ۆ مودەرنيزاتسيۋ پرويزۆودستۆا ي ۋكرەپلەنيە پرومىشلەننوگو پوتەنتسيالا سترانى.
بۇگىن ەڭبەك ارداگەرى, كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, بەلگىلى عالىم مىرزاتاي جولداسبەكوۆ پەن تانىمال اقىن اقۇشتاپ باقتىگەرەەۆا جانە كورنەكتى جازۋشى ءسابيت دوسانوۆ «وتان» وردەنىمەن ماراپاتتالاتىن بولدى. ءبىرىنشى دارەجەلى «بارىس» وردەنىمەن مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى نۇرتاي ابىقاەۆ, داريعا نازارباەۆا, قۋانىش سۇلتانوۆ جانە بەلگىلى عالىم تىلەكتەس ەسبولوۆ ماراپاتتالدى.
وردەنوم «بارىس» پەرۆوي ستەپەني ناگراجداەتسيا نەيزمەننىي رۋكوۆوديتەل زاۆودا «زەنيت» ۆ زاپادنو-كازاحستانسكوي وبلاستي ۆياچەسلاۆ ۆاليەۆ, رابوتايۋششي نا ەتوم پرەدپرياتي ۆسيۋ سۆويۋ ترۋدوۆۋيۋ جيزن.
ەكىنشى دارەجەلى «بارىس» وردەنىمەن پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ ماراپاتتالدى. قازاق كينوسىنىڭ ارداگەرى, بەلگىلى اكتەر نۇرجۇمان ىقتىمباەۆ ەكىنشى دارەجەلى «بارىس» وردەنىن يەلەندى.
ەلگە تانىمال حيرۋرگ سەرىك توقپانوۆ تا ەكىنشى دارەجەلى «بارىس» وردەنىمەن ماراپاتتالدى. وردەن «بارىس» ۆتوروي ستەپەني بۋدەت ۆرۋچەن يزۆەستنومۋ پيساتەليۋ, اۆتورۋ پوپۋليارنىح پرويزۆەدەني ۆالەريۋ ميحايلوۆۋ.
بەلگىلى ونەر يەسى, كورنەكتى قوعام قايراتكەرى, ءماجىلىس دەپۋتاتى بەكبولات تىلەۋحان ءۇشىنشى دارەجەلى «بارىس» وردەنىمەن ماراپاتتالدى.
وردەن «داڭق» پەرۆوي ستەپەني سەگودنيا ۆرۋچاەتسيا بۋلاتۋ باەكەنوۆۋ, ستوياۆشەمۋ ۋ يستوكوۆ ستانوۆلەنيا سپەتسسلۋجب ناشەگو گوسۋدارستۆا. گوسۋدارستۆەننايا پرەميا ۆ وبلاستي ناۋكي ي تەحنيكي يمەني ال-فارابي پريسۋجداەتسيا كۋنسۋلۋ زاكاريا ي امانكەلدي سادانوۆۋ. كۋنسۋلۋ زاكاريا ۆوزگلاۆلياەت گرۋپپۋ ۋچەنىح, سوزداۆشيح وتەچەستۆەننۋيۋ ۆاكتسينۋ پروتيۆ كوروناۆيرۋسا «QazVac» ي ۆەدۋششيح سەيچاس رازرابوتكۋ ەششە نەسكولكيح انالوگيچنىح پرەپاراتوۆ. امانكەلدي سادانوۆ سفورميروۆال ناۋچنۋيۋ شكولۋ, يزۋچايۋششۋيۋ نوۆوە ي اكتۋالنوە دليا ناشەي سترانى ناپراۆلەنيە – بيوتەحنولوگيۋ ي ميكروبيولوگيۋ پوچۆ.
ەلگە تانىمال قوعام قايراتكەرى, جۋرناليست مۇحامەدجان تازابەك «پاراسات» وردەنىمەن ماراپاتتالدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋعانستان رەسپۋبليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ءالىمحان ەسەنگەلديەۆ «پاراسات» وردەنىنە لايىق دەپ تانىلدى.
«پاراسات» وردەنىمەن بەلگىلى ديپلومات قايرات سارىباي دا ماراپاتتالدى. باتىس قازاقستانداعى حاديشا بوكەەۆا اتىنداعى وبلىستىق قازاق دراما تەاترىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى نۇرلىگۇل جۇباتوۆا دا «پاراسات» وردەنىمەن ماراپاتتالدى.
ۆىسوكيمي وردەنامي ناگراجدەنا گرۋپپا يزۆەستنىح پرەدپرينيماتەلەي, كازاحستانسكيح ي ينوستراننىح, ۆ توم چيسلە ۆنوسياششيح زناچيتەلنىي ۆكلاد ۆ ۋكرەپلەنيە ناشەي گوسۋدارستۆەننوستي.
ورتالىق ازيادان شىققان ەڭ جاس حالىقارالىق گروسسمەيستەر – شاحماتشى قىزىمىز جانسايا ابدىمالىككە جانە بەلگىلى وپەرا ءانشىسى زارينا التىنباەۆاعا «قۇرمەت» وردەنى بەرىلەتىن بولدى.
