قوعام • 08 قىركۇيەك، 2021

باسپانالى بولۋعا باستايتىن تاعى ءبىر قادام

350 رەت كورسەتىلدى

باسپانا – ءبىزدىڭ ەلدەگى ەڭ باستى، اسا وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى. ءاربىر وتباسىنىڭ بەرەكەلى، باياندى تىرشىلىگىنىڭ باستاۋى باسپانالى بولۋدان باستالاتىنىن ايتىپ جاتۋدىڭ ءوزى ارتىق. سوندىقتان مەملەكەت وسى ماسەلەنى ۇدايى نازاردا ۇستاپ، ءتۇرلى باعدارلاما ارقىلى شەشىمىن تابۋعا تىرىسىپ كەلەدى. بۇل ورايداعى ناتيجەلى قادامداردىڭ ءبىرى، ءسوز جوق، پرەزيدەنتتىڭ باستاماسىمەن زەينەتاقى قورىنداعى قاراجاتتى باسپانا الۋ، يپوتەكالىق نەسيەنى جابۋ ءۇشىن پايدالانۋعا رۇقسات بەرۋ بولعانى انىق.

جىل باسىندا زەينەتاقى جيناعىنداعى قاراجاتتىڭ ءبىر بولىگىن ءۇي الۋعا جۇمساۋعا رۇقسات بەرىلگەن ەدى. قارجىسى شەكتى مول­شەردەن اسىپ تۇرعاندار يپوتەكا راسىمدەپ، بايىرعى باسپانا قارىزىن جابۋعا كىرىسكەن. مەملەكەت ەندى تاعى ءبىر مۇمكىندىك ۇسىنىپ وتىر: بۇدان بىلاي زەينەتاقى جيناعىنىڭ جەتكىلىكتى مولشەرىنىڭ شەگىنەن اساتىن بولىگىن «وتباسى بان­كىن­دەگى» ەسەپشوتقا اۋدارۋعا بولادى. بۇل تۋرالى جاقىندا جولداۋدا ايتىل­دى. «سونىمەن قاتار بۇل قادام جۇرت­تىڭ قاراجات جيناۋدى جانە ونى ساۋاتتى جۇمساۋدى داعدىعا اينالدىرۋىنا مۇم­كىن­دىك بەرەدى»، دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

«وتباسى بانك» اق باسقارما توراعاسى ءلاززات يبراگيموۆانىڭ ايتۋىنشا، 761،4 مىڭ سالىمشى جالپى سوماسى 2،5 ترلن تەڭگە بولاتىن بىرجولعى زەينەتاقى تولەمىن پايدالانعان. 2021 جىلى
1 قىركۇيەكتە «وتباسى بانك» ارقىلى 253 مىڭنان استام سالىمشى 1 ترلن 400 ملرد تەڭگەنى كادەسىنە جاراتقان. پايدالانىلعان اقشانىڭ نەگىزگى ۇلەسى 5 ملن تەڭگەدەن استام جيناعى بار سالىمشىلارعا تيەسىلى. بۇل رەتتە ولاردىڭ تورتتەن ءۇشى قاراجاتتى باسپانا ساتىپ الۋعا جۇمساعان.

5 ملن تەڭگەگە دەيىنگى جيناعى بار سالىمشىلار قاراجاتتى قازىرگى زايمدارىن جابۋعا جىبەر­گەن. بۇل رەتتە سالىمى تومەن سالىمشىلاردا ءۇيدى تولىقتاي ساتىپ الۋ نەمەسە العاشقى تولەم جاساۋ مۇمكىندىگى بولماسا، بىر­جولعى زەينەتاقى تولەمى جارتى ملن تەڭگە عانا بولاتىن ازاماتتار تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىن شەشۋدە شاراسىز كۇيدە قالىپ وتىر. ەندى ءدال وسى توپ ءوز اقشالارىن «وتباسى بانك» دەپوزيتىنە اۋدارا الادى. بۇل كىم ءۇشىن پايدالى جانە ناقتى قانداي كومەك بەرەدى؟ ل.يبراگيموۆانىڭ سوزىنە ءمان بەرسەك، الداعى بەس جىلدا 14-29 جاس ارالىعىنداعى جاستار تاراپىنان باسپاناعا دەگەن سۇرانىس كۇشەيىپ، جىل سايىن 100 مىڭ وتباسىنا پاتەر قاجەت بولادى. 2030 جىلدارى بۇل كورسەتكىش 150 مىڭ وتباسىنا دەيىن جەتەدى. قازىر ءبىرىنشى سىنىپقا بارىپ جاتقان بالدىرعاندار دا 12 جىلدان سوڭ باسپانا نارىعىنا
كەلەدى.

«ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋرو­سىنىڭ دەرەگىنشە، 29 جاسقا دەيىن­گى قىزمەتكەردىڭ ورتاشا جا­­لاقىسى 169 مىڭ تەڭگەنى قۇ­راي­دى. ەگەر بۇل جالاقىنى ەكەۋى دە جۇمىس ىستەيتىن جاس وتباسىعا كىرە­تىن كىرىس دەپ ەسەپتەر بولساق وندا وتباسىنىڭ جالپى تابىسى 338 مىڭ تەڭگە بولماق. جاس وتباسى تابىسىنىڭ 30 پايىزىن كولەمى 50 شارشى مەتر (13 ملن تەڭگە) بولاتىن ءۇي الۋعا جۇمساپ وتىرسا، وعان 10 جىل ۋاقىت كەتەدى. ەندى بىرجولعى زەينەتاقى تولەمىن دەپوزيتتى تولتىرۋ ءۇشىن پايدالانار بولسا، وندا الگى مەرزىم 4،5 جىلعا دەيىن قىسقارادى. سونىمەن قاتار جالاقى تەندەنتسياسى سوڭعى جىلدارى 29-عا دەيىنگى جاس مامانداردىڭ ەڭبەك­اقى تولەمى جىلدام ءوسىپ كەلە جاتقانىن كورسەتىپ وتىر. سوندىقتان اتالعان شارا تولەم قابىلەتى بار جاس وتباسىلاردى قولداۋدىڭ ءتيىمدى قۇرالى بولا الادى جانە ولاردىڭ ءۇي الۋ ءۇشىن جيناقتى جىلدام جيناۋىنا كومەكتەسەدى»، دەيدى ل.يبراگيموۆا.

باسقارما باسشىسىنىڭ بولجاۋىنشا، بۇل مۇمكىندىكتى ءبىر جىلدا 190 مىڭعا جۋىق جاس وتبا­سى پايدالانىپ، تاعى 15 مىڭى جىل سايىن سالىمدار اشۋ­عا مۇمكىندىك الادى. بۇل رەتتە تۇر­عىن ءۇي زاەمىنا ءوتۋ ءۇشىن (ارالىق جانە الدىن الا زاەم دەگەن دە تۇر­لەرى بار) مەرزىمى 3 جىلدان اس­قان دەپوزيت بولۋى جانە باس­پانا قۇنىنىڭ 50 پايىزىنان كەم ەمەس قاراجات جينالۋى كەرەك. سونىمەن بىرگە، 16-دان كەم ەمەس باعالاۋ كورسەتكىشىن يەلەنۋ دە اسا ماڭىزدى.

 قانداي ۇيلەر سۇرانىسقا يە؟

ستاتيستيكا بويىنشا، ەلىمىزدە ەكىنشى نارىقتاعى جاڭا ۇيلەر بويىنشا يپوتەكالىق نەسيە ءجيى راسىمدەلەدى ەكەن. «وتباسى بانك» دەرەگىنشە، جىل باسىنان بەرى ەكىنشى نارىق ۇيلەرىنە قاتىستى 61،5 پايىز يپوتەكالىق نەسيە راسىمدەلگەن، ءبىرىنشى نارىقتان 38،5 پايىز زاەمشى ءۇي الىپتى.

