اقتوبە مۇناي قۇرال-جابدىقتارى زاۋىتى قازاقستانداعى ماشينا جاسايتىن ەڭ ۇلكەن زاۋىتتاردىڭ ءبىرى. بۇگىندە بۇل كاسىپورىن ەلىمىزدەگى سورعى شتانگالارىن شىعارىپ وتىرعان قازاقستانداعى بىردەن-ءبىر ءوندىرىس ورنى بولىپ تابىلادى. زاۋىت ونىمدەرىنىڭ قازاقستان نارىعىنداعى ۇلەسى 80 پايىزدى قۇرايدى. كاسىپورىن يمپورتتىڭ ورنىن باساتىن مۇناي قۇرال-جابدىقتارىن ءوندىرۋ ماقساتىندا 2001 جىلى پايدالانۋعا بەرىلگەن-ءدى. بۇل جوبا العا قويعان ماقساتتى ورىنداۋدا قايتارىمدىلىعىن دالەلدەپ ۇلگەردى. ەلىمىزدەگى ءىرى مۇناي كومپانيالارىنا قاجەتتى سورعى شتانگالارىن, شتانگا جالعاستىرعىشتارىن, سورعى-كومپرەسسورلىق قۇبىرلار مەن شتانگالىق تەرەڭ سورعىلاردى, ت.ب. قۇرال-جابدىقتاردى ۇزدىكسىز جەتكىزىپ وتىرعان زاۋىت ونىمدىلىگى جىل سايىن ارتىپ, يمپورتتى ىعىستىرىپ كەلەدى. جىلىنا 200 مىڭ دانا سورعى شتانگالارى مەن شتانگا جالعاستىرعىشتارىن شىعاراتىن زاۋىت 2012 جىلى ونىمدىلىگىن ەكى ەسە ۇلعايتۋدىڭ العىشارتتارىن جاساۋدا.
– وتكەن جىلى «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى بويىنشا ونىمدەردى وڭدەۋگە ارنالعان اۆتوماتتى جەلىلەر ساتىپ الدىق. بۇل ءونىمنىڭ ساپاسى مەن سانىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازىر جىلىنا 200 مىڭ دانا سورعى شتانگالارىن شىعاراتىن بولساق, بۇل جەلىلەردى ىسكە قوسۋ ارقىلى سورعى شتانگالارىنىڭ ونىمدىلىگىن 400 مىڭعا, شتانگا جالعاستىرعىشتارىن 500 مىڭعا ارتتىرۋ كوزدەلۋدە. شۆەيتساريادا شىعارىلعان جاڭا زاماناۋي قوندىرعىنىڭ جالپى قۇنى 7,775 ميلليون دوللار تۇرادى. بۇل قۇرالدى الۋ ءۇشىن «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى بويىنشا نەسيە بەرىلدى جانە سىياقى مولشەرلەمەسىنىڭ ءبىر بولىگى سۋبسيديالاندى. شىنىن ايتۋ كەرەك, بۇل باعدارلامانىڭ وتاندىق وندىرۋشىلەر ءۇشىن ماڭىزى ۇلكەن, وتاندىق كاسىپورىنداردىڭ سەرپىندى دامۋىنا, ەل ەكونوميكاسىنىڭ ىلگەرىلەۋىنە, جۇمىس ورىندارىنىڭ ارتۋىنا سەپتىگىن تيگىزەدى, – دەيدى زاۋىت ديرەكتورى عازيز جاندوس.
ونىڭ ايتۋىنشا, جاڭا قۇرال-جابدىقتار تولىقتاي كومپيۋتەرلەندىرىلگەن, ياعني بۇرىن جيىرما ادام ىستەيتىن جۇمىستى ەندى ەكى-اق ادام اتقارا الادى. بىراق جۇمىسشىلار سانى قىسقارمايدى. بۇرىن ستانوكتاردا جۇمىس ىستەگەن جۇمىسشىلار ءوندىرىستىڭ باسقا بۋىندارىندا ەڭبەك ەتەتىن بولادى.
زاۋىت جۇمىسشىلارى جاڭا جابدىقپەن جاڭا جىلدان باستاپ جۇمىس جاساۋدا. قازىر شۆەيتساريادان كەلگەن ماماندار جەرگىلىكتى جۇمىسشىلارعا جاڭا جابدىقپەن جۇمىس ىستەۋدى ۇيرەتىپ, ولاردىڭ جاڭا تەحنولوگيانى تەز ارادا يگەرىپ كەتۋىنە كومەكتەسۋدە. وسى كاسىپورىن اشىلعالى قىزمەت ەتىپ كەلە جاتقان تاجىريبەلى توكار ءامىرجان جانگەلدينوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇلار وتە جوعارى دالدىكپەن جۇمىس جاسايتىن ستانوكتار. سوندىقتان دا جۇمىسشىلارعا ونىڭ ءار تەتىگىنىڭ قانداي قىزمەت اتقاراتىنىن ءبىلۋ ماڭىزدى بولماق. جۇمىسشىلار كاسىبي بىلىكتىلىگى جوعارى ماماندار بولعاندىقتان, ولارعا جاڭا قوندىرعىدا جۇمىس ىستەۋگە داعدىلانۋ اسا ءبىر قيىندىق تۋدىرىپ وتىرعان جوق. قازىردىڭ وزىندە كوپ نارسەدەن حاباردار بولىپ قالعان بايىرعى جۇمىسشىلار جاڭا تەحنولوگيالىق جەلىدە ەڭبەك ەتۋگە توسەلىپ قالدى.
– زاۋىت باسشىلىعى قۇرال-جابدىقتاردى جاڭارتۋ ءۇشىن بار كۇشىن سالىپ جاتىر. سەبەبى, ءبىزدىڭ ونىمدەر ەۋروپالىق ستاندارتقا ساي, باسەكەگە قابىلەتتى بولۋى ءتيىس. كەدەن وداعى اياسىندا مۇنداي زاۋىتتار ساۋساقپەن سانارلىق. سوندىقتان ەرتەڭگى كۇنى ءبىز باسقا ەلدەردەگى كاسىپورىندارمەن باسەكەلەسە الماساق, وندا نارىقتا قالۋ-قالماۋىمىز ەكىتالاي. ەكىنشىدەن, توكار, تەحنولوگ ماماندار, ماشينا قۇرىلىسى, باعدارلامالىق باسقارۋ تەتىگىن بىلەتىن جاس جىگىتتەر وتە قاجەت. نەگە ەكەنىن بىلمەيمىن, جاستاردىڭ بۇل سالاعا كەلۋى وتە از, – دەيدى تاجىريبەلى مامان.
قازىر جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى اياقتالعان. بۇل ءونىمنىڭ وزىندىك قۇنىن ازايتۋعا, ءوندىرىس قۋاتىن ارتتىرۋعا, ءوندىرىس شىعىنىن جانە ءوندىرىس تسيكلىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق, وندىرىستەگى قول ەڭبەگىنىڭ ۇلەس سالماعىن ازايتا تۇسپەك. كاسىپورىن باسشىلىعى وندىرىستىك جەلىلەردى وسىلاي بىرتە-بىرتە قايتا جاراقتاندىرا وتىرىپ, باسەكەلەستىككە قابىلەتتى ءونىم شىعارىپ, ءوز ونىمدەرىن ەكسپورتقا شىعارۋدى دا ويلاستىرۋدا.
ءوندىرىس ورنىندا جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەك ەتۋىنە قولايلى جاعداي تۋعىزىلعان. جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەكاقىسى جوعارى. ولارعا الەۋمەتتىك جەڭىلدىكتەر دە قاراستىرىلعان.
وبلىستا 32,5 مىڭ بىرلىك شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك نىساندارى جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ باسىم بولىگى جوبالىق قۋاتتارىنا شىعىپ, ەندى ءونىمنىڭ باسەكەگە قابىلەتتى بولۋىنا نازار اۋدارۋدا. ول ءۇشىن وندىرىسكە زاماناۋي وزىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ قاجەتتىگى تۋىندايتىنى ءسوزسىز. مىنە, سونداي قادامعا بارىپ وتىرعان كاسىپورىنداردىڭ ءبىرى «اقتوبە مۇناي قۇرال-جابدىقتارى زاۋىتى» جشس-دەگى ىزدەنىس ىزدەرى وسىنداي.
ساتىبالدى ءساۋىرباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
اقتوبە وبلىسى.
– وتكەن جىلى «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى بويىنشا ونىمدەردى وڭدەۋگە ارنالعان اۆتوماتتى جەلىلەر ساتىپ الدىق. بۇل ءونىمنىڭ ساپاسى مەن سانىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازىر جىلىنا 200 مىڭ دانا سورعى شتانگالارىن شىعاراتىن بولساق, بۇل جەلىلەردى ىسكە قوسۋ ارقىلى سورعى شتانگالارىنىڭ ونىمدىلىگىن 400 مىڭعا, شتانگا جالعاستىرعىشتارىن 500 مىڭعا ارتتىرۋ كوزدەلۋدە. شۆەيتساريادا شىعارىلعان جاڭا زاماناۋي قوندىرعىنىڭ جالپى قۇنى 7,775 ميلليون دوللار تۇرادى. بۇل قۇرالدى الۋ ءۇشىن «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى بويىنشا نەسيە بەرىلدى جانە سىياقى مولشەرلەمەسىنىڭ ءبىر بولىگى سۋبسيديالاندى. شىنىن ايتۋ كەرەك, بۇل باعدارلامانىڭ وتاندىق وندىرۋشىلەر ءۇشىن ماڭىزى ۇلكەن, وتاندىق كاسىپورىنداردىڭ سەرپىندى دامۋىنا, ەل ەكونوميكاسىنىڭ ىلگەرىلەۋىنە, جۇمىس ورىندارىنىڭ ارتۋىنا سەپتىگىن تيگىزەدى, – دەيدى زاۋىت ديرەكتورى عازيز جاندوس.
ونىڭ ايتۋىنشا, جاڭا قۇرال-جابدىقتار تولىقتاي كومپيۋتەرلەندىرىلگەن, ياعني بۇرىن جيىرما ادام ىستەيتىن جۇمىستى ەندى ەكى-اق ادام اتقارا الادى. بىراق جۇمىسشىلار سانى قىسقارمايدى. بۇرىن ستانوكتاردا جۇمىس ىستەگەن جۇمىسشىلار ءوندىرىستىڭ باسقا بۋىندارىندا ەڭبەك ەتەتىن بولادى.
زاۋىت جۇمىسشىلارى جاڭا جابدىقپەن جاڭا جىلدان باستاپ جۇمىس جاساۋدا. قازىر شۆەيتساريادان كەلگەن ماماندار جەرگىلىكتى جۇمىسشىلارعا جاڭا جابدىقپەن جۇمىس ىستەۋدى ۇيرەتىپ, ولاردىڭ جاڭا تەحنولوگيانى تەز ارادا يگەرىپ كەتۋىنە كومەكتەسۋدە. وسى كاسىپورىن اشىلعالى قىزمەت ەتىپ كەلە جاتقان تاجىريبەلى توكار ءامىرجان جانگەلدينوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇلار وتە جوعارى دالدىكپەن جۇمىس جاسايتىن ستانوكتار. سوندىقتان دا جۇمىسشىلارعا ونىڭ ءار تەتىگىنىڭ قانداي قىزمەت اتقاراتىنىن ءبىلۋ ماڭىزدى بولماق. جۇمىسشىلار كاسىبي بىلىكتىلىگى جوعارى ماماندار بولعاندىقتان, ولارعا جاڭا قوندىرعىدا جۇمىس ىستەۋگە داعدىلانۋ اسا ءبىر قيىندىق تۋدىرىپ وتىرعان جوق. قازىردىڭ وزىندە كوپ نارسەدەن حاباردار بولىپ قالعان بايىرعى جۇمىسشىلار جاڭا تەحنولوگيالىق جەلىدە ەڭبەك ەتۋگە توسەلىپ قالدى.
– زاۋىت باسشىلىعى قۇرال-جابدىقتاردى جاڭارتۋ ءۇشىن بار كۇشىن سالىپ جاتىر. سەبەبى, ءبىزدىڭ ونىمدەر ەۋروپالىق ستاندارتقا ساي, باسەكەگە قابىلەتتى بولۋى ءتيىس. كەدەن وداعى اياسىندا مۇنداي زاۋىتتار ساۋساقپەن سانارلىق. سوندىقتان ەرتەڭگى كۇنى ءبىز باسقا ەلدەردەگى كاسىپورىندارمەن باسەكەلەسە الماساق, وندا نارىقتا قالۋ-قالماۋىمىز ەكىتالاي. ەكىنشىدەن, توكار, تەحنولوگ ماماندار, ماشينا قۇرىلىسى, باعدارلامالىق باسقارۋ تەتىگىن بىلەتىن جاس جىگىتتەر وتە قاجەت. نەگە ەكەنىن بىلمەيمىن, جاستاردىڭ بۇل سالاعا كەلۋى وتە از, – دەيدى تاجىريبەلى مامان.
قازىر جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى اياقتالعان. بۇل ءونىمنىڭ وزىندىك قۇنىن ازايتۋعا, ءوندىرىس قۋاتىن ارتتىرۋعا, ءوندىرىس شىعىنىن جانە ءوندىرىس تسيكلىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق, وندىرىستەگى قول ەڭبەگىنىڭ ۇلەس سالماعىن ازايتا تۇسپەك. كاسىپورىن باسشىلىعى وندىرىستىك جەلىلەردى وسىلاي بىرتە-بىرتە قايتا جاراقتاندىرا وتىرىپ, باسەكەلەستىككە قابىلەتتى ءونىم شىعارىپ, ءوز ونىمدەرىن ەكسپورتقا شىعارۋدى دا ويلاستىرۋدا.
ءوندىرىس ورنىندا جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەك ەتۋىنە قولايلى جاعداي تۋعىزىلعان. جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەكاقىسى جوعارى. ولارعا الەۋمەتتىك جەڭىلدىكتەر دە قاراستىرىلعان.
وبلىستا 32,5 مىڭ بىرلىك شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك نىساندارى جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ باسىم بولىگى جوبالىق قۋاتتارىنا شىعىپ, ەندى ءونىمنىڭ باسەكەگە قابىلەتتى بولۋىنا نازار اۋدارۋدا. ول ءۇشىن وندىرىسكە زاماناۋي وزىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ قاجەتتىگى تۋىندايتىنى ءسوزسىز. مىنە, سونداي قادامعا بارىپ وتىرعان كاسىپورىنداردىڭ ءبىرى «اقتوبە مۇناي قۇرال-جابدىقتارى زاۋىتى» جشس-دەگى ىزدەنىس ىزدەرى وسىنداي.
ساتىبالدى ءساۋىرباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
اقتوبە وبلىسى.
