كوپتەن كوكەيدە جۇرگەن كاسىپكەرلەر تۋرالى اڭگىمەنى جازۋدىڭ رەتى ويدا جوقتا شەشىمىن تاپقانداي بولدى. وسى ءبىر ايەل ازاماتتارىمىزعا قازاق ەلىنە تاۋەلسىزدىكتىڭ تاڭىمەن بىرگە كەلگەن كاسىپ – ساۋداگەرلىك ەدى. سوناۋ, وتكەن عاسىردىڭ 90-جىلداردىڭ باسىندا قازاق حالقىن ەكونوميكالىق قيىندىقتاردان الىپ شىعىپ, حالىقتىڭ باسىنا تۇسكەن جۇمىسسىزدىقتىڭ, ۇكىمەتتىڭ كەلەڭسىزدىگى اۋىلداردىڭ كۇيرەۋىنە اكەلگەندە وسى قىز-كەلىنشەكتەرىمىز ارىسى قىتاي, بەرىسى بىشكەك بارىپ دوربا-قاپشىعى, ارباسىن ارقالاپ ەلدى اسىراپ شىققان جاندار! تىعىرىقتان شىعۋدىڭ جولىن, وتباسىن ساقتاپ, بالا-شاعانىڭ قامىن ويلاعان قاراكوزدەرىمىز ەر-ازاماتتاردان دا اسىپ ءتۇسىپ, قيىندىققا مويىماي, جوقتان باردى جاساعانى ورتا بۋىن وكىلدەرىنە تانىس دۇنيە.
مىنە, سول جانداردىڭ ءبىرى تامارا جاكەنقىزى سوكولوۆا – قوستاناي وبلىسى ارقالىق قالاسىنداعى «ولۆي» جشس پرەزيدەنتى. وسى «ولۆي» سەرىكتەستىگىنە قاڭتاردىڭ 31 جۇلدىزىندا قۇرىلعانىنا 20 جىل تولىپ, مەرەيتويلارىن اتادى.
تامارا جاكەنقىزىنا توقتالساق, ول بىرىنشىدەن ەكى ۇلتتى ۇيىتا بىلگەن انا, ەكى بالانىڭ اناسى. نەمەرە ءىنىسى ولجاس پەن تۇڭعىشى ۆيكتوردىڭ ەسىمدەرىنىڭ العى بۋىندارى فيرماسىنىڭ اتاۋىن قۇراپ وتىر. 1970 جىلدارى ءبىر اۋىز قازاقشا بىلمەيتىن, رەسەيدىڭ چيتا قالاسىندا تۋعان تامارا «بۇكىلوداقتىق كومسومولدىق قۇرىلىس» اتانعان تورعاي وبلىسىنىڭ ورتالىعى ارقالىق قالاسىنا جاستىقتىڭ قانى بويىندا ويناپ كەلەدى. تورعاي بوكسيت كەن باسقارماسىندا گەولوگ بولىپ قىزمەتكە تۇرعان كوپشىل دە ىسكەر قىز سول كەزدىڭ وزىندە بەلسەندىلىك تانىتىپ كومسومول ۇيىمىن باسقارادى, سودان بەرى وسى تورعايدىڭ سۋىعىنا توڭىپ, ىستىعىنا كۇيگەن جان. ارقالىقتان ومىرلىك سەرىگى لەونيد پيمان ۇلىمەن جاراسىم تاۋىپ وتباسىن قۇرعان تامارا بۇگىندەرى ۇلاعاتتى اجە دە بولىپ ۇلگەردى. نەمەرەسى دانيل قازىر ءبىر جاستا. نەمەرەسىنە قازاقشا ءان ايتىپ وتىرعان تامارا بۇگىندە قازاق ءتىلىنىڭ جاناشىرى, مۇلتىكسىز سويلەۋ ونىڭ قازاقي قاسيەتىنە اينالعان.