«يپوتەكالىق كەلىسىمدەر قۇ­رىلىمىندا كولەمى 60 شارشى مەتر­دەن ءسال اساتىن ەكى بولمەلى ۇي­لەر كوش باستايدى. 2011 جىلدان بەرى كەش ەمەس مەرزىمدە پاي­دالانۋعا بەرىلگەن ۇيلەر تانى­مال. ونداي نىساندار 60،8 پا­يىز جاعدايدا ساتىپ الىنادى. اۋتسايدەرلەر قاتارىنا 90 جىل­دارى سالىنعان قۇرىلىستار مەن سا­لىن­عانىنا 50 جىلدان اسىپ كەت­كەن تۇرعىن ۇيلەر جاتادى. پا­تەر­لەردى ساتىپ الۋ ارتىق­شى­لىعى پايىزبەن بىلاي باعالانادى:

1970 جىلعا دەيىن سالىنعان ۇيلەردىڭ ساتىلۋ مۇمكىندىگى – 2،2 پايىز; 1991-2000 – 4،4 پايىز; 2001-2010 – 8،7 پايىز; 1971-1980 – 10،7 پايىز; 1981-1990 – 13،2 پايىز; 2011-2021 – 60،8 پايىز.

جيناق بانكىنىڭ ەسەپتەۋىنشە، التى اي قورىتىندىسى بويىنشا زايمداردىڭ ورتاشا سوماسى 14،8 ملن تەڭگەنى قۇراعان. ال قازاقستاندىق قارىز الۋشىنىڭ پورترەتىنە كەلەر بولساق، ول 51،5 پايىز جاعدايدا – 39 جاستاعى ەر ادام.

باستاماعا كوزقاراس

تەلەگرامداعى FINANCE.kz كا­نالى بۇل باستاماعا قاتىس­تى سىني كوزقاراس تانىتادى. «اتالعان شارا بىلتىر مۇلدە ديۆي­دەند تولەمەگەن بانكتى قول­داپ قانا قويماي (قۇددى ولار­عا تەگىن اقشا ونسىز دا از بەر­ىلىپ جاتقانداي)، باسپانا باعاسى­نىڭ شارىقتاۋىنا اسەر ەتۋدى جالعاستىرا تۇسەدى» دەپ جازادى.

ال قارجىگەر دانا جارىل­عاپوۆا مۇنى ءتيىمدى باستاما دەپ سانايدى. «جەتكىلىكتى شەكتەن اساتىن اقشانى دەپوزيتكە اۋدارۋ – جاقسى باستاما، ويتكەنى كوپ ادام شەكتى سومادان اساتىن قارجىسىنا بىردەن يپوتەكامەن نەمەسە يپوتەكاسىز ءۇي ساتىپ الا المايدى» دەيدى.

ءبىر قاراعاندا باستاما ءتيىمدى-اق. الايدا مەملەكەتتىڭ زەينەت قارجىسىنا قول سالۋى تاعى دا باسپانا باعاسىنىڭ ءوسىپ كەتۋىنە اسەر ەتپەي مە دەگەن سۇراق تۋادى. سونىمەن قاتار كوپ جىلعى بەينەتتىڭ زەينەتىن كورسەتۋى ءتيىس قورداعى اقشا تاۋسىلسا نە بولادى دەگەن الاڭداۋ دا بار. «وتباسى بانك» بۇل باستامانىڭ ەگجەي-تەگجەيلى مەحانيزمى جايلى الداعى ۋاقىتتا جاريا ەتپەك.

العاشقى نەسيە بيۋروسىنىڭ مالىمەتى بويىنشا (2021 جىلدىڭ 1 تامىزىنداعى جاعداي) تۇتىنۋ­شىلىق ماقساتتاعى نەسيە پورت­فەلىنىڭ مولشەرى – 9 ترلن 812 ملرد تەڭگە. وسىنشاما قارىز 8 ملن 157 مىڭ قازاقستاندىقتىڭ موينىندا تۇر. ال يپوتەكالىق پورتفەل كولەمى 2 ترلن 898 ملرد تەڭگە. ونى 346،7 مىڭ قارىز الۋشى تولەپ جاتىر.

سوڭعى جاڭالىقتار

اۋەزوۆ جانە تۇركى الەمى

رۋحانيات • كەشە

يدەولوگيا

رۋحانيات • كەشە

مەيىرىم مەن قاتىگەزدىك

رۋحانيات • كەشە

ەسكى مەن جاڭا اراسى

رۋحانيات • كەشە

بي پاديشاسى

رۋحانيات • كەشە

ساپا قايتسە جاقسارادى؟

قازاقستان • كەشە

قايىرىمدىلىقتىڭ ۇلگىسى

قازاقستان • كەشە

ساق ءداۋىرىنىڭ تاسى

تانىم • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار