ۇيرەنەر تۇسى كوپ

رەسەيدىڭ چەليابى وبلىسىندا 36 مىڭداي قازاق تۇرامىز. قازاقستاندا, اتاجۇرتىمىزدا قانداي جاقسى ىستەر بولسا, سوعان قۇلاعىمىزدى تىگىپ, قۋانىپ وتىرامىز. دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ سوڭعى قۇرىلتايىندا استانا قالاسىن كورۋدىڭ ءساتى تۇسكەن. دالانىڭ ورتاسىنداعى سىلانعان توتىقۇستاي قالانىڭ سۇلۋلىعىنا, ءوز قانداستارىمىزدىڭ قوناقجايلىعىنا, ەلدىڭ العا قارىشتاپ دامىپ بارا جاتقان قادامىنا قۋانىپ قايتقانبىز. قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ حالىققا بيىلعى جولداۋىن عالامتوردان تاۋىپ الىپ, وقىپ شىقتىم. تەك مەن ەمەس, ءوزىمنىڭ وتباسىم, قوعامدىق ۇيىم جۇمىسىنا بەلسەنە قاتىساتىن قازاق جاستارى دا تانىستى. وتە ماڭىزدى ساياسي قۇجاتتاعى ايتىلعان ءما­سە­لەلەر مەنى تاڭعالدىردى. بۇل قۇجاتتان كوبىنە تەك مامانداردى, ساياساتكەرلەر مەن ەكونوميستەردى, مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردى عانا قىزىقتىراتىن ساياسي-ەكونوميكالىق, قاراپايىم ادامدارعا اۋىر قابىلداناتىن ساندار مەن ماسەلەلەر جيىنتىعى ەمەس, ءبىر جىلى اكەلىك وسيەتتى ۇعىنعانداي بولدىم. اسىرەسە, «ماڭگىلىك ەل» يدەياسى مەنى قاتتى قى­زىقتىردى. ۇلتتىق باسىمدىقتارعا ءمان بەرۋ وتە ماڭىزدى. جاھاندانۋدىڭ يىرىمىنە ءتۇسىپ, العا ۇم­سىنا بەرۋ ەمەس, دامۋدىڭ ءار قازاقستاندىق ءۇشىن ءمان-ماعىناسىن ايقىنداپ بەرگەن قۇجات ەكەن. وندىرىستەگى, ىشكى جالپى ونىمگە, جالپى ەكو­نو­ميكاعا بايلانىستى اسقاق كورسەتكىشتەردىڭ ومىردە شىندىققا, اقيقاتقا اينالارىنا سەنىپ وتىراسىڭ. تاريحي جۇرتىمىزداعى دامۋدىڭ وسىنداي تاماشا جولىنا ءبىز سىرتتا جۇرسەك تە تىلەكشىمىز. جولداۋداعى الەۋمەتتىك سالادا اتقارىلار جۇ­مىس­تارعا قالاي ءىشىڭ جىلىمايدى, قالايشا قى­زىق­پايسىڭ؟! مىسالى, مۇگەدەكتەرگە بايلانىستى ايتىلعان: «مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتارىمىزعا كوبىرەك كوڭىل ءبولۋ كەرەك. ولار ءۇشىن قازاقستان كەدەرگىسىز ايماققا اينالۋعا ءتيىس. بىزدە از ەمەس ون­­داي ادامدارعا قامقورلىق كورسەتىلۋگە ءتيىس – بۇل ءوزىمىزدىڭ جانە قوعام الدىنداعى ءبىزدىڭ پارى­زى­مىز. بۇكىل الەم وسىمەن اينالىسادى. ءمۇم­كىن­دىگى شەكتەۋلى ادامدار تۇرمىستىق قىزمەت كور­سەتۋ, تاعام ونەركاسىبى, اۋىل شارۋاشىلىعى كاسىپ­ورىندارىندا جۇمىس ىستەي الادى. مەن بارلىق كاسىپ­كەرلەرگە ولاردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا كومەك­تەسىڭىزدەر دەپ تاعى دا ايتقىم كەلەدى», دەگەن جولدار كوڭىل تولقىتادى. ءومىر بولعان سوڭ, مۇگەدەك جاندار بارلىق قو­عامدا, بارلىق ەلدە بار. بىراق ولار تۋرالى مۇن­داي ايقىن ايتىلعان تاپسىرما, ايقىن جوسپار بو­لا بەرمەيتىنى تاعى بار. ءبىلىم, عىلىم تۋرالى اي­تىل­عان تۇستار ءبىزدىڭ جاستاردى قىزىقتىردى. ستيپەن­ديانىڭ كوبەيەتىنى ناقتى كولەمىنە, جىلىنا دەيىن ايتىلعان. بۇل جاستاردى جىگەرلەندىرەرى, ولاردىڭ بولاشاققا دەگەن سەنىمىن نىعايتارى ءسوزسىز. مىنە, نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى جولداۋى قازاقستان دامۋىنىڭ باعىتىن ايقىنداسا, سىرت كوزگە ونىڭ ۇيرەنەر تۇسى دا كوپ ەكەن. وسى ايتىلعان ماسەلەلەر جۇزەگە اسسىن دەپ تىلەيمىز. قارلىعاش يگەمباەۆا, «بىرلىك» قازاق ۇلتتىق-قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءتورايىمى. رەسەي فەدەراتسياسى, چەليابى قالاسى.