«جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باعدارلاماسىنىڭ تاعى ءبىر مۇمكىندىگى اۋىلدى جەرلەردەگى جۇمىسسىزدىق سالدارىن جويىپ, جەكە كاسىپكەرلەردى قولداۋدى كوزدەيدى. جەكە كاسىپكەرلىكتى اۋىلدى جەردە دامىتۋ ءۇشىن تولىق جاعداي جاسالعان. كاسىپ اشىپ, ءناسىبىن كورەم دەۋشىلەر ءۇشىن مەملەكەت تولىعىمەن مۇمكىندىك تۋعىزىپ وتىر. اتالمىش مەملەكەتتىك باعدارلاما شەڭبەرىندە وتكەن جىلى قالاعا قاراستى ەلدى مەكەندەردە تۇراتىن 235 ادام نەسيە الىپ, وزدەرىنىڭ كاسىپتەرىن اشقان. مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ تاپقان كاسىپكەرلەرگە 577 ملن. 900 مىڭ تەڭگە كولەمىندە نەسيە بەرىلگەن. قولدا بار قوماقتى قاراجاتپەن كاسىپكەرلەر ەسىك-تەرەزە, ءسۇت ونىمدەرىن وڭدەيتىن تسەحتار اشتى. سونداي-اق, قاتارلارىندا ەگىن شارۋاشىلىعىمەن شۇعىلدانىپ وتىرعاندارى دا بار. «سەمەي قالاسى اكىمدىگىنىڭ جۇمىسپەن قامتۋ» مكم ديرەكتورى تۇرسىنبەك ءشينجيننىڭ ايتۋىنشا, قالادا اۋىلدى جەرلەردى دامىتۋ ماقساتىندا العاش رەت 2011 جىلدىڭ جارتىجىلدىعىندا جۇمىسىن باستاعان باعدارلامانىڭ قارقىنى جامان ەمەس. العاشقى جىلدىڭ وزىندە 84 ادام نەسيەلى بولىپ, 168 ملن. 500 مىڭ تەڭگە يگەرىلدى. حالىقتىڭ قىزىعۋشىلىعى جوعارى. ال, 2012 جىلى 202 ملن. ءوز ماقساتىنا جۇمسالدى. بۇل كورسەتكىش جىل ساناپ ءوسىپ كەلەدى. قاراجاتتىڭ بارلىعى اۋىل شارۋاشىلىعىن قولداۋ قورى ارقىلى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. پايىز كورسەتكىشى وتە تومەن. تەك 7 پايىزبەن بەرىلەدى. ارينە مۇنداي جەڭىلدىك تەك وسى باعدارلاماعا عانا ءتان. كاسىبىن دوڭگەلەتىپ نەسيە العاندارعا جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلعان. اتاپ ايتقاندا, مال شارۋاشىلىعىمەن شۇعىلداناتىندار 1 جىل 8 اي نەسيە تولەۋدەن بوساتىلادى. بۇل تەك ءتورت ءتۇلىكتەن ءونىم الىپ, شارۋاسىنا قيىندىق تۋعىزباۋ ءۇشىن قولايلى مۇمكىندىك. ءبىراق, نەسيە تۇتىنۋشى پايىزىن تولەۋگە مىندەتتەلەدى. الايدا, قالعان باعىتتار بويىنشا قارجىلانعان شارۋالاردا مۇنداي جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلماعان. ەگىن, كوكونىس, كارتوپ وسىرەتىندەر ءۇشىن مەملەكەتتەن العان قارجىنىڭ تولەمى بىردەن بولۋى شارت. ويتكەنى, كوكتەمدە ەگىپ, كۇزگى وراق كەزىندە وتەۋلەرى كەرەك. سونىمەن قاتار, بۇل مىندەت ءتىس ەمحاناسىن جانە شاشتاراز اشقاندار ءۇشىن دە ورتاق.
