وزبەكستان جازۋشىلار وداعىندا وتكەن القالى جيىنعا حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى دارحان قىدىرالى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى دارحان ساتىبالدى, وزبەكستان رەسپۋبليكاسى مينيسترلەر كابينەتىنىڭ رۋحانيات, مەملەكەتتىك ءتىل دەپارتامەنتى باسشىسى ابدۋگاپپور كيرگيزباەۆ, حالىققا ءبىلىم بەرۋ ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ۋسمون شاريفحودجاەۆ, وزبەكستان جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى سيرودجيددين سايد, م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى كەنجەحان ماتىجانوۆ, «قولجازبا جانە فولكلورتانۋ» عىلىمي-يننوۆاتسيالىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ءتورالى قىدىر, سونىمەن قاتار وزبەكستان ۇكىمەتىنىڭ لاۋازىمدى تۇلعالارى, قازاق جانە وزبەك زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىستى.
«تۇركى ءتىلى دەگەندە الدىمەن ەسىمىزگە بىلگە تونىكوك, ماحمۇد قاشقاري, ءجۇسىپ بالاساعۇني سەكىلدى دانالارىمىز ورالادى. سول بابالارىنىڭ جولىن ۇزبەي جالعاعان, انا ءتىلىنىڭ ءورىسىن كەڭىتىپ, ىرىسىن تاسىتىپ جاڭا ارناعا شىعارعان الىشەر ناۋاي دا تۇركى ءتىلىنىڭ الىپ اتاسى سانالادى. دارابوز دانىشپان الىشەر ناۋاي انا ءتىلىنىڭ جاۋھارلارىن ءوزىنىڭ شىعارمالارىندا جارقىراتىپ قولدانىپ, تۇركى ءتىلىن عىلىم مەن ءبىلىمنىڭ, كلاسسيكالىق ادەبيەت پەن ونەردىڭ تىلىنە اينالدىرۋعا بەرىك ىرگەتاس قالاپ, تاريحي-رۋحاني سونى بەتبۇرىس جاساعان ايماڭداي تۇلعا بولادى», دەدى حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى دارحان قىدىرالى سويلەگەن سوزىندە.
ءوز كەزەگىندە قازاقستاننىڭ وزبەكستانداعى ەلشىسى دارحان ساتىبالدى باۋىرلاس ەلدەر اراسىنداعى دوستىق, تاتۋ كورشىلىك جانە ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قاتىناستاردىڭ جوعارى دەڭگەيدە ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, مادەني-گۋمانيتارلىق سالاداعى ىنتىماقتاستىققا ەرەكشە نازار اۋدارىلىپ كەلەدى.
«بۇگىنگى شارا – ادەبيەت پەن ونەر سالاسىنداعى بەكەم باۋىرلاستىق پەن ىنتىماقتاستىق بايلانىستارىنىڭ تاعى ءبىر دالەلى. ۇلى اقىننىڭ تەرەڭ تۋىندىلارى ءبىزدىڭ ەلدەر اراسىنداعى ادەبي بايلانىستىڭ التىن كوپىرىنە اينالاتىنى ءسوزسىز», دەپ اتاپ ءوتتى قازاقستاندىق ديپلومات.
ايتا كەتۋ كەرەك, دانىشپان اقىن الىشەر ناۋايدىڭ جيىنعا قاتىسۋشىلاردىڭ نازارىنا ۇسىنىلعان «حامسا» جيناعىنا كورنەكتى اقىن, قازاقستان مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, «پاراسات» وردەنىنىڭ يەگەرى نەسىپبەك ايت ۇلى اۋدارعان ء«لايلى – ءماجنۇن», «ەسكەندىر قورعانى» داستاندارى ەنگىزىلگەن.
سونىمەن قاتار ءا.ناۋايدىڭ «مۋحاكاماتۋل-لۋعاتاين» (ەكى ءتىل تۋرالى پىكىر) اتتى ەڭبەگى تۇركى اكادەمياسىنىڭ قولداۋىمەن العاش رەت قازاق تىلىنە تولىق اۋدارىلىپ, ترانسليتەراتسياسى جانە فاكسيميلەسىمەن بىرگە جەكە كىتاپ رەتىندە جارىق كوردى. بىرەگەي باسىلىمدى باسپاعا بەلگىلى عالىم ءتورالى قىدىر ازىرلەدى. الىشەر ءناۋايدىڭ بۇل شىعارماسىنىڭ تۇركىتانۋ سالاسىندا الار ورنى ەرەكشە. ەكى (تۇركى ءھام پارسى) ءتىلدىڭ تابيعاتىن تەرەڭ زەردەلەگەن اقىن وسى ەڭبەگى ارقىلى تۇركى ادەبي ءتىلىنىڭ باي سوزدىك قورى مەن پوەتيكالىق قۋاتىن ناقتى مىسالدار ارقىلى جەتكىزىپ بەرگەن.
بۇدان بولەك حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى ۇلى اقىننىڭ ءتۇبى ءبىر تۇركى تىلىنە اۋدارىلعان تاڭدامالى تۋىندىلارىن جيناقتاپ, «عازالدار» جيناعىن جارىققا شىعاردى. اتالعان كىتاپقا الىشەر ناۋايدىڭ ون ءبىر تىلدەگى ولەڭدەرى ەنگىزىلدى.
باسقوسۋ اياسىندا باۋىرلاس ەلدەردىڭ رۋحاني بايلانىسىنا قوسقان زور ۇلەسى ءۇشىن ناۋاي عازالدارىنىڭ اۋدارمالارىن جيناقتاعان كورنەكتى اقىن, وزبەكستاننىڭ حالىق جازۋشىسى مۋحامماد الي جانە قازاقتىڭ ۇلى اقىنى ابايدىڭ قاراسوزدەرىن وزبەك تىلىنە اۋدارعان بەلگىلى عالىم قوزوقبوي يۋلداشەۆ جانە يبودۋللا ميرزاەۆ حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ ارنايى مەدالىمەن ماراپاتتالدى.
