دۇنيە دوداسىنىڭ ءدۇبىرى
اق وليمپيادانى اقپاراتتىق قولداۋ
پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە سوچيدە جالاۋىن كوتەرەتىن قىسقى وليمپيادانى وتانداستارىمىزدىڭ تاماشالاۋى جايىندا بريفينگ ءوتتى. باسقوسۋدىڭ بۇل جولعى قوناقتارى ادىلەت مينيسترلىگى زياتكەرلىك مەنشىك قۇقىعى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ابزال ەستاەۆ پەن مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى اقپارات جانە مۇراعات كوميتەتىنىڭ توراعاسى بولات قاليانبەكوۆ بولدى. «بيىل سوچي قالاسىندا بايراعى كوتەرىلەتىن ءححىى قىسقى وليمپيا ويىندارىن كورسەتۋ قۇقىنا «حابار» جانە «قازسپورت» تەلەارنالارى يە بولىپ وتىر. ءدۇبىرلى دودانىڭ اشىلۋ سالتاناتى 7 اقپان كۇنى استانا ۋاقىتى بويىنشا 22:00-دە اتالعان تەلەارنالاردا تىكەلەي ەفيردە كورسەتىلەتىن بولادى. اشىلۋ سالتاناتىنىڭ حرونومەتراجى شامامەن 3,5 ساعاتقا سوزىلادى. ال سايىستىڭ جابىلۋ سالتاناتى 23 اقپاندا جەرگىلىكتى ۋاقىتپەن 22:00-دە وتەدى. العاشقى ترانسلياتسيا «قازسپورت» تەلەارناسىنان 6 اقپان, بەيسەنبى كۇنى ساعات 11:55-تەن باستاپ كورسەتىلە باستايدى. وندا سنوۋبورد جارىسىنان كورسەتىلىمدەر ۇسىنىلادى. جالپى, كورەرمەندەرگە ىڭعايلى بولۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق «ەگەمەن قازاقستان» مەن «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتتەرىنىڭ 5 اقپان كۇنگى سانىنىڭ سوڭعى بەتتەرىندە جارىس كەستەسى بەرىلگەن. وندا قازاقستاندىق سپورتشىلار قاتىساتىن بارلىق جارىستار بەلگىلەنگەن», دەدى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى اقپارات جانە مۇراعات كوميتەتىنىڭ توراعاسى ب.قاليانبەكوۆ. سونىمەن قاتار, ول ءدۇيىم جۇرت كوز تىككەن ءدۇبىرلى جارىسقا ەلىمىزدەن 47 جۋرناليست اتتانعانىن جانە ونىڭ 15-ءى سول جەردەن سايىس بىتكەنشە حابارلار تاراتاتىنىن دا نازاردان تىس قالدىرمادى. ەفيرگە شىعاتىن تىكەلەي كورسەتىلىم مەن جازىلىم ارقىلى كورسەتىلەتىن ەفيرلەردى قوسقاندا بارلىعىنىڭ جالپى ۋاقىتى 350 ۆيدەوكونتەنتتى قۇراماق. «حابار» تەلەارناسى 51 ترانسلياتسيا كورسەتسە, ونىڭ 34-ءى تىكەلەي بولماق. ال «قازسپورت» تەلەارناسى 140 كورسەتىلىمنىڭ 78-ءىن تىكەلەي ەفير ارقىلى ۇسىنباق. اق وليمپيادا كەزىندە «قازسپورت» تەلەارناسى ءوزىنىڭ ەفيرىن تولىقتاي دەرلىك اتالمىش شاراعا ارناماقشى. قازاقستاندىق تەلەكورەرمەندەر وليمپيا ويىندارىن دەر كەزىندە تاماشالاۋعا مۇمكىندىك الىپ وتىر. بارلىق كورسەتىلىمدەردى كوممەنتاتورلار قازاق جانە ورىس ءتىلدەرىندە جۇرگىزەدى. سونداي-اق, كورسەتىلىمگە كوممەنتاتورلاردان بولەك بەلگىلى سپورت ساڭلاقتارى مەن ارداگەر سپورتشىلاردى تارتا وتىرىپ, كورەرمەندەر ءۇشىن سايىستى تارتىمدى بەرۋگە بارىنشا نازار اۋدارىلعان. ءابدىراحمان قىدىربەك, «ەگەمەن قازاقستان».«سىنعا دايىنمىن!»
سوچيدەگى اق وليمپيادادا باق سىنايتىن قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ ساپىندا قاراعاندى وڭىرىنەن جالعىز-اق سپورتشى بار. ول –مۇزدىڭ ۇستىندە جەلمەن جارىسقان جۇيرىك جەرلەسىمىز ەكاتەرينا ايدوۆا. بۇل كۇندە الەمدىك دەڭگەيدەگى تىسقاققان كونكيشىلەردىڭ قاتارىنان سانالاتىن ەكاتەرينا – ەل ءۇمىت ارتىپ وتىرعان ساناۋلى ساڭلاقتاردىڭ ءبىرى. ەكاتەرينا 2010 جىلى ۇلتتىق قۇراما ساپىندا ۆانكۋۆەر وليمپياداسىنا قاتىستى. سول وليمپيادادان كەيىن ول بەرلين قالاسىندا وتكەن جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى الەم كۋبوگى سىنىنىڭ ءابسوليۋتتى جەڭىمپازى اتانعان بولاتىن. سونداي-اق, 500 جانە 1500 مەترلىك قاشىقتىقتاردا ەرەسەكتەر اراسىنداعى قازاقستان رەكوردىن جاڭارتقان تالانتتى سپرينتەر. تۋعان قالاسى قاراعاندىعا اندا-ساندا ءبىر كەلەتىن, ونىڭ وزىندە ءبىر-ەكى كۇن عانا ايالدايتىن ايدوۆامەن تۋرا اق وليمپيادانىڭ قارساڭىندا اڭگىمەلەسىپ قالۋدىڭ ءساتى تۇسكەن ەدى.
– ەكاتەرينا, سوچي وليمپياداسىنا دايىندىق قالاي ءوتتى؟
– وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارى نەگىزىنەن گەرمانيا, كانادا جانە اقش-تىڭ بيىك تاۋلى ايماقتارىنداعى مۇز ايدىندارىندا ءوتتى. قىسقى ماۋسىم الەم كۋبوگى سىنىنىڭ ءتورت كەزەڭىمەن باستالدى. بۇل جارىستاردا ءبىز وليمپياداعا جولداما بەرەتىن ۇپايلاردى ساراپقا سالدىق. مەن ءۇشىن ماۋسىم ءساتتى باستالدى. الدىما قويعان ماقساتىما جەتىپ, ءۇش قاشىقتىق بويىنشا ليتسەنزيا جەڭىپ الدىم.
– ساعان سوچي قالاسىنداعى مۇز ايدىنى تانىس پا؟
– ءيا. الدىڭعى جىلى الەم چەمپيوناتى سوچيدە وتكەندە بولدىم. مەن سول دودادا ونەر كورسەتتىم. شىنىن ايتقاندا, ءسوچيدىڭ مۇز ايدىنى استاناداعى ءبىزدىڭ كەشەنگە قاتتى ۇقسايدى.
– ەكاتەرينا, سوچي وليمپياداسىنداعى ءوز مۇمكىندىگىڭە قانداي باعا بەرەسىڭ؟ باپكەرىڭ الدىڭا قانداي مىندەت قويىپ وتىر؟
– وليمپياداعا قاتىساتىن سپورتشىلاردىڭ قايسىسى بولسىن ءۇمىتسىز بولمايدى عوي. ءتورت جىلدا ءبىر وتەتىن مۇنداي دوداعا ءالسىز سپورتشىنىڭ كەلمەيتىنى بەلگىلى. البەتتە, ساتتىلىك دەگەندى جوققا شىعارۋعا تاعى بولمايدى. وزىمە كەلەتىن بولسام, دايىندىعىم جامان ەمەس. دوداعا تۇسەردە ءوزىمنىڭ ناعىز سپورتتىق بابىمدا بولام دەگەن سەنىمدەمىن. باپكەرىم جارىس جولىندا قاتەلىككە بوي الدىرماي, ءبارىن دە اسپاي-ساسپاي دۇرىس ىستەۋدى قۇلاعىما قۇيىپ جاتىر.
– وليمپيادا سىنىندا باستى قارسىلاسىم بولادى دەگەن سپورتشىلاردى اتاي الاسىڭ با؟
– نەگىزى, مەن ءۇشىن ءبارى دە باستى قارسىلاس. بىراق, ازيالىق كونكيشىلەردى – جاپونيا, كورەيا جانە قىتاي سپورتشىلارىن بولە-جارا ايتار ەدىم. نەگە دەسەڭىز, ءبىر قۇرلىقتان بولعان سوڭ ءبىزدىڭ ارامىزداعى ىشتەي باسەكەلەستىك قاشاندا بۇرق-سارق قايناپ جاتادى.
– ەكاتەرينا, كونكي سپورتىمەن جالپى قاي كەزدەن باستاپ اينالىستىڭ؟
– قاراعاندىداعى №83 ورتا مەكتەپتىڭ 4-سىنىبىندا وقىپ ءجۇرگەنىمدە كونكيمەن جۇگىرۋ سپورتىنا بالالاردى ىرىكتەپ الدى. سولاردىڭ قاتارىندا مەن دە بولدىم. العاشقى جاتتىقتىرۋشىم ۆەنەرا تالعاتقىزى گرينەۆەتسكايا بولدى. سودان كەيىن 11 جاسىمدا قازىرگى باپكەرىم سەرگەي ستەپانوۆيچ لوسكۋتنيكوۆتىڭ قاراماعىنا اۋىستىم.