«سەمەي قالاسى اكىمدىگىنىڭ جۇمىسپەن قامتۋ» مكم-سى حالىقتى ەڭبەككە ۇيىمداستىرۋ, جۇمىسپەن قامتۋ باعىتىندا جاقسى جۇمىس ىستەپ تۇر. مەكەمە ديرەكتورى تۇرسىنبەك دۇيسەنباي ۇلى ۇنەمى ءتۇرلى جۇمىسپەن قامتۋ اكتسيالارىندا باق وكىلدەرى ارقىلى حالىقتى كەڭىنەن اقپاراتتاندىرىپ وتىرادى. ماسەلەن, نەسيەنى ۋاقتىلى قايتارۋ ءجىتى قاداعالانادى. بۇل جولدا نەسيەلىك سەرىكتەستىكتەرمەن بىرىگىپ جۇيەلى جۇمىستار ءجۇرگىزەمىز. مەكەمەگە باس سۇققان ارىزدانۋشىنىڭ ەڭ ءبىرىنشى قوياتىن كەپىلى جانە سول اۋىلدىڭ اكىمىنىڭ رۇقساتى بولۋى كەرەك. العان قاراجاتتى قايتارۋ جەرگىلىكتى اكىمدەردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىندە. سەبەبى, اكىمدەر ءوز تۇرعىندارىن بىلەدى. مىنا ادامعا 3 ملن. تەڭگەگە دەيىن بەرۋگە بولادى, كاسىبىن باستايدى, ۋاقىتىندا قايتارادى دەگەن كەپىلدىك بەرۋى كەرەك. مىنە, وسى باعىتتا جۇمىستار جۇرگىزىپ جاتىرمىز. ازىرگە بورىشكەرلەردىڭ قايتارىمى جامان ەمەس», دەيدى ول. بۇگىندە كۇن تارتىبىندە وزەكتى دە وتكىر تۇرعان ماسەلە قولداۋ باردا جۇمىس ورىندارىن اشۋ. ايتسە دە, اۋىل حالقىن جۇمىسپەن قامتۋ ءبىرىنشى ورىندا تۇر. بۇل باعىتتا جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار, الدا باعدارلاما اياسىندا تىڭنان تۇرەن سالاتىن جوسپارلار دا جەتەرلىك.
بيىل قالاعا قاراستى اۋىلداردا جاڭادان تسەحتار ءوز جۇمىسىن باستاۋى كەرەك. ەڭ ماڭىزدى بولىپ تۇرعان ماسەلە – مال بورداقىلاۋ الاڭدارىن ۇيىمداستىرۋ. شىنى كەرەك, قولدا بار ءتورت ت ۇلىكتى ەت باعىتىنا جىبەرۋ ءۇشىن بورداقىلاۋ الاڭدارى اۋاداي قاجەت, دەدى تۇرسىنبەك شينجين. اۋىلداعى 4-5 ادامنىڭ باسىن بىرىكتىرىپ مۇنى دا جۇزەگە اسىرۋدى كوزدەپ وتىرمىز. وسىنداي ورىندار جوق دەگەندە 100-120 باسقا شاقتالىپ جاسالاتىن بولادى. بۇدان بولەك ءسۇت جانە قىمىز وڭدەيتىن تسەحتارمەن قاتار تاعى باسقالارىن اشۋ جوسپاردا بار.
سونداي-اق, كەلەشەك كاسىپكەرلەردىڭ جوسپارىن قۇرۋعا ءوز تاراپتارىنان كومەكتەسە الادى. وندا ارنايى دارىستەردەن وتەتىن بولاشاق كاسىپ يەلەرى جوسپار قۇرۋ, تۇسكەن ءونىمدى وتكىزۋ سياقتى ءبىرتالاي بيزنەستىڭ, ءتۇرلى كاسىپتىڭ, قىر-سىرىن مەڭگەرەدى. سوندىقتان دا كاسىپكەر بولامىن دەگەندەر اۋىلدا قالىپ قالدىم دەپ قام جەمەي-اق, جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا كەلىپ, ءبارىن ۇيرەنۋگە بولادى.
راۋشان نۇعمانبەكوۆا.
سەمەي.
«جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باعدارلاماسىنىڭ تاعى ءبىر مۇمكىندىگى اۋىلدى جەرلەردەگى جۇمىسسىزدىق سالدارىن جويىپ, جەكە كاسىپكەرلەردى قولداۋدى كوزدەيدى. جەكە كاسىپكەرلىكتى اۋىلدى جەردە دامىتۋ ءۇشىن تولىق جاعداي جاسالعان. كاسىپ اشىپ, ءناسىبىن كورەم دەۋشىلەر ءۇشىن مەملەكەت تولىعىمەن مۇمكىندىك تۋعىزىپ وتىر. اتالمىش مەملەكەتتىك باعدارلاما شەڭبەرىندە وتكەن جىلى قالاعا قاراستى ەلدى مەكەندەردە تۇراتىن 235 ادام نەسيە الىپ, وزدەرىنىڭ كاسىپتەرىن اشقان. مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ تاپقان كاسىپكەرلەرگە 577 ملن. 900 مىڭ تەڭگە كولەمىندە نەسيە بەرىلگەن. قولدا بار قوماقتى قاراجاتپەن كاسىپكەرلەر ەسىك-تەرەزە, ءسۇت ونىمدەرىن وڭدەيتىن تسەحتار اشتى. سونداي-اق, قاتارلارىندا ەگىن شارۋاشىلىعىمەن شۇعىلدانىپ وتىرعاندارى دا بار. «سەمەي قالاسى اكىمدىگىنىڭ جۇمىسپەن قامتۋ» مكم ديرەكتورى تۇرسىنبەك ءشينجيننىڭ ايتۋىنشا, قالادا اۋىلدى جەرلەردى دامىتۋ ماقساتىندا العاش رەت 2011 جىلدىڭ جارتىجىلدىعىندا جۇمىسىن باستاعان باعدارلامانىڭ قارقىنى جامان ەمەس. العاشقى جىلدىڭ وزىندە 84 ادام نەسيەلى بولىپ, 168 ملن. 500 مىڭ تەڭگە يگەرىلدى. حالىقتىڭ قىزىعۋشىلىعى جوعارى. ال, 2012 جىلى 202 ملن. ءوز ماقساتىنا جۇمسالدى. بۇل كورسەتكىش جىل ساناپ ءوسىپ كەلەدى. قاراجاتتىڭ بارلىعى اۋىل شارۋاشىلىعىن قولداۋ قورى ارقىلى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. پايىز كورسەتكىشى وتە تومەن. تەك 7 پايىزبەن بەرىلەدى. ارينە مۇنداي جەڭىلدىك تەك وسى باعدارلاماعا عانا ءتان. كاسىبىن دوڭگەلەتىپ نەسيە العاندارعا جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلعان. اتاپ ايتقاندا, مال شارۋاشىلىعىمەن شۇعىلداناتىندار 1 جىل 8 اي نەسيە تولەۋدەن بوساتىلادى. بۇل تەك ءتورت ءتۇلىكتەن ءونىم الىپ, شارۋاسىنا قيىندىق تۋعىزباۋ ءۇشىن قولايلى مۇمكىندىك. ءبىراق, نەسيە تۇتىنۋشى پايىزىن تولەۋگە مىندەتتەلەدى. الايدا, قالعان باعىتتار بويىنشا قارجىلانعان شارۋالاردا مۇنداي جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلماعان. ەگىن, كوكونىس, كارتوپ وسىرەتىندەر ءۇشىن مەملەكەتتەن العان قارجىنىڭ تولەمى بىردەن بولۋى شارت. ويتكەنى, كوكتەمدە ەگىپ, كۇزگى وراق كەزىندە وتەۋلەرى كەرەك. سونىمەن قاتار, بۇل مىندەت ءتىس ەمحاناسىن جانە شاشتاراز اشقاندار ءۇشىن دە ورتاق.
«سەمەي قالاسى اكىمدىگىنىڭ جۇمىسپەن قامتۋ» مكم-سى حالىقتى ەڭبەككە ۇيىمداستىرۋ, جۇمىسپەن قامتۋ باعىتىندا جاقسى جۇمىس ىستەپ تۇر. مەكەمە ديرەكتورى تۇرسىنبەك دۇيسەنباي ۇلى ۇنەمى ءتۇرلى جۇمىسپەن قامتۋ اكتسيالارىندا باق وكىلدەرى ارقىلى حالىقتى كەڭىنەن اقپاراتتاندىرىپ وتىرادى. ماسەلەن, نەسيەنى ۋاقتىلى قايتارۋ ءجىتى قاداعالانادى. بۇل جولدا نەسيەلىك سەرىكتەستىكتەرمەن بىرىگىپ جۇيەلى جۇمىستار ءجۇرگىزەمىز. مەكەمەگە باس سۇققان ارىزدانۋشىنىڭ ەڭ ءبىرىنشى قوياتىن كەپىلى جانە سول اۋىلدىڭ اكىمىنىڭ رۇقساتى بولۋى كەرەك. العان قاراجاتتى قايتارۋ جەرگىلىكتى اكىمدەردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىندە. سەبەبى, اكىمدەر ءوز تۇرعىندارىن بىلەدى. مىنا ادامعا 3 ملن. تەڭگەگە دەيىن بەرۋگە بولادى, كاسىبىن باستايدى, ۋاقىتىندا قايتارادى دەگەن كەپىلدىك بەرۋى كەرەك. مىنە, وسى باعىتتا جۇمىستار جۇرگىزىپ جاتىرمىز. ازىرگە بورىشكەرلەردىڭ قايتارىمى جامان ەمەس», دەيدى ول. بۇگىندە كۇن تارتىبىندە وزەكتى دە وتكىر تۇرعان ماسەلە قولداۋ باردا جۇمىس ورىندارىن اشۋ. ايتسە دە, اۋىل حالقىن جۇمىسپەن قامتۋ ءبىرىنشى ورىندا تۇر. بۇل باعىتتا جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار, الدا باعدارلاما اياسىندا تىڭنان تۇرەن سالاتىن جوسپارلار دا جەتەرلىك.
بيىل قالاعا قاراستى اۋىلداردا جاڭادان تسەحتار ءوز جۇمىسىن باستاۋى كەرەك. ەڭ ماڭىزدى بولىپ تۇرعان ماسەلە – مال بورداقىلاۋ الاڭدارىن ۇيىمداستىرۋ. شىنى كەرەك, قولدا بار ءتورت ت ۇلىكتى ەت باعىتىنا جىبەرۋ ءۇشىن بورداقىلاۋ الاڭدارى اۋاداي قاجەت, دەدى تۇرسىنبەك شينجين. اۋىلداعى 4-5 ادامنىڭ باسىن بىرىكتىرىپ مۇنى دا جۇزەگە اسىرۋدى كوزدەپ وتىرمىز. وسىنداي ورىندار جوق دەگەندە 100-120 باسقا شاقتالىپ جاسالاتىن بولادى. بۇدان بولەك ءسۇت جانە قىمىز وڭدەيتىن تسەحتارمەن قاتار تاعى باسقالارىن اشۋ جوسپاردا بار.
سونداي-اق, كەلەشەك كاسىپكەرلەردىڭ جوسپارىن قۇرۋعا ءوز تاراپتارىنان كومەكتەسە الادى. وندا ارنايى دارىستەردەن وتەتىن بولاشاق كاسىپ يەلەرى جوسپار قۇرۋ, تۇسكەن ءونىمدى وتكىزۋ سياقتى ءبىرتالاي بيزنەستىڭ, ءتۇرلى كاسىپتىڭ, قىر-سىرىن مەڭگەرەدى. سوندىقتان دا كاسىپكەر بولامىن دەگەندەر اۋىلدا قالىپ قالدىم دەپ قام جەمەي-اق, جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا كەلىپ, ءبارىن ۇيرەنۋگە بولادى.
راۋشان نۇعمانبەكوۆا.
سەمەي.
سوڭعى جاڭالىقتار
قوعام • كەشە
مويىنقۇم اۋدانىندا ءورت ءسوندىرۋ ءبولىمى اشىلدى
ايماقتار • كەشە
ەينشتەين ءوزىن «الاياق» سەزىنگەن بە؟
قوعام • كەشە
