قاراشىعاناق جوباسىنداعى قازاقستاندىق ۇلەس كوتەرىلە مە؟
گاز كوندەنساتى شيكىزاتىن ءوندىرۋ ماسەلەسىنە كەلگەندە قاراشىعاناق جوباسىنا ەشقانداي بالاما جوق. بۇگىنگى سەنىمدى دەرەك كوزدەرى گاز قورى جونىنەن جوبا قازاقستاننىڭ الەمنىڭ الدىڭعى قاتارلى جيىرما ەلىنىڭ قاتارىنا كىرگەنىن كورسەتەدى. بۇل ارتىقشىلىقتى الدىمەن اتالعان كەنىشتەگى ستراتەگيالىق ءونىم مولشەرىمەن بايلانىستىرا الامىز. تاعى دا دايەكتەرگە سۇيەنسەك, سوڭعى جيىرما جىل ىشىندە ەلىمىزدە گاز ءوندىرۋ بەس ەسەگە ارتىپ, ونىڭ كولەمى قىرىق ميلليون تەكشە مەتردەن اسىپ تۇسكەن. ءارى قاراشىعاناق جوباسى جۇزەگە اسا باستاعاننان بەرى ەل بيۋدجەتى ون ءبىر ميللياردتان استام اقش دوللارى تۇرىندەگى سالىق تۇسىمدەرىمەن تولىسقان.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا, جەتىستىكتەر جەتكىلىكتى. مۇنى بۇدان ءارى دە تىزبەلەي بەرۋگە بولادى. الايدا, ءدال بۇگىنگى كۇنى وسىنداي تابىستارمەن بىرگە بىرقاتار پروبلەمالى ماسەلەلەر مەن كەيبىر كەرەعارلىقتار دا ورىن الىپ جۇرگەنىن اشىق ايتقاندى ءجون كورەمىز. بۇل قاراشىعاناق جوباسى شەڭبەرىندەگى قازاقستاندىق ۇلەستىڭ كولەمى تىم شەكتەۋلى ەكەندىگى. وعان قاتىساتىن وتاندىق وندىرىسشىلەر مەن جابدىقتاۋشىلاردىڭ سانىن ساۋساقپەن ساناپ الۋعا دا كەلمەيدى. نەگە؟ مۇنىڭ ەڭ باستى سىرىن كەنىشتە وتكىزىلىپ جۇرگەن تەندەرلەردىڭ بۇركەمەلى سيپات الىپ جۇرگەنىمەن تۇسىندىرۋگە بولادى. ياعني مۇندا اشىقتىق, جاريالىلىق پەن مولدىرلىك جوق. سونداي-اق, شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ جەرگىلىكتى وندىرىسشىلەرگە قويىپ وتىرعان تالاپتارى اسپانداعى ايدى الىپ بەر دەۋگە ساياتىنداي تىم جوعارى. سوندىقتان بۇل ماسەلە رەسپۋبليكا ۇكىمەتىنىڭ ايرىقشا نازارىندا بولسا ارتىقتىق ەتپەس ەدى.
اقپاننىڭ اياق كەزىندە اقجايىقتا جۇمىس ساپارىمەن بولعان كەزىندە بۇگىنگى كوتەرىلىپ وتىرعان ماسەلەگە قاتىستى ساۋالدى مۇناي جانە گاز ءمينيسترى ۇزاقباي قارابالينگە قويۋدىڭ دا ءساتى تۇسكەن ەدى.
– بۇل جاعداي ءبارىمىزدى دە تولعاندىرادى. سول سەبەپتەن دە ونىڭ وڭ شەشىمىن ىزدەستىرۋدى ويلاستىرعان بولاتىنبىز. جەتى رەت ولشەپ, ءبىر رەت كەسۋ قاجەت كەزدە ءبىز تەندەر تەتىكتەرىن مۇلدەم جاڭاشا قۇرۋ جونىندە ورتاق توقتامعا كەلدىك. ءسويتىپ ءبىز جاڭا تەندەر ءتارتىبىن قالىپتاستىرۋدى قاجەت دەپ تاپتىق. مۇنىڭ بۇعان دەيىنگى تەندەر تارتىبىمەن سالىستىرعاندا باستى وزگەشەلىگى مەن ەرەكشەلىگى قانداي دەگەنگە كەلسەك, تىڭ تەندەر ءتارتىبى بويىنشا وتاندىق وندىرىسشىلەردىڭ مۇمكىندىكتەرى جوبالاۋ جۇمىستارى باستالماي جاتىپ-اق مۇقيات ەسكەرىلمەك. ال كەلىسىمشارتتا ولاردىڭ قىزمەتى مەن وندىرەتىن تاۋارلارىنىڭ ءتۇرى تايعا تاڭبا باسقانداي ايقىن كورسەتىلمەك,– دەدى ول گازەت تىلشىسىنە.
سونداي-اق, ءمينيستردىڭ مالىمدەۋىنشە, تەڭىز كەن ورنىن ودان ءارى دامىتۋ جوباسى بويىنشا وسى تاقىلەتتەس مەموراندۋمعا قازىردىڭ وزىندە قول قويىلعان. وندا قازاقستاندىق ۇلەستىڭ كولەمى جوعارىدا ايتىلعانداي ناقتى دا ايقىن جازىلعان. ءدال وسىنداي تاجىريبە الداعى ۋاقىتتا قاراشىعاناق جوباسىنا قاتىستى دا قولدانىلماق. ارينە بۇل قۇپتاۋعا دا, قولداۋعا دا تۇرارلىق ءىس. ايتسە دە قاراشىعاناق سەكىلدى كەن ورىندارى تەحنولوگيالىق تۇرعىدان وتە كۇردەلى ەكەندىگى, وتاندىق وندىرىسشىلەرگە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيتىنى ايتپاسا دا بەلگىلى ەمەس پە؟
بۇل ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە وندا قولدانىلاتىن تاۋارلار مەن جابدىقتار الەمدىك ستاندارتتارعا ساي بولۋى قاجەت ەمەس پە. ەگەر جابدىقتان اقاۋ شىعىپ, قولايسىز دا ىڭعايسىز جاعدايلار ورىن الاتىن بولسا ەكىنشى رەت شەتەلدىك ينۆەستورلاردى: تاپسىرىستاردى قازاقستاندىق وندىرىسشىلەرگە بەرىڭدەر دەپ ماجبۇرلەۋ وڭايعا تۇسە قويماسى كامىل. مۇنداي احۋال ازىرشە ورىن الا قويعان جوق. سولاي بولا تۇرسا دا جاۋاپكەرشىلىك سەزىمىنىڭ قاي كەزدە دە جوعارى تۇرعانىنا نە جەتسىن.
وسى ارادا قاراشىعاناق جوباسىنا قاتىسۋعا نيەت بىلدىرگەن جەرگىلىكتى وندىرىسشىلەردى تۇقىرتىپ, ەڭسەلەرىن كوتەرتپەي جۇرگەن تاعى ءبىر جايت بار ەكەنىن دە جاسىرىپ قالۋ ەش مۇمكىن ەمەس. ايتالىق, ەلىمىزدەگى مۇناي-گاز كلاستەرى قۇرىلاتىن ايماقتار قاتارىنا ورال ءوڭىرى سەكىلدى يننوۆاتسيالىق ءوڭىردىڭ كىرگىزىلمەي قالعانىن قالاي تۇسىنۋگە بولادى؟ بۇل تىپتەن اقىلعا سىيمايدى ەمەس پە؟
باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى ماشينا جاساۋ سالاسى كاسىپورىندارى مەن مۇنداعى بيزنەس-قاۋىمداستىق وكىلدەرى بۇل جاعدايعا ۇلكەن الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ وتىر. قالاي دەگەندە دە, جەرگىلىكتى وندىرىسشىلەر شەتەلدىك كپو. ب. ۆ. كومپانياسىنىڭ تەندەرلەرىنە قاتىسقانىمەن بۇل كوپ جاعدايلاردا ءتيىستى ناتيجە كورسەتە الماي كەلەدى.
باتىس قازاقستان ماشينا جاساۋ كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى ءالىبي احمەتجانوۆتىڭ ايتۋىنشا, كپو.ب.ۆ. كومپانياسىمەن وتكەن جىلى 37 ميلليون تەڭگەنىڭ كەلىسىمشارتى جاسالعانىمەن ەڭ اياعى ءبىر بولت جاساۋعا ءالى تاپسىرىس تۇسپەگەن. مۇنداي جاعدايدا ءونىمنىڭ ساپاسى جونىندە ءسوز ساپتاۋدىڭ ءوزى قيسىنسىز. ويتكەنى, ساپاعا باعا بەرۋ ءۇشىن دە ەڭ الدىمەن سول تاۋار مەن قىزمەت ءتۇرى وندىرىستىك ومىرگە جول تارتۋى كەرەك.
بۇعان قاتىستى وڭىردە قاجەتتى ءىس-شارالار كەشەنى جاساقتالعان. وسى شەڭبەردە بىرنەشە دۇركىن ارنايى كەڭەستەر وتكىزىلگەن. ءتىپتى جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلارعا ءوز كوميسسيالارىن قۇرۋىنا ەرىك بەرىلىپ, وندا جەرگىلىكتى زاۋىتتاردىڭ تاپسىرىستاردى ورىنداۋ مۇمكىندىكتەرىن الدىن-الا كورىپ باعالاۋلارىنا تولىق جاعدايلار جاسالعان. راس, مۇنداي شەتەلدىك كومپانيالار ءوندىرىس ورىندارىن بىرنەشە رەت قاراپتى. الايدا ونىڭ ناتيجەسى شامالى, ءىستىڭ العا باسۋى ماردىمسىز.
تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىك ماسەلە, كەن ورنىن پايدالانۋشىلارعا وتە قىسقا مەرزىم ىشىندە جابدىقتار مەن ماتەريالدار قاجەت بولعان ساتتەردە, ولار قازاقستاندىق كاسىپورىندارعا قۇنى تومەن باعامەن سۇرانىستار بەرەدى ەكەن. ءيا, مۇنداي جاعدايدا جاۋاپكەرشىلىگى تومەن جابدىقتاۋشىلاردىڭ «قارا تىزىمىنە» ىلىكپەۋ ءۇشىن ولار كەن ورنىن يگەرۋشىلەردىڭ شارتتارىمەن كەلىسۋگە ءماجبۇر بولادى. ءسوزىمىزدىڭ توبىقتاي تۇيىنىنە كەلسەك, قازىر قاراشىعاناق كەنىشى جوباسىندا قازاقستاندىق ۇلەس ءوزىنىڭ قاجەتتى دەڭگەيىنە شىعا الماي كەلەدى. ەندىگى جەردە مۇندا پايدانى ءبولۋ جونىندەگى كەلىسىمشارت قايتا قارالاتىن كەزەڭ قارساڭىندا قازاقستاندىق ۇلەستى ءالى دە كوتەرۋدىڭ ماڭىزى ودان ءارى ارتا تۇسەدى دەپ سانايمىز.
وسى ويىمىزدى جاريالىلىق تۇرعىسىنان ودان ءارى ناقتىلاي تۇسەتىن بولساق, مۇناي جانە گاز ءمينيسترى ۇزاقباي قاراباليننىڭ ايتۋىنشا, قاراشىعاناق كەنىشىندەگى قپو.ب.ۆ. كومپانياسى قازىرگى كۇنگە دەيىن وزدەرى سالعان ينۆەستيتسيانىڭ قايتارىمىن جاساعان. ەگەر بۇعان دەيىن كەن ورنىنان تۇسەتىن پايدانىڭ جيىرما پايىزىن قازاقستان, سەكسەن پايىزىن شەتەلدىك ينۆەستورلار الىپ كەلسە, الداعى كەزدە بۇل اراسالماق ءوز ورىندارىن الماستىرماق. ياعني ەندىگى جەردە, جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمىزدەي, پايدانى ءبولۋ جونىندەگى كەلىسىمشارت قايتا قارالىپ, بۇدان ءارى ەلىمىز پايدانىڭ سەكسەن پايىزىن, كەرىسىنشە, ينۆەستورلار جيىرما پايىزىن يەلەنبەك.
ارينە, بۇل ءۇردىس كوزدى اشىپ-جۇمعانداي قاس-قاعىم ۋاقىتتا ىسكە اسا قويمايتىنى بەلگىلى. ەلىمىزدە مۇنى الدىمەن مۇقيات ەسەپتەپ, تەك سودان كەيىن عانا, بيىل جانە الداعى جىلدارى بىرتىندەپ قولدانىسقا ەنگىزۋگە قام جاسالماق. ءسوز جوق, بۇل وتانداستارىمىز ءۇشىن وتە جاقسى دا جاعىمدى جاڭالىق, بيۋدجەت قورجىنىن تولىقتىراتىن قوسىمشا ءتۇسىم ەكەنى حاق. ال بۇعان قوسا قاراشىعاناق جوباسىنا قاتىستى قولدانىلاتىن جاڭا تاريف ساياساتى قازاقستاندىق ۇلەستىڭ كوكجيەگىن كوتەرۋگە سەپتىگىن تيگىزسە يگى.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان».
باتىس قازاقستان وبلىسى.
گاز كوندەنساتى شيكىزاتىن ءوندىرۋ ماسەلەسىنە كەلگەندە قاراشىعاناق جوباسىنا ەشقانداي بالاما جوق. بۇگىنگى سەنىمدى دەرەك كوزدەرى گاز قورى جونىنەن جوبا قازاقستاننىڭ الەمنىڭ الدىڭعى قاتارلى جيىرما ەلىنىڭ قاتارىنا كىرگەنىن كورسەتەدى. بۇل ارتىقشىلىقتى الدىمەن اتالعان كەنىشتەگى ستراتەگيالىق ءونىم مولشەرىمەن بايلانىستىرا الامىز. تاعى دا دايەكتەرگە سۇيەنسەك, سوڭعى جيىرما جىل ىشىندە ەلىمىزدە گاز ءوندىرۋ بەس ەسەگە ارتىپ, ونىڭ كولەمى قىرىق ميلليون تەكشە مەتردەن اسىپ تۇسكەن. ءارى قاراشىعاناق جوباسى جۇزەگە اسا باستاعاننان بەرى ەل بيۋدجەتى ون ءبىر ميللياردتان استام اقش دوللارى تۇرىندەگى سالىق تۇسىمدەرىمەن تولىسقان.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا, جەتىستىكتەر جەتكىلىكتى. مۇنى بۇدان ءارى دە تىزبەلەي بەرۋگە بولادى. الايدا, ءدال بۇگىنگى كۇنى وسىنداي تابىستارمەن بىرگە بىرقاتار پروبلەمالى ماسەلەلەر مەن كەيبىر كەرەعارلىقتار دا ورىن الىپ جۇرگەنىن اشىق ايتقاندى ءجون كورەمىز. بۇل قاراشىعاناق جوباسى شەڭبەرىندەگى قازاقستاندىق ۇلەستىڭ كولەمى تىم شەكتەۋلى ەكەندىگى. وعان قاتىساتىن وتاندىق وندىرىسشىلەر مەن جابدىقتاۋشىلاردىڭ سانىن ساۋساقپەن ساناپ الۋعا دا كەلمەيدى. نەگە؟ مۇنىڭ ەڭ باستى سىرىن كەنىشتە وتكىزىلىپ جۇرگەن تەندەرلەردىڭ بۇركەمەلى سيپات الىپ جۇرگەنىمەن تۇسىندىرۋگە بولادى. ياعني مۇندا اشىقتىق, جاريالىلىق پەن مولدىرلىك جوق. سونداي-اق, شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ جەرگىلىكتى وندىرىسشىلەرگە قويىپ وتىرعان تالاپتارى اسپانداعى ايدى الىپ بەر دەۋگە ساياتىنداي تىم جوعارى. سوندىقتان بۇل ماسەلە رەسپۋبليكا ۇكىمەتىنىڭ ايرىقشا نازارىندا بولسا ارتىقتىق ەتپەس ەدى.
اقپاننىڭ اياق كەزىندە اقجايىقتا جۇمىس ساپارىمەن بولعان كەزىندە بۇگىنگى كوتەرىلىپ وتىرعان ماسەلەگە قاتىستى ساۋالدى مۇناي جانە گاز ءمينيسترى ۇزاقباي قارابالينگە قويۋدىڭ دا ءساتى تۇسكەن ەدى.
– بۇل جاعداي ءبارىمىزدى دە تولعاندىرادى. سول سەبەپتەن دە ونىڭ وڭ شەشىمىن ىزدەستىرۋدى ويلاستىرعان بولاتىنبىز. جەتى رەت ولشەپ, ءبىر رەت كەسۋ قاجەت كەزدە ءبىز تەندەر تەتىكتەرىن مۇلدەم جاڭاشا قۇرۋ جونىندە ورتاق توقتامعا كەلدىك. ءسويتىپ ءبىز جاڭا تەندەر ءتارتىبىن قالىپتاستىرۋدى قاجەت دەپ تاپتىق. مۇنىڭ بۇعان دەيىنگى تەندەر تارتىبىمەن سالىستىرعاندا باستى وزگەشەلىگى مەن ەرەكشەلىگى قانداي دەگەنگە كەلسەك, تىڭ تەندەر ءتارتىبى بويىنشا وتاندىق وندىرىسشىلەردىڭ مۇمكىندىكتەرى جوبالاۋ جۇمىستارى باستالماي جاتىپ-اق مۇقيات ەسكەرىلمەك. ال كەلىسىمشارتتا ولاردىڭ قىزمەتى مەن وندىرەتىن تاۋارلارىنىڭ ءتۇرى تايعا تاڭبا باسقانداي ايقىن كورسەتىلمەك,– دەدى ول گازەت تىلشىسىنە.