– سپورتشىلار وتباسىنان شىققان بولارسىڭ؟
– (كۇلدى) جوق. اكەم قاراعاندىداعى كۇزەمباەۆ اتىنداعى شاحتادا جۇمىس ىستەگەن, قازىر باسقا كاسىپپەن اينالىسادى. انام – مۋزىكا مامانى. ماكسيم ەسىمدى اعام قاراعاندىداعى قازاقستان-رەسەي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ەكونوميكا فاكۋلتەتىن ءتامامداعان, قازىر جۇمىس ىستەيدى. جالپى, ءوزىمنىڭ كەنشىنىڭ قىزى ەكەنىمدى ماقتان ەتەمىن. سەرىك ءساپيەۆتىڭ, گەننادي گولوۆكيننىڭ دە اكەلەرى كەنشى ەمەس پە؟!
ال ءوزىم قاراعاندىداعى ءاليا مولداعۇلوۆا اتىنداعى سپورتقا بەيىمدى, دارىندى بالالارعا ارنالعان وبلىستىق سپورت-ينتەرناتتى ءبىتىردىم. بۇل جەردە مەنى ەكىنشى باپكەرىم ۆلاديمير ۆلاديميروۆيچ لەۆچەنكو جاتتىقتىردى.
– العاشقى ءىرى تابىسىڭ تۋرالى ايتساڭ...
– 2006 جىلى الماتىداعى مەدەۋ مۇز ايدىنىندا قازاقستان چەمپيوناتى ءوتتى. سول جارىستا مەن چەمپيون اتانىپ, قىتايدىڭ چان-چۋن قالاسىندا وتكەن جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى الەم چەمپيوناتىنا جولداما الدىم. بۇل جەڭىس مەن ءۇشىن وتە ماڭىزدى بولدى. ۇلتتىق قۇراما كوماندا ساپىنا قابىلدانىپ, سەرگەي ۆالەرەۆيچ سۋرگۋتينوۆ سىندى بىلىكتى باپكەردىڭ قاراماعىندا جاتتىعا باستادىم. ءبىر ءسوزبەن ايتقاندا, مەدەۋدەگى جەڭىس سپورتتاعى كارەراما جول اشىپ بەردى.
– سوچي-2014 قىسقى وليمپياداسىنا ارنالعان سپورتتىق كيىم ۇلگىسى ۇنادى ما؟
– شىنىمدى ايتسام, ءبىزدىڭ سپورتتىق فورما ۇلگىلەرىن كورىپ, ونىڭ ادەمى ديزاينىنا تاڭ-تاماشا قالدىم. جاڭا زامانعا ساي, وزىندىك ءسان مانەرى بار ەكەن. مەنىڭشە, ءبىزدىڭ فورما ۇزدىكتەردىڭ قاتارىنان ورىن الۋى ءتيىس.
– داستارقان مازىرىنەن نە ۇنايدى؟
– مەنىڭ سۇيىكتى اسىم – قازاقتىڭ ەت تاعامى. مەيرامحانالارعا بارا قالعاندا, كوبىنە وسى اسقا تاپسىرىس بەرەمىن. جالپى, ءبىز, كونكيشىلەر سونشالىقتى ديەتا ساقتاپ جاتپايمىز, كوڭىلىمىز قالاعان استى جەي بەرەمىز.
– ساعان باسقا مەملەكەتتىڭ اتىنان ونەر كورسەتۋگە شاقىرعان ۇسىنىستار ءتۇسىپ جاتسا قايتەر ەدىڭ؟
– بىلەسىز بە, ماعان وسىنداي سۇراقتار ءجيى قويىلادى. مۇنداي سۇراققا بەرەتىن جاۋابىم دا دايىن: مەن تەك قازاقستاننىڭ تۋى استىندا عانا ونەر كورسەتەمىن. قازاقستان سياقتى جان-جاقتى دامىپ كەلە جاتقان ەلدە ءومىر سۇرەتىنىمە شۇكىرشىلىك ەتەمىن, ساليقالى ساياسات ۇستاناتىن پرەزيدەنتىمىزدىڭ بارلىعىن ماقتان ەتەمىن. مەن – ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىنىڭ ءتول قۇرداسىمىن. سوندىقتان, تاۋەلسىزدىك دەگەن ۇعىمنىڭ مەن ءۇشىن ماڭىزى زور. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, مەن – ءوز وتانىمنىڭ پاتريوتىمىن!
– ەكاتەرينا, ءوزىڭ كوپتەگەن ەلدەردە بولىپ ءجۇرسىڭ. سالىستىرمالى تۇردە, ءبىزدىڭ ەلدەگى سپورتتىڭ دامۋ بارىسى تۋرالى نە ايتار ەدىڭ؟
– ءبىزدىڭ سپورت ىلگەرى دامىپ كەلەدى. قازىرگى تاڭدا ءبىزدى حالىقارالىق ارەنادا جۇرتتىڭ كوبى تانيدى, بىزبەن ساناساتىن بولدى. راسىن ايتقاندا, ءبىزدىڭ وسى دارەجەگە جەتۋىمىزگە سپورتشىلارىمىزدىڭ لوندون وليمپياداسىنداعى تاماشا جەتىستىكتەرىنىڭ سەپ بولعانى ءسوزسىز.
اڭگىمەلەسكەن
ايقىن نەسىپباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
قاراعاندى.