جالپى, بۇل وتباسى تۋرالى ايتساق, قالامىزدا ينتەرناتسيونالدىقتىڭ تۋىن كوتەرىپ تۇر دەيمىز جانە وتباسىلىق بيزنەستە قۇر قالعانى جوق. كەلىنى, قازاق قىزى گۇلميرا بيعاليقىزى ۇيدە داستارقاننىڭ بەرەكەسى بولسا, سەرىكتەستىكتەگى وڭ قولى, بارلىق ەسەپ-قيساپتىڭ مامانى. جۇبايى لەونيد سوكولوۆ-«ولۆي» جشس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى, ماماندىعى قۇرىلىسشى لەونيد پيمان ۇلىنىڭ ارقالىقتىڭ سالىنعان ۇيلەرىندە الاقان ىزدەرى ماڭگىگە قالدى, وتباسىلىق بيزنەستە لەونيد پيمان ۇلىنىڭ ەڭبەگى زور بولعانىن بىزدەر جاقسى بىلەمىز.
«ولۆي» جشس بۇگىنگى كۇنى شاعىن تسەحتارىن باسقا كاسىپكەرلەرگە تابىستاپ, زامانا سۇرانىمىنا وراي مەملەكەتتىك تاپسىرىستارمەن قوستاناي وبلىسى اۋماعىندا وڭتۇستىك اۋدانداردى قامتىپ قۇرىلىس پەن اۋىلشارۋاشىلىق قۇرالدارىمەن قامتۋدا. تالاپتار نەگىزىندە ول زاتتاردى جەتكىزىپ بەرۋدى دە جۇيەگە قويعان. بۇل, ارينە, تاپسىرىس بەرۋشى جاقتىڭ ۋاقىتىن ۇنەمدەۋگە ۇلكەن قولعابىس.
ايتا بەرسەك, جازا بەرسەك تامارا جاكەنقىزى سوكولوۆانىڭ قالامىزدىڭ كوركەيۋىنە قوسقان ۇلەسى زور, ول جەتىستىكتەرى اقتالىپ ارقالىق قالاسىنىڭ 2010 جىلى «جىل ادامى» اتانسا, 2013 جىلى رەسپۋبليكا بويىنشا «سالانىڭ كوشباسشىسى» اتاعىن يەمدەندى.تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 20 جىلدىعى مەدالى كەۋدەسىندە جارقىراعان جان.
ماقالامنىڭ اتاۋىن «جان جومارتتىعى» دەگەنىم وسى تامارانى وتە قاتاڭ ادام دەيتىندەر بار. راس, بەت جۇزىڭە قارامايتىن بىربەتكەيلىگى بار, بىراق ونىسى وزىنە ءتان دۇنيە, جاراسىپ-اق تۇر. ويتكەنى, ول ۋادە بەرمەيدى, بەرسە ورىندايدى. ال جانىنىڭ جومارتتىعىنا كەلسەك, جىل سايىن جەڭىس كۇنى ءوز كافەسىندە قالانىڭ سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرلەرىنە ارناپ اس-اۋقات ۇسىنىپ, سىيلىقتار بەرۋى, ىلە-شالا بالالاردى قورعاۋ كۇنىنە قالانىڭ بارلىق ارناۋلى ينتەرنات تاربيەلەنۋشىلەرىنە مەرەكە ۇيىمداستىرىپ, قالانىڭ قاق ورتاسىندا اۋلادا كونتسەرت كورسەتىپ, شاقىرىلعان دا, ءوتىپ بارا جاتقاندار دا مەرەكە قىزىعىن تاماشالاۋى ۇلگى ىستەرىنىڭ ءبىرى عانا.
جۇرەگىنىڭ كەڭدىگىن بىلدىرگەن, جانىنىڭ جومارتتىعىن ايعاقتاعان «التىن جۇرەك» نوميناتسياسىنىڭ يەگەرى اتانعان تامارا جاكەنقىزىن جانى جومارت كەلىنشەك دەپ بەكەر اتامادىق. «ولۆي»-ءىڭنىڭ اتاعى مەن قىزمەتى ەل الەۋەتىنە قىزمەتىن وسى 20 جىلمەن شەكتەمەي, جالعاسىن تابا بەرەتىنىنە سەنەمىز.
سۇگىرباي نۇرمانوۆ.
ارقالىق.
كوپتەن كوكەيدە جۇرگەن كاسىپكەرلەر تۋرالى اڭگىمەنى جازۋدىڭ رەتى ويدا جوقتا شەشىمىن تاپقانداي بولدى. وسى ءبىر ايەل ازاماتتارىمىزعا قازاق ەلىنە تاۋەلسىزدىكتىڭ تاڭىمەن بىرگە كەلگەن كاسىپ – ساۋداگەرلىك ەدى. سوناۋ, وتكەن عاسىردىڭ 90-جىلداردىڭ باسىندا قازاق حالقىن ەكونوميكالىق قيىندىقتاردان الىپ شىعىپ, حالىقتىڭ باسىنا تۇسكەن جۇمىسسىزدىقتىڭ, ۇكىمەتتىڭ كەلەڭسىزدىگى اۋىلداردىڭ كۇيرەۋىنە اكەلگەندە وسى قىز-كەلىنشەكتەرىمىز ارىسى قىتاي, بەرىسى بىشكەك بارىپ دوربا-قاپشىعى, ارباسىن ارقالاپ ەلدى اسىراپ شىققان جاندار! تىعىرىقتان شىعۋدىڭ جولىن, وتباسىن ساقتاپ, بالا-شاعانىڭ قامىن ويلاعان قاراكوزدەرىمىز ەر-ازاماتتاردان دا اسىپ ءتۇسىپ, قيىندىققا مويىماي, جوقتان باردى جاساعانى ورتا بۋىن وكىلدەرىنە تانىس دۇنيە.
مىنە, سول جانداردىڭ ءبىرى تامارا جاكەنقىزى سوكولوۆا – قوستاناي وبلىسى ارقالىق قالاسىنداعى «ولۆي» جشس پرەزيدەنتى. وسى «ولۆي» سەرىكتەستىگىنە قاڭتاردىڭ 31 جۇلدىزىندا قۇرىلعانىنا 20 جىل تولىپ, مەرەيتويلارىن اتادى.
تامارا جاكەنقىزىنا توقتالساق, ول بىرىنشىدەن ەكى ۇلتتى ۇيىتا بىلگەن انا, ەكى بالانىڭ اناسى. نەمەرە ءىنىسى ولجاس پەن تۇڭعىشى ۆيكتوردىڭ ەسىمدەرىنىڭ العى بۋىندارى فيرماسىنىڭ اتاۋىن قۇراپ وتىر. 1970 جىلدارى ءبىر اۋىز قازاقشا بىلمەيتىن, رەسەيدىڭ چيتا قالاسىندا تۋعان تامارا «بۇكىلوداقتىق كومسومولدىق قۇرىلىس» اتانعان تورعاي وبلىسىنىڭ ورتالىعى ارقالىق قالاسىنا جاستىقتىڭ قانى بويىندا ويناپ كەلەدى. تورعاي بوكسيت كەن باسقارماسىندا گەولوگ بولىپ قىزمەتكە تۇرعان كوپشىل دە ىسكەر قىز سول كەزدىڭ وزىندە بەلسەندىلىك تانىتىپ كومسومول ۇيىمىن باسقارادى, سودان بەرى وسى تورعايدىڭ سۋىعىنا توڭىپ, ىستىعىنا كۇيگەن جان. ارقالىقتان ومىرلىك سەرىگى لەونيد پيمان ۇلىمەن جاراسىم تاۋىپ وتباسىن قۇرعان تامارا بۇگىندەرى ۇلاعاتتى اجە دە بولىپ ۇلگەردى. نەمەرەسى دانيل قازىر ءبىر جاستا. نەمەرەسىنە قازاقشا ءان ايتىپ وتىرعان تامارا بۇگىندە قازاق ءتىلىنىڭ جاناشىرى, مۇلتىكسىز سويلەۋ ونىڭ قازاقي قاسيەتىنە اينالعان.
جالپى, بۇل وتباسى تۋرالى ايتساق, قالامىزدا ينتەرناتسيونالدىقتىڭ تۋىن كوتەرىپ تۇر دەيمىز جانە وتباسىلىق بيزنەستە قۇر قالعانى جوق. كەلىنى, قازاق قىزى گۇلميرا بيعاليقىزى ۇيدە داستارقاننىڭ بەرەكەسى بولسا, سەرىكتەستىكتەگى وڭ قولى, بارلىق ەسەپ-قيساپتىڭ مامانى. جۇبايى لەونيد سوكولوۆ-«ولۆي» جشس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى, ماماندىعى قۇرىلىسشى لەونيد پيمان ۇلىنىڭ ارقالىقتىڭ سالىنعان ۇيلەرىندە الاقان ىزدەرى ماڭگىگە قالدى, وتباسىلىق بيزنەستە لەونيد پيمان ۇلىنىڭ ەڭبەگى زور بولعانىن بىزدەر جاقسى بىلەمىز.
«ولۆي» جشس بۇگىنگى كۇنى شاعىن تسەحتارىن باسقا كاسىپكەرلەرگە تابىستاپ, زامانا سۇرانىمىنا وراي مەملەكەتتىك تاپسىرىستارمەن قوستاناي وبلىسى اۋماعىندا وڭتۇستىك اۋدانداردى قامتىپ قۇرىلىس پەن اۋىلشارۋاشىلىق قۇرالدارىمەن قامتۋدا. تالاپتار نەگىزىندە ول زاتتاردى جەتكىزىپ بەرۋدى دە جۇيەگە قويعان. بۇل, ارينە, تاپسىرىس بەرۋشى جاقتىڭ ۋاقىتىن ۇنەمدەۋگە ۇلكەن قولعابىس.
ايتا بەرسەك, جازا بەرسەك تامارا جاكەنقىزى سوكولوۆانىڭ قالامىزدىڭ كوركەيۋىنە قوسقان ۇلەسى زور, ول جەتىستىكتەرى اقتالىپ ارقالىق قالاسىنىڭ 2010 جىلى «جىل ادامى» اتانسا, 2013 جىلى رەسپۋبليكا بويىنشا «سالانىڭ كوشباسشىسى» اتاعىن يەمدەندى.تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 20 جىلدىعى مەدالى كەۋدەسىندە جارقىراعان جان.
ماقالامنىڭ اتاۋىن «جان جومارتتىعى» دەگەنىم وسى تامارانى وتە قاتاڭ ادام دەيتىندەر بار. راس, بەت جۇزىڭە قارامايتىن بىربەتكەيلىگى بار, بىراق ونىسى وزىنە ءتان دۇنيە, جاراسىپ-اق تۇر. ويتكەنى, ول ۋادە بەرمەيدى, بەرسە ورىندايدى. ال جانىنىڭ جومارتتىعىنا كەلسەك, جىل سايىن جەڭىس كۇنى ءوز كافەسىندە قالانىڭ سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرلەرىنە ارناپ اس-اۋقات ۇسىنىپ, سىيلىقتار بەرۋى, ىلە-شالا بالالاردى قورعاۋ كۇنىنە قالانىڭ بارلىق ارناۋلى ينتەرنات تاربيەلەنۋشىلەرىنە مەرەكە ۇيىمداستىرىپ, قالانىڭ قاق ورتاسىندا اۋلادا كونتسەرت كورسەتىپ, شاقىرىلعان دا, ءوتىپ بارا جاتقاندار دا مەرەكە قىزىعىن تاماشالاۋى ۇلگى ىستەرىنىڭ ءبىرى عانا.
جۇرەگىنىڭ كەڭدىگىن بىلدىرگەن, جانىنىڭ جومارتتىعىن ايعاقتاعان «التىن جۇرەك» نوميناتسياسىنىڭ يەگەرى اتانعان تامارا جاكەنقىزىن جانى جومارت كەلىنشەك دەپ بەكەر اتامادىق. «ولۆي»-ءىڭنىڭ اتاعى مەن قىزمەتى ەل الەۋەتىنە قىزمەتىن وسى 20 جىلمەن شەكتەمەي, جالعاسىن تابا بەرەتىنىنە سەنەمىز.
سۇگىرباي نۇرمانوۆ.
ارقالىق.
سوڭعى جاڭالىقتار
قوعام • كەشە
مويىنقۇم اۋدانىندا ءورت ءسوندىرۋ ءبولىمى اشىلدى
ايماقتار • كەشە
ەينشتەين ءوزىن «الاياق» سەزىنگەن بە؟
قوعام • كەشە