سونداي-اق, ءمينيستردىڭ مالىمدەۋىنشە, تەڭىز كەن ورنىن ودان ءارى دامىتۋ جوباسى بويىنشا وسى تاقىلەتتەس مەموراندۋمعا قازىردىڭ وزىندە قول قويىلعان. وندا قازاقستاندىق ۇلەستىڭ كولەمى جوعارىدا ايتىلعانداي ناقتى دا ايقىن جازىلعان. ءدال وسىنداي تاجىريبە الداعى ۋاقىتتا قاراشىعاناق جوباسىنا قاتىستى دا قولدانىلماق. ارينە بۇل قۇپتاۋعا دا, قولداۋعا دا تۇرارلىق ءىس. ايتسە دە قاراشىعاناق سەكىلدى كەن ورىندارى تەحنولوگيالىق تۇرعىدان وتە كۇردەلى ەكەندىگى, وتاندىق وندىرىسشىلەرگە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيتىنى ايتپاسا دا بەلگىلى ەمەس پە؟
بۇل ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە وندا قولدانىلاتىن تاۋارلار مەن جابدىقتار الەمدىك ستاندارتتارعا ساي بولۋى قاجەت ەمەس پە. ەگەر جابدىقتان اقاۋ شىعىپ, قولايسىز دا ىڭعايسىز جاعدايلار ورىن الاتىن بولسا ەكىنشى رەت شەتەلدىك ينۆەستورلاردى: تاپسىرىستاردى قازاقستاندىق وندىرىسشىلەرگە بەرىڭدەر دەپ ماجبۇرلەۋ وڭايعا تۇسە قويماسى كامىل. مۇنداي احۋال ازىرشە ورىن الا قويعان جوق. سولاي بولا تۇرسا دا جاۋاپكەرشىلىك سەزىمىنىڭ قاي كەزدە دە جوعارى تۇرعانىنا نە جەتسىن.
وسى ارادا قاراشىعاناق جوباسىنا قاتىسۋعا نيەت بىلدىرگەن جەرگىلىكتى وندىرىسشىلەردى تۇقىرتىپ, ەڭسەلەرىن كوتەرتپەي جۇرگەن تاعى ءبىر جايت بار ەكەنىن دە جاسىرىپ قالۋ ەش مۇمكىن ەمەس. ايتالىق, ەلىمىزدەگى مۇناي-گاز كلاستەرى قۇرىلاتىن ايماقتار قاتارىنا ورال ءوڭىرى سەكىلدى يننوۆاتسيالىق ءوڭىردىڭ كىرگىزىلمەي قالعانىن قالاي تۇسىنۋگە بولادى؟ بۇل تىپتەن اقىلعا سىيمايدى ەمەس پە؟
باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى ماشينا جاساۋ سالاسى كاسىپورىندارى مەن مۇنداعى بيزنەس-قاۋىمداستىق وكىلدەرى بۇل جاعدايعا ۇلكەن الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ وتىر. قالاي دەگەندە دە, جەرگىلىكتى وندىرىسشىلەر شەتەلدىك كپو. ب. ۆ. كومپانياسىنىڭ تەندەرلەرىنە قاتىسقانىمەن بۇل كوپ جاعدايلاردا ءتيىستى ناتيجە كورسەتە الماي كەلەدى.
باتىس قازاقستان ماشينا جاساۋ كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى ءالىبي احمەتجانوۆتىڭ ايتۋىنشا, كپو.ب.ۆ. كومپانياسىمەن وتكەن جىلى 37 ميلليون تەڭگەنىڭ كەلىسىمشارتى جاسالعانىمەن ەڭ اياعى ءبىر بولت جاساۋعا ءالى تاپسىرىس تۇسپەگەن. مۇنداي جاعدايدا ءونىمنىڭ ساپاسى جونىندە ءسوز ساپتاۋدىڭ ءوزى قيسىنسىز. ويتكەنى, ساپاعا باعا بەرۋ ءۇشىن دە ەڭ الدىمەن سول تاۋار مەن قىزمەت ءتۇرى وندىرىستىك ومىرگە جول تارتۋى كەرەك.
بۇعان قاتىستى وڭىردە قاجەتتى ءىس-شارالار كەشەنى جاساقتالعان. وسى شەڭبەردە بىرنەشە دۇركىن ارنايى كەڭەستەر وتكىزىلگەن. ءتىپتى جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلارعا ءوز كوميسسيالارىن قۇرۋىنا ەرىك بەرىلىپ, وندا جەرگىلىكتى زاۋىتتاردىڭ تاپسىرىستاردى ورىنداۋ مۇمكىندىكتەرىن الدىن-الا كورىپ باعالاۋلارىنا تولىق جاعدايلار جاسالعان. راس, مۇنداي شەتەلدىك كومپانيالار ءوندىرىس ورىندارىن بىرنەشە رەت قاراپتى. الايدا ونىڭ ناتيجەسى شامالى, ءىستىڭ العا باسۋى ماردىمسىز.
تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىك ماسەلە, كەن ورنىن پايدالانۋشىلارعا وتە قىسقا مەرزىم ىشىندە جابدىقتار مەن ماتەريالدار قاجەت بولعان ساتتەردە, ولار قازاقستاندىق كاسىپورىندارعا قۇنى تومەن باعامەن سۇرانىستار بەرەدى ەكەن. ءيا, مۇنداي جاعدايدا جاۋاپكەرشىلىگى تومەن جابدىقتاۋشىلاردىڭ «قارا تىزىمىنە» ىلىكپەۋ ءۇشىن ولار كەن ورنىن يگەرۋشىلەردىڭ شارتتارىمەن كەلىسۋگە ءماجبۇر بولادى. ءسوزىمىزدىڭ توبىقتاي تۇيىنىنە كەلسەك, قازىر قاراشىعاناق كەنىشى جوباسىندا قازاقستاندىق ۇلەس ءوزىنىڭ قاجەتتى دەڭگەيىنە شىعا الماي كەلەدى. ەندىگى جەردە مۇندا پايدانى ءبولۋ جونىندەگى كەلىسىمشارت قايتا قارالاتىن كەزەڭ قارساڭىندا قازاقستاندىق ۇلەستى ءالى دە كوتەرۋدىڭ ماڭىزى ودان ءارى ارتا تۇسەدى دەپ سانايمىز.
وسى ويىمىزدى جاريالىلىق تۇرعىسىنان ودان ءارى ناقتىلاي تۇسەتىن بولساق, مۇناي جانە گاز ءمينيسترى ۇزاقباي قاراباليننىڭ ايتۋىنشا, قاراشىعاناق كەنىشىندەگى قپو.ب.ۆ. كومپانياسى قازىرگى كۇنگە دەيىن وزدەرى سالعان ينۆەستيتسيانىڭ قايتارىمىن جاساعان. ەگەر بۇعان دەيىن كەن ورنىنان تۇسەتىن پايدانىڭ جيىرما پايىزىن قازاقستان, سەكسەن پايىزىن شەتەلدىك ينۆەستورلار الىپ كەلسە, الداعى كەزدە بۇل اراسالماق ءوز ورىندارىن الماستىرماق. ياعني ەندىگى جەردە, جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمىزدەي, پايدانى ءبولۋ جونىندەگى كەلىسىمشارت قايتا قارالىپ, بۇدان ءارى ەلىمىز پايدانىڭ سەكسەن پايىزىن, كەرىسىنشە, ينۆەستورلار جيىرما پايىزىن يەلەنبەك.
ارينە, بۇل ءۇردىس كوزدى اشىپ-جۇمعانداي قاس-قاعىم ۋاقىتتا ىسكە اسا قويمايتىنى بەلگىلى. ەلىمىزدە مۇنى الدىمەن مۇقيات ەسەپتەپ, تەك سودان كەيىن عانا, بيىل جانە الداعى جىلدارى بىرتىندەپ قولدانىسقا ەنگىزۋگە قام جاسالماق. ءسوز جوق, بۇل وتانداستارىمىز ءۇشىن وتە جاقسى دا جاعىمدى جاڭالىق, بيۋدجەت قورجىنىن تولىقتىراتىن قوسىمشا ءتۇسىم ەكەنى حاق. ال بۇعان قوسا قاراشىعاناق جوباسىنا قاتىستى قولدانىلاتىن جاڭا تاريف ساياساتى قازاقستاندىق ۇلەستىڭ كوكجيەگىن كوتەرۋگە سەپتىگىن تيگىزسە يگى.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان».
باتىس قازاقستان وبلىسى.