تانىمال تەلەجۇرگىزۋشىلەر, جۋرناليستەر زەيىن الىپبەك جانە ۆەرا زاحارچۋك «قۇرمەت» وردەنىنە يە بولدى.
وردەنوم «قۇرمەت» تاكجە ناگراجدايۋتسيا ديرەكتور گيمنازي دليا ودارەننىح دەتەي گورودا پاۆلودار كورلان كۋسپەكوۆا, زاۆەدۋيۋششي نەۆرولوگيچەسكيم وتدەلەنيەم منوگوپروفيلنوي بولنيتسى گورودا كوكشەتاۋ ماكشاريپ مارتازانوۆ, گلاۆنىي ۆراچ ۆتوروي كلينيچەسكوي بولنيتسى گورودا الماتى, ۆىسوكوكۆاليفيتسيروۆاننىي نەيروحيرۋرگ مارات راباندياروۆ. وني ياۆليايۋتسيا ياركيمي پرەدستاۆيتەليامي ۆاجنەيشيح ۆو ۆسە ۆرەمەنا پروفەسسي – ۋچيتەليا ي ۆراچا. سۆويم پروفەسسيوناليزموم ي سوزيداتەلنىم ترۋدوم وني پريۋمنوجايۋت گۋمانيتارنىي پوتەنتسيال ي ۋكرەپليايۋت زدوروۆە ناتسي.
وردەن «ەڭبەك داڭقى» ترەتەي ستەپەني ۆرۋچاەتسيا ماشينيستۋ تەپلوۆوزا او «ەۆروازياتسكايا ەنەرگەتيچەسكايا كورپوراتسيا» ساكتايۋ كاسەنوۆۋ. ون ۋسپەشنو پروۆوديت يسپىتانيا نوۆىح تەپلوۆوزوۆ ي پودگوتوۆيل نە ودنو پوكولەنيە مولودىح سپەتسياليستوۆ.
ۆ تسەلوم ۆ ەتوم گودۋ وچەن بولشايا گرۋپپا پرەدستاۆيتەلەي يندۋستري, سەلسكوگو حوزيايستۆا, پروستىح ليۋدەي, زانيمايۋششيەسيا رازۆيتيەم ناشەي ەكونوميكي, ۋدوستوەنى ۆىسوكيح گوسۋدارستۆەننىح ناگراد.
پوچەتنوە زۆانيە «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى» پريسۋجداەتسيا يزۆەستنومۋ كومپوزيتورۋ, سوليستۋ گرۋپپى «دەرۆيشي» ديلمۋراتۋ باحاروۆۋ, ۋچەنومۋ سەكرەتاريۋ مۋزەيا يسكۋسستۆ يمەني ابىلحانا كاستەەۆا ەكاتەرينە رەزنيكوۆوي, يزۆەستنومۋ تەاترالنومۋ ارتيستۋ مۋسە اجيبەكوۆۋ.
اتىراۋ وبلىسىنداعى «نۇرعيسا تىلەنديەۆ اتىنداعى كىشى ونەر اكادەمياسى» دارىندى بالالارعا ارنالعان مەكتەپ-ينتەرناتىنىڭ مۇعالىمى ءدارىجان تورەحانوۆا «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ۇستازى» قۇرمەتتى اتاعىنا يە بولدى. ونىڭ كوپتەگەن شاكىرتى اعىلشىن تىلىنەن وتكەن رەسپۋبليكالىق وليمپيادالاردا جەڭىسكە جەتتى.
جاڭاوزەن قالاسىنداعى مەكتەپ مۇعالىمى روزا شيشەنباەۆاعا «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالى بەرىلدى. ول ورىس مەكتەبىنىڭ وقۋشىلارىنا قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىن وقىتادى. شاكىرتتەرى ءتۇرلى بايقاۋدا جۇلدەلى ورىندارعا يە بولىپ ءجۇر.
قوستاناي وبلىسىنداعى «كاساراس» مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ باس دارىگەرى گۇلميرا سەيداعاليەۆا «شاپاعات» مەدالىمەن ماراپاتتالدى. باسقا دا كوپتەگەن ازاماتىمىز جوعارى مەملەكەتتىك ماراپاتتارعا يە بولدى.
قادىرلى قاۋىم!
بۇگىنگى ماراپاتتارىڭىز قۇتتى بولسىن!
بارشاڭىزدى كەلە جاتقان ۇلكەن مەيراممەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن! شىن مانىندە, الدىمىزدا تۇرعان ماقساتتار, مىندەتتەر – وتە اۋقىمدى, كۇردەلى. سوندىقتان ءبىر ەل بولىپ, ءبىر قوعام بولىپ, ءبىر ۇجىم بولىپ, حالقىمىز ءۇشىن قىزمەت ەتە بەرەيىك.
بارشاڭىزعا زور دەنساۋلىق, باق-بەرەكە تىلەيمىن!
ارقاشاندا امان بولىڭىزدار!
