بارلىق ءىس-قيمىل ەلىمىز ەرتەڭىن ەڭسەلەندىرۋ ءۇشىن قاجەت

سەنات توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ توراعالىعىمەن پالاتانىڭ كەزەكتى جالپى وتىرىسى بولدى. ونى پالاتا توراعاسى ءسوز سويلەپ اشتى. ول اۋەلى وتكەن اپتادا پرەزيدەنت ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى مەن بيىلعى جولداۋعا قاتىستى مەملەكەتتىك ورگاندارعا ناقتى تاپسىرمالار جۇكتەگەندىگىن ەرەكشە اتادى. وسىعان وراي پارلامەنتتىڭ الدىندا جاڭا زاڭداردى قابىلداۋ مىندەتى تۇرعانىن قاپەرگە سالدى. – جاھاندىق ەكونوميكا مەن ىشكى احۋالعا سىندارلى تالداۋ جاسالىپ, قوعامدى تولعاندىرىپ وتىرعان بارلىق ماسەلەلەرگە جان-جاقتى توقتالدى, – دەدى پالا­تا توراعاسى ءسوزىن ساباقتاي ءتۇ­سىپ. – ەڭ باستىسى, پرەزيدەنت الەۋ­مەتتىك-ەكونوميكالىق ءور­­لەۋ­دىڭ جانە ۇزاقمەرزىمدى مىندەتتەردىڭ تياناقتى ورىندالۋىن كوزدەيتىن كەشەندى شارالاردى بەلگىلەپ بەرگەن. سوندىقتان دا, دەپۋتاتتار الدىندا حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا, كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدى ىنتالاندىرۋعا, قارجى سەكتورىنىڭ تۇراقتىلىعىن ارتتىرۋعا, ينۆەستيتسيالىق احۋال­دى وڭتايلاندىرۋعا باعىت­تالعان شارالاردىڭ زاڭنامالىق نەگىزىن جەتىلدىرۋ مىندەتى تۇر. سەنات توراعاسى كەلەسى كەزەكتە ەلباسى الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەر تولىق كولەمىندە ساقتالاتىنىن مالىمدەگەنىن, اعىمداعى جىلدىڭ ساۋىرىنەن الەۋمەتتىك تولەمدەر, زەينەت­اقى مەن ستۋدەنتتەر ستيپەن­ديالارىنىڭ كولەمى ۇلعاي­تىلاتىنىن اتاپ كورسەتتى. ەڭبەك­اقى تولەۋدىڭ جاڭا مودەلىن جاساۋ شەڭبەرىندە ءبىلىم بەرۋ, عى­لىم, دەنساۋلىق ساقتاۋ, سپورت, ءما­دە­نيەت جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ سالالارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىلارىنا 10 پايىز كولە­مىن­دە اي سايىنعى قوسىمشا ءتو­لەمدى قاراستىرۋ تالابى قويى­لىپ وتىر, دەدى ق.توقاەۆ. مەملەكەت باسشىسى كاسىپ­كەرلىكتى كەڭىنەن قولداۋ ماق­ساتىندا رۇقسات بەرۋ جۇيەسىن تۇبەگەيلى قايتا قاراپ, بارلىق قۇقىقتىق-نورماتيۆتىك اكتى­لەردى رەۆيزيالاۋ جانە مەم­لە­كەتتىڭ ەكونوميكاعا ارالا­سۋىن تومەندەتۋ جونىندە تاپسىرما بەرگەندىگى دە اتاپ ايتىلدى. بيزنەستىڭ وڭدەۋ ونەركاسىبىن دامىتۋ مەن يندۋستريالاندىرۋ جوبالارىن قارجىلاندىرۋعا ۇلتتىق قوردان 1 تريلليون تەڭگە بولىنەتىن بولادى. وسى ورايدا, ەلباسى بيۋدجەت قاراجاتىن ورىندى جۇمساۋدى قاتاڭ باقىلاۋ جانە اسا قاتاڭ قارجىلىق ءتارتىپ ورناتۋ قاجەتتىگىن اتاپ كورسەتتى, دەدى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى. ەندى ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىق دەڭگەيى مەن شەتەلدىك ينۆەس­تورلار سەنىمى اتقارۋشى بيلىك قىزمەتىن باعالاۋدىڭ باس­تى كورسەتكىشىنىڭ ءبىرى بولادى. ولاي بولسا, پالاتا ينۆەس­تيتسيالىق احۋالدىڭ جاقسارۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جاڭا قۇقىقتىق نەگىز قالاۋى ءتيىس. بۇل رەتتە, پالاتا توراعاسى وتاندىق اگروونەركاسىپ كەشەنىن ودان ءارى دامىتۋدى, سالانىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋدى كوزدەيتىن «اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتسياسى تۋرالى» زاڭ جوباسىنىڭ ازىرلەنۋى قاجەتتىگىن تىلگە تيەك ەتتى. جانە دە بىرقاتار زاڭدار بويىنشا اتقارىلاتىن جۇمىستاردىڭ ناقتى مەرزىمى بەلگىلەنگەنىن, اعىمداعى جىلعى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى زاڭنىڭ قايتا قارالىپ, ۋاقىت تالابىنا ساي ءتيىستى تۇزەتۋلەر ەنگىزىلەتىنىن العا تارتتى. بۇل كۇردەلى مىندەتتەردى قىسقا مەرزىم ىشىندە, ال كەيبىر ماسەلەلەردى شۇعىل تۇردە ورىنداۋ قاجەت بولادى. مەملەكەت باسشىسى ايقىنداعان ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ءمىنسىز ورىندالۋى قابىلداناتىن زاڭداردىڭ ساپاسىنا دا بايلانىستى, دەدى ق.توقاەۆ. بۇدان كەيىن پالاتا زاڭ جوبالارىن قاراۋعا كىرىستى. الدىمەن تالقىعا سالىنعان «تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ىنتىماقتاستىق كەڭەسى حاتشىلىعىنىڭ قارجىلىق قاعيدالارى تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى قابىلداندى. كەلىسىمدى زاڭنامالىق بەكىتۋ تۇركى كەڭەسى حاتشىلىعىنىڭ قارجىلىق-شارۋاشىلىق قىزمەتىن جۇرگىزۋ ءۇشىن نەگىز بولادى. اتالعان قۇجاتقا 2012 جىلى بىشكەك قالاسىندا قول قويىلعان. كەلىسىم حاتشىلىقتىڭ قارجىلىق كوزدەرىن ايقىنداپ, قالىپتاستىرۋ مەن اتقارۋ ءتارتىبىن رەتتەيدى. سونىمەن قاتار, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردى قايتا ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى جان-جاقتى قارالدى. زاڭ جوباسىنا سەنات تاراپىنان بىرقاتار تۇزەتۋلەر ەنگىزىلگەندىكتەن, ول ماجىلىسكە قايتارىلدى. زاڭ جوباسى ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردى قايتا ۇيىمداستىرۋ جانە ولاردىڭ اكتسيالارىن يەلىكتەن شىعارۋ ماسەلەسىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان. ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ ءمينيسترى ەربولات دوساەۆتىڭ سوزىنە قاراعاندا, ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە سايكەس, قوسىلۋ تۇرىندەگى قايتا ۇيىمداستىرۋ كەزىندە باسقا بانك اكتسيالارىن ساتىپ الۋعا شەكتەۋدى الىپ تاستاۋ, بانكتىك, حولدينگتىك نەمەسە ءىرى قاتىسۋشىسى مارتەبەسىن وڭتايلاندىرۋ ۇسىنىلىپ وتىر. ال بانكتەردىڭ بىرىگۋى بويىنشا قاتىسۋشىلاردىڭ ءبىرىنىڭ اكتسيالارى كەپىلدە, تىيىم سالۋدا بولعان جاعدايدا, ەميتەنتتەردىڭ قايتا ۇيىمداستىرۋداعى كەپىلزاتىن اۋىستىرۋعا تىيىم سالۋ تەتىكتەرى قاراستىرىلادى. سونداي-اق, كەشەگى وتىرىستا پالاتانىڭ تابيعاتتى پايدالانۋ جانە اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋ تۇراقتى كوميتەتىنىڭ اتاۋى وزگەرتىلدى. ەندى كوميتەت «اگرارلىق ماسەلەلەر, تابيعاتتى پايدالانۋ جانە اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋ كوميتەتى» دەگەن اتاۋعا يە بولدى. كوميتەت توراعاسى سەرگەي كۋلاگين ەلىمىزدىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنى ماسەلەلەرىمەن اينالىساتىن سەناتتىڭ تۇراقتى كوميتەت اتاۋىن وزگەرتۋ ورىندى دەپ سانايتىندىعىن مالىمدەدى. اسقار تۇراپباي ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان».