ەلىمىزدە «ماڭگىلىك ەل» حالىقتىق پاتريوتتىق اكتسياسى العاش رەت وسكەمەن قالاسىنداعى جەكپە-جەك سارايىندا ءوتتى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋى مەن «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىن قولداۋعا ارنالعان سالتاناتتى ءىس-شاراعا وبلىس باسشىسى بەردىبەك ساپارباەۆ, الەمگە بەلگىلى اقىن ولجاس سۇلەيمەنوۆ, كسرو جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك سىيلىقتارىنىڭ لاۋرەاتى, حالىق ءارتىسى ءاسانالى ءاشىموۆ, قازاقتىڭ تۇڭعىش عارىشكەرى, حالىق قاھارمانى توقتار اۋباكىروۆ, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆ, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, اقىن نەسىپبەك ايت ۇلى, پارلامەنت دەپۋتاتتارى سەرگەي پلوتنيكوۆ, سۆەتلانا فەرحو جانە زۋحرا ساياپوۆا, «قازاقستان بارىسى» ايبەك نۇعىماروۆ جانە «قازتسينك» جشس, «ءۇلبى مەتاللۋرگيا زاۋىتى» اق, «وسكەمەن تيتان-ماگني كومبيناتى» اق, «ازيا اۆتو» اق كاسىپورىندارىنىڭ ۇجىمدارى, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى, ەتنوبىرلەستىكتەر جەتەكشىلەرى قاتىستى.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان حالقىنا كەزەكتى جولداۋىندا العاش رەت «ماڭگىلىك ەل» ۇلتتىق يدەياسىن جاريالادى. وسى جايدى وزەك ەتە ءسوز ءسويلەگەن ءوڭىر باسشىسى بەردىبەك ساپارباەۆ ماڭگىلىك ەل – ەكونوميكاسى قارىشتى, حالقى ءبىلىمدى, مادەنيەتتى, بىرلىگى جاراسقان مەملەكەت بولاتىنىن, بۇل قاعيدانىڭ ءبارى قازىرگى قازاقستانعا ءتان ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
وبلىس اكىمى اكتسيا بارىسىندا ەلباسى جولداۋىن قولداۋعا ارنالعان «ماڭگىلىك ەل» اتتى كىتاپتى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆقا تاپسىردى. قۇرمەتتى مەيماندار قولتاڭبا قالدىرعان كىتاپ شىعىس قازاقستان وبلىسىنان باستاپ بۇكىل مەملەكەتىمىزدى ارالاپ, اسسامبلەيا سەسسياسى كەزىندە مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا تاپسىرىلماق.
سونداي-اق, وبلىس اكىمدىگى مەن ءوڭىردىڭ ءىرى كاسىپورىندارى «ماڭگىلىك ەل» اكتسياسى شەڭبەرىندە ايماقتىڭ دامۋىنا قارجىلاي كومەك كورسەتۋ ماقساتىمەن ەكىجاقتى مەموراندۋمعا قول قويدى. اتاپ ايتقاندا, «قازتسينك» جشس 2014 جىلعا ارنالعان ءوزارا ارىپتەستىك تۋرالى مەموراندۋم بويىنشا جالپى سوماسى 2 ملرد. 256 ملن. تەڭگەگە قارجىلاي قولداۋ كورسەتەدى. بۇل قاراجات وسكەمەن مەن ريددەر, زىريان, سەرەبريانسك سىندى مونوقالالارداعى مەديتسينالىق قىزمەت, ءبىلىم بەرۋ, مادەنيەت جانە قىزمەت كورسەتۋ سالالارىنا جۇمسالادى.
«ءۇلبى مەتاللۋرگيا زاۋىتى» اق جالپى سوماسى 288 ملن. تەڭگەگە وسكەمەن قالاسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ, مادەنيەت جانە قىزمەت كورسەتۋ, سونداي-اق, قايىرىمدىلىق پەن قوعامدىق ۇيىمدارعا كومەك كورسەتپەك. «وسكەمەن تيتان-ماگني كومبيناتى» اق 460 ملن. تەڭگەگە مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمە, مەكتەپ, ەڭبەك-تۇزەۋ مەكەمەلەرى, ءدىني ۇيىمدار جانە باسقا دا قوعامدىق ۇيىمدارعا كومەك كورسەتۋدى قاراستىرىپ وتىر.
