اگرارلىق وندىرىستە ءوسۋ بار

كەشە اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىندە پرەمەر-مينيستر سەرىك احمەتوۆتىڭ قاتىسۋىمەن وسى ۆەدومستۆونىڭ كەڭەيتىلگەن القا وتىرىسى بولىپ ءوتتى. وندا اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ 2013 جىلعى دامۋ ناتيجەلەرى مەن ۇستىمىزدەگى جىلعى الدا تۇرعان نەگىزگى مىندەتتەرى تالقىلاندى. بۇل ماسەلە جايىنداعى نەگىزگى ەسەپتى باياندامانى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى اسىلجان مامىتبەكوۆ پەن «كازاگرو» حولدينگىنىڭ باسشىسى دۋلات ايتجانوۆ جاسادى. اسىلجان مامىتبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, باعدارلامادا قاراس­تى­رىلعان مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ بىرقاتار جاڭا قۇرالدارى مەن ءادىس-تاسىلدەرىن ەنگىزۋ ءۇشىن قۇ­قىق­تىق نەگىزدەر جاسالىندى. مەملەكەت باسشىسى 2014 جىلدىڭ 17 قاڭتارىندا 15 زاڭ اكتىلەرىنە ءوز­گەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەن­گىزۋدى قاراستىراتىن زاڭعا قول قويدى. زاڭ نورمالارى اگروونەركاسىپ­تىك كەشەن سۋبەكتىلەرىنىڭ ين­ۆەس­تيتسيالىق شىعىندارىن ءىشىن­ارا وتەۋ; قايتا وڭدەۋ كاسىپ­ورىندارىنىڭ اۋىل شارۋا­شى­لىعى شيكىزاتىن ساتىپ الۋ شى­عىن­دارىن سۋبسيديالاۋ; اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن ءون­دىرۋ­شىلەردىڭ العان قارىزدارىن ساقتاندىرۋ مەن كەپىلدەندىرۋ ءىسىن سۋبسيديالاۋ; اۋىلدىق جەرلەرگە اگروونەركاسىپ­تىك كەشەن قىزمەتكەرلەرىن تارتۋدى ىنتالاندىرۋ سەكىلدى شارالار كەشەنىن قامتيدى. زاڭ بويىنشا بۇعان قوسا ۆەتەرينارلىق قاۋىپسىزدىك جۇيەسىن ءارى قاراي جەتىلدىرۋ جانە ۆەتەريناريالىق زاڭنامانى بۇزعانداردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋ تەتىكتەرى دە قاراستىرىلعان. جالپى, باياندامادان­ ءبىل­­گە­نىمىزدەي, 2013 جىلى اگرو­­ونەر­كاسىپتىك كەشەن جۇمى­سى­نىڭ­ نەگىزگى كورسەتكىشتەرى جامان ەمەس ەكەن. ماسەلەن, 2013 جىلى ىشكى تۇتىنۋ نارىعىنداعى وتاندىق ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ الاتىن ۇلەسى 80 پايىزدى قۇراپتى. بۇل, ارينە, بۇرىنعىعا قاراعاندا, ەداۋىر العا باسۋشىلىقتى بىلدىرەتىن كورسەتكىش. «اۋا رايىنىڭ كۇردەلى بولۋىنا قاراماستان, وتكەن جىلى تازا سالماقتا 19 ملن. توننا استىق جينالدى. بۇل ونىڭ الدىنداعى جىلعى كورسەتكىشتەن 48 پايىزعا ارتىق. بۇدان باسقا ماقتانىڭ ءار گەكتارىنان 28,7 تسەنتنەردەن, كارتوپتان – 181,5 تسەنتنەردەن, كوكونىستەن – 238,7 تسەنتنەردەن, باقشا داقىلدارىنان 212,4 تسەنتنەردەن ءونىم جينالىپ, رەكوردتىق تۇسىمدىلىككە قول جەتكىزىلدى. اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ نەگىزگى كاپيتالىنا كەلگەن ينۆەستيتسيالار كولەمى 2,5 پايىزعا ۇلعايىپ, 142,1 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. 2013 جىلدىڭ قاڭتار-قاراشا ايلارىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ ەكسپورت كولەمى 2,4 ملرد. اقش دول­لارىن قۇرادى. بۇل 2009-2011 جىلدارعى ەكسپورتتىڭ ورتاشا جىلدىق كورسەتكىشىنەن 27 پايىز­عا جوعارى. سونداي-اق, 2013 جىلدىڭ 11 ايى ىشىندە كەدەن وداعى ەلدەرىنە ەكسپورتتالعان ونىمدەر كولەمى 2012 جىلعى كورسەتكىشپەن سالىستىرعاندا 65 پايىزعا ءوستى», دەدى مينيستر ءوز سوزىندە. قازاقستاندىق استىق ەكس­پور­تى­نىڭ ۇلعايۋ اعىمى بايقالۋدا. ماركەتينگتىك جىلدىڭ باسى بولىپ تابىلاتىن 2013 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن باستاپ 2014 جىلدىڭ 1 اقپانى ارالىعىنداعى جاعداي بويىنشا, استىق ەكۆيۆالەنتىندەگى ۇندى ەسەپتەگەندە, شامامەن 5,3 ملن. توننا استىق ەكسپورتتالعان. بۇل وتكەن جىلدىڭ اتالعان مەرزىمىندەگى كورسەتكىشتەن 25 پايىزعا كوپ. ءىرى قارا ەتىنىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن ارتتىرۋ جونىندەگى العا قويىلعان مىندەت جوسپار بويىنشا جۇزەگە اسۋدا. 2013 جىلى ەكسپورتقا 4,5 مىڭ توننا ەت جانە ەت ونىمدەرى, ونىڭ ىشىندە 300 تونناعا جۋىق پرەميۋم كلاستى سيىر ەتى جونەلتىلدى. ال بيىلعى جىلى 10 مىڭ توننا ەت ەكسپورتتالادى دەگەن بولجام جاسالسا, مۇنىڭ 5 مىڭ تونناسىن سيىر ەتى قۇراماق. وسىمدىك شارۋاشىلىعىندا ۇستىمىزدەگى جىلى قۇرىلىمدىق جانە تەحنولوگيالىق ءارتاراپ­تان­دىرۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءجو­نىن­دەگى جۇمىستار ودان ءارى جال­عاستىرىلدى. ازىقتىق داقىل­داردىڭ اۋماعى ۇلعايتىلىپ, ونىڭ كولەمى 3,1 ملن. گەكتارعا جەتتى. بۇل 2012 جىلعى كورسەتكىشتەن 258,4 مىڭ گەكتارعا كوپ. ۇكىمەت باسشىسى سەرىك اح­مەتوۆ القا ءماجىلىسىن قورى­تىن­دى­لاي كەلە, مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جول­داۋلارىندا اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋعا ەرەكشە ءمان بەرەتىندىگىن اتاپ كورسەتتى. وسىعان بايلانىستى قازىرگى كۇنى ماڭىزدى دەپ تابىلىپ وتىرعان بىرقاتار ماسەلەلەرگە قاتىسۋشىلار نازارىن اۋدارتتى. «اگروبيزنەس-2020» باعدار­لا­ماسىن جۇزەگە اسىرۋ سالانى ساۋىقتىرۋدىڭ ەداۋىر تەتىك­تەرىن قايتا قاراستىرۋ قاجەت ەتىلەتىندىگىن انىقتادى. وسىعان بايلانىستى ۇكىمەت قارجى ينس­تيتۋتتارىنىڭ سالانى دامىتۋعا مۇددەلىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا قوسىمشا تەتىكتەردى قاراستىرۋدا. ولار كوپ كەشىكپەي ەنگىزىلەتىن بولادى», دەگەن پرەمەر-مينيستر اگروونەركاسىپ كەشەنىنە سالىق سالۋ ماسەلەسىندە ۇلكەن وزگەرىستەر بولاتىندىعىن جەتكىزدى. «سونىڭ ىشىندە اۋىل شارۋا­شىلىعىنداعى پايدالانىلماي جانە ءتيىمسىز پايدالانىلىپ وتىرعان جەرلەرگە سالىق كولەمى بىرنەشە ەسە ارتتىرىلاتىن بولادى. ال ەكىنشى جاعىنان العاندا كەدەن وداعى ەلدەرىمەن سالىستىرعاندا قازاقستاندا اوك-ءتى مەملەكەتتىك قولداۋ دەڭگەيى تومەن ەكەندىگى ەسكەرىلە وتىرىپ, جالپى سالىق جۇكتەمەسى ەداۋىر ازايتىلۋى ءتيىس», دەگەن پرەمەر-مينيستر بۇل ماسەلەلەردى جەرىنە جەتكىزۋدى ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى – قارجى ءمينيسترى باقىت سۇلتانوۆقا تاپسىردى. سونداي-اق, ۇكىمەت باسشىسى «قازاگرو» حولدينگىنەن الىنعان قارجىلاردىڭ ۋاقىتىمەن قاي­تارىلمايتىندىعى تۋرالى ماسەلەنىڭ كوتەرىلۋىنە بايلانىستى وسى جونىندە قارجى ءتارتىبىن ساقتاۋ ماسەلەسىن وبلىس اكىمدەرىنە قاتاڭ تۇردە تاپسىردى. ۇكىمەت باسشىسى اگرارلىق عىلىمدى دامىتۋ ماسەلەسىنە نازار اۋدارىپ, وسى سالانى رەفورمالاۋ مەن دامىتۋدىڭ تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋ جونىندە اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى باسشىلارىنا تاپسىرما بەردى. سۇڭعات ءالىپباي, «ەگەمەن قازاقستان».