مەرەكەلىك كونتسەرتپەن جالعاسقان اكتسيا 3 مىڭنان اسا ادامدى قامتىدى. شىعىس قازاقستاندا باستالعان فورۋم-ەستافەتا وزگە وڭىرلەردە جالعاسىپ, تاۋەلسىزدىك كۇنىندە مارەگە جەتەدى.
ەندى فورۋم قوناقتارىنىڭ پىكىرلەرىنە قۇلاق تۇرەيىك.
ەرالى توعجانوۆ, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى:
– ەلباسىنىڭ «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى جولداۋىندا بەلگىلەنگەن «ماڭگىلىك ەل» ۇلتتىق يدەياسىن قولداۋعا ارنالعان حالىقتىق پاتريوتتىق فورۋم باستاۋىن شىعىستان الدى. اتالعان اكتسيانىڭ كونە تۇركى جۇرتىنىڭ وشاعى سانالاتىن كيەلى التايدا تۇساۋ كەسۋى تەگىن ەمەس. جاھاندى ۇرەيلەندىرگەن يادرولىق سىناق وسى ولكەدە جۇرگىزىلدى. پرەزيدەنتتىڭ اتوم سىناعىن توقتاتۋعا مۇرىندىق بولۋى – قازاقستاننىڭ دۇنيجۇزىلىك قاۋىمداستىقتاعى ورنىن ايگىلەپ, ينۆەستيتسيانىڭ, جاڭا تەحنولوگيانىڭ كەلۋىنە جاعداي جاسادى. بۇل – قازاق ەلىنىڭ مىڭداعان جىل تاريحىنان, تاۋەلسىزدىك كەزىندە ءجۇرىپ وتكەن جولىنان تۋعان ۇلتتىق يدەيا.
«ماڭگىلىك ەل» يدەياسىندا جاريالانعان جەتى قاعيدا – بارلىعىمىزدى بىرىكتىرەتىن قۇندىلىق. ونىڭ ومىرشەڭدىگى ەلىمىزدىڭ جاراسىمدى بىرلىگىنە, نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قوعامدىق كەلىسىم مودەلىنە نەگىزدەلگەن. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى «ماڭگىلىك ەل» پاتريوتتىق فورۋمىنا قاتىسۋشىلاردى ەرەكشە قولدايدى.
ولجاس سۇلەيمەنوۆ, اقىن, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى:
– «ماڭگىلىك ەل» ءبىزدىڭ سانامىزدا نىق ورىن العان ۇعىم. ەلدىڭ ماڭگىلىك بولۋىن ءبارىمىز ارماندايمىز. جاستار, ولاردىڭ ءبىلىم-بىلىگى, تالانتى ءبىز ايتىپ وتىرعان ەلىمىزدىڭ ماڭگىلىگىن قامتاماسىز ەتەدى. بۇگىندە شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ رەيتينگىسى جوعارى. بۇل شىعىسقازاقستاندىقتاردىڭ, وبلىس باسشىسىنىڭ ەڭبەگىنىڭ, ەرىك-جىگەرىنىڭ ناتيجەسى.
ءاسانالى ءاشىموۆ, كسرو جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك سىيلىقتارىنىڭ لاۋرەاتى, حالىق ءارتىسى:
– بۇگىن – تاريحي كۇن, ۇلى كۇن. تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ جولداۋىنا قولداۋ كورسەتەتىن «ماڭگىلىك ەل» اكتسياسى ەلىمىزدە العاش رەت شىعىستا وتكىزىلىپ جاتىر. شىعىس ەلى ماعان ۇنايدى. ءار ۋاقىتتا كەلگىم كەلىپ تۇرادى. وسكەمەندە تەاتر سالىنىپ جاتىر. قۇرىلىستى ارنايى بارىپ كوردىم. بيىل تامىز ايىندا كەلىپ تەاتردى اشامىز.
ماڭگىلىك ەل, ماڭگىلىك ونەر, ماڭگىلىك ادەبيەت, ماڭگىلىك عىلىم, ماڭگىلىك حالىق بولسىن! ماڭگىلىك ەل جاساسىن!
توقتار اۋباكىروۆ, قازاقتىڭ تۇڭعىش عارىشكەرى, حالىق قاھارمانى:
– ەلىمىز ەگەمەندىك العاننان بەرى ۇلتتىق يدەيانى ارمانداپ ەدىك. مىنە, وسى يدەيا – ماڭگىلىك ەل. قازاقستاندا كوپتەگەن ۇلت پەن ۇلىستىڭ وكىلدەرى بار. ءبارىمىز ءبىر ەل بولىپ, قازاقستاندى ءارى قاراي وركەندەتە بەرەيىك. قازاقستان الەمدە وركەندەگەن, قوناقجاي, اۋقاتتى مەملەكەتكە اينالسىن! مۇنى قازىرگى كەزدىڭ وزىندە سەزىنۋگە بولادى.
سۆەتلانا فەرحو, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى:
– ءبىزدىڭ تاعدىرىمىز بەن ەلىمىزدىڭ تاعدىرى ءبىر. «ماڭگىلىك ەل» ۇلتتىق يدەياسى – جاسامپاز جوبا. بۇل – ءسىز بەن ءبىزدىڭ قۋاتىمىز, ەلىمىزدىڭ كونە تاريحى مەن بۇگىنىن جالعاستىراتىن التىن كوپىر. ءبىز بۇگىندە عىلىمي ءوندىرىسى, يننوۆاتسياسى دامىعان ەلگە اينالدىق. ەلىمىزدىڭ ىشكى جاعدايىندا عانا ەمەس, حالىقارالىق قوعامداستىقتا دا تانىمال بولدىق. بۇل – الەۋمەتتىك مەملەكەت قۇرۋدىڭ ناتيجەسى. ءبىز بۇگىنمەن عانا ءومىر سۇرمەيمىز. كەلەشەكتى جوسپارلادىق جانە جۇزەگە اسىرامىز.
نەسىپبەك ايت ۇلى, اقىن, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى:
– ماڭگىلىك ەل دەگەن ءسوز, وڭاي ەمەس ايتۋ دا,
بىلە بىلسەڭ, اعايىن, باعىت – انىق,
وي – تۋرا!
قۋ-سۇمدارمەن تىلدەسپەي,
وتقا ءتۇسىپ, سۋ كەشپەي,
ابىرويعا بولەنگەن,
قاي زاماندا قاي تۇلعا؟!
قانداي بولماق شىنىندا,
ماڭگىلىك ەل نىشانى؟
تۋعان جۇرتتىڭ ءتۇتىنى,
قايتسەك ءتۇزۋ ۇشادى؟
جەر بەتىندە جەتى الىپ,
جان-جاعىڭنان انتالاپ,
ەرەگىسسە ەكەۋى, ەكى وكپەڭنەن قىسادى.
ماڭگىلىك ەل بولا الساق,
جۇلدىزىمىز جانعانى,
ماڭگىلىك ەل بەلگىسى, جەلبىرەگەن تۋىمدا.
ەركىن جۇرگەن ەلىمدە, اسپانىمدا, جەرىمدە.
ەركىن ۇشقان قۇسىمدا,
ەركىن اققان سۋىمدا.
نە كورمەدىڭ, قازاعىم,
تايتالاسقان تىرلىكتە
ماڭگىلىك ەل بەلگىسى, بەرەكە مەن بىرلىكتە!
دۋمان اناش,
جۋرناليست.
وسكەمەن.
–––––––––––––––––––
سۋرەتتى تۇسىرگەن
ەسىمحان ورىنباەۆ.